Czym wyróżnia się stynka i jej ikra: korzyści i szkody dla organizmu

Ta mała drapieżna rybka ma wyjątkowy smak, a najbardziej ceniona jest za zdolność stymulowania produkcji insuliny i obniżania poziomu cukru we krwi. Jednak szczególne znaczenie żywieniowe ma ikra stornii. Po przeanalizowaniu jej korzyści i szkód, wielu musi przyznać, że w niczym nie ustępuje czerwonej ikrze. Przeczytajcie Państwo dalej o składzie i właściwościach stornii oraz o tym, jak wpływa na organizm człowieka.

Jakie korzystne substancje zawiera?

Stornia składa się w 78% z wody, w 13% z białek, a od 7 do 18% stanowią tłuszcze (w tym kwasy omega-3). Kaloryczność i zawartość tłuszczu zależą od pory roku. Wiosenny połów uważany jest za dietetyczny, ma zaledwie 116 kcal. Jesienna ryba może mieć kaloryczność nawet 2 razy wyższą – aż do 217 kcal w 100 g. Węglowodany w stornii nie występują, jest łatwo przyswajalna i szybko dostarcza energii.

Lista korzystnych substancji zawartych w stornii w kolejności malejącej:

• potas – 260 mg;
• fosfor – 240 mg;
• chlor – 165 mg;
• siarka – 140 mg;
• sód – 70 mg;
• magnez i wapń – po 30 mg;
• witamina PP – 3,6 mg;
• witamina C – 1,8 mg;
• witamina E – 1,5 mg;
• cynk – 1 mg;
• miedź – 0,2 mg;
• witaminy B2 i B6 – po 0,15 mg;
• mangan – 0,05 mg;
• żelazo – 0,04 mg;
• witamina B3 – 0,03 mg;
• fluor – 430 µg;
• witamina A – 60 µg;
• chrom – 55 µg;
• jod – 50 µg;
• witamina B9 – 17 µg;
• kobalt – 8 µg;
• molibden i nikiel – po 5 µg.

Najważniejsze dla zaspokojenia dziennego zapotrzebowania są w stornii: fosfor (30%), jod (33%), witamina PP (18%), chrom (110%), kobalt (80%), miedź (21%) i potas (12%).

Korzyści dla organizmu

Bogaty skład stornii mówi sam za siebie. Ta morska ryba z rodziny stynkowatych jest korzystna dla utrzymania zdrowia wielu narządów i układów: tarczycy, mózgu, nerwów, naczyń krwionośnych, serca, tkanki kostnej i mięśniowej. Jej główne cenne właściwości:

• stornia normalizuje poziom cukru we krwi;
• wzmacnia szkliwo zębów i kości;
• przyspiesza metabolizm i normalizuje pracę przewodu pokarmowego;
• zalecana jako produkt dietetyczny;
• spowalnia procesy starzenia po 50. roku życia;
• poprawia funkcje seksualne u kobiet i mężczyzn;
• stabilizuje rytm serca;
• pomaga szybko zregenerować się po urazie, chorobie, stresie.

Zaleca się włączenie jej do cotygodniowej diety diabetyków i osób z chorobami serca. Dietetyczna ryba jest wskazana przy dnie moczanowej oraz chronicznym zmęczeniu, apatii, spadku sił.

Jakie korzyści daje ikra?

Ikra stornii jest drobna, zwarta, jasna. W naturalnej postaci praktycznie nie można jej kupić. Aby przełamać specyficzny smak, ikrę często wzbogaca się różnymi przyprawami i dodatkami. Produkt w puszce jest barwiony na przyjemny różowo-pomarańczowy kolor.

Ikra japońskiego podgatunku stornii Shishamo ma swoją własną nazwę – masago. Często używa się jej do rolek, na przykład do „Kalifornii”.

Ikra stynki uważana jest za bardzo zdrową. Przyswaja się znacznie lepiej niż mięso – praktycznie w 95%. Zawiera białka, kwasy tłuszczowe, witaminy i minerały. Zaledwie 30 g produktu jest w stanie w pełni pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12 i w około 25% na witaminy E, B4, B2. Oto właściwości, które posiada:

• przeciwutleniające;
• przeciwtoksyczne;
• odżywcze;
• przeciwmiażdżycowe.

Ikrę stynki zaleca się systematycznie spożywać przy znacznych obciążeniach fizycznych, cukrzycy, obniżonej funkcji trzustki oraz w podeszłym wieku. Jest środkiem profilaktycznym przeciwko zakrzepicy, krzywicy i chorobom serca.

Szkodliwe właściwości

Szkodliwość stynka może wyrządzić, gdy ryba jest niskiej jakości, po niewystarczającej obróbce termicznej, a także w przypadku nadmiernego jej spożycia. Jakiego negatywnego wpływu należy się wystrzegać:

1. Wędzona lub podsuszana stynka oraz jej ikra często są produkowane tanim sposobem przy użyciu „płynnego dymu” i zawierają niebezpieczne substancje rakotwórcze.
2. W produkcie konserwowym często można znaleźć zagęstniki, barwniki i dodatki, które negatywnie wpływają na trawienie i zwiększają ryzyko alergii.
3. Jeśli stynkę przyprawiać majonezem lub olejem sojowym, można szybko przybrać na wadze i doprowadzić do otyłości.
4. Wędzona ryba jest groźna również dlatego, że przy takiej metodzie przygotowania nie można zniszczyć wszystkich pasożytów. Dostając się do organizmu człowieka, wyrządzają one znaczne szkody.
5. Czasami stynkę łowi się w regionach niekorzystnych ekologicznie. Tego produktu nie należy spożywać, ponieważ zawiera związki rtęci.
6. Ryba, ze względu na dość dużą ilość zawartej w niej soli, może powodować obrzęki, szczególnie w przypadku chorób nerek lub w ciąży.

Kto nie powinien jeść stynki?

W umiarkowanych ilościach stynka nie ma bezwzględnych przeciwwskazań, poza indywidualną nietolerancją. Może wywoływać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na inne owoce morza. Poziom alergenności ikry stynki jest przy tym 5–6 razy wyższy niż mięsa ryby.

Niektórym osobom zaleca się ograniczenie jej spożycia do minimum lub czasowe wykluczenie z diety. Lista względnych przeciwwskazań:

• wrzody;
• zatrucie;
• wiek poniżej 2 lat;
• niewydolność nerek;
• miażdżyca;
• podwyższone ciśnienie.

Aby zminimalizować szkodliwość stynki, zaleca się ją piec, a nie smażyć, i spożywać z warzywami. Na przykład z puree ziemniaczanym.

Korzyści dla organizmu mężczyzny i kobiety

Dla mężczyzn stynka jest jednym z najlepszych źródeł kwasów tłuszczowych omega-3. Jej spożywanie jest korzystne w profilaktyce chorób prostaty, a także w poprawie potencji. Po 50. roku życia mięso i ikra stynki pomagają utrzymać zdrowie układu sercowo-naczyniowego i minimalizują ryzyko zawału, niedokrwienia i udaru.

Panu/Pani rybka pomaga ustabilizować pracę układu nerwowego, poprawia nastrój i zwiększa odporność na stres. Korzystnie wpływa na produkcję hormonów płciowych, zdrowie skóry i włosów. Regularne spożywanie nie grozi przybraniem na wadze. Zawarte w niej tłuszcze niszczą „zły” cholesterol. W ciąży stynka jest niezastąpiona w pierwszym trymestrze, kiedy następuje zawiązywanie i aktywne kształtowanie narządów wewnętrznych i układów płodu.

Na Dalekim Wschodzie stynkę nazywa się krótko i komicznie „ujek”.

Stynki nie można nazwać rybą uniwersalną. Ze względu na specyficzny smak jedni ją wręcz uwielbiają, inni nie mogą znieść. Jeśli mięso ryby lub ikra są ulubionym przysmakiem, nie ma potrzeby sobie go odmawiać. Jednak dla korzyści lepiej wybrać surowy produkt i przyrządzić go samodzielnie. Spożywając danie 1–2 razy w tygodniu, bardzo szybko zauważy Pan/Pani, że włosy nabrały zdrowego blasku, skóra wygładziła się, pojawiły się siły, a nastrój się poprawił!