Sprawdzimy śmietanę pod kątem naturalności za pomocą jodu i wrzątku!

Nasi czytelnicy często pytają, czy można sprawdzić śmietanę na naturalność. Odpowiadamy: w warunkach domowych jest to trudne. Za pomocą domowych metod można łatwo wykryć w składzie tego produktu tłuszcze niemleczne i skrobię, ale pozostałe „fałszywe składniki” pozostaną pod znakiem zapytania.

Sposoby fałszowania śmietany

Śmietana to popularny i lubiany w Polsce produkt, dlatego fałszowanie jej jest nie tylko opłacalne, ale bardzo opłacalne. Fałszerze wymyślają coraz to nowe sposoby na obniżenie kosztów produkcji.

• Dodawanie skrobi

Gęstość śmietany w dużej mierze zależy od jej zawartości tłuszczu, a zawartość tłuszczu wpływa na cenę. Dlatego zarówno „najuczciwsze na świecie” babcie na targu, jak i producenci przemysłowi często używają zagęstników (np. skrobi). To, co powstaje w rezultacie, zgodnie z prawem powinno nazywać się produktem śmietanopodobnym, ale jest sprzedawane jako naturalna śmietana.

• Tłuszcze roślinne i zwierzęce

Innym częstym sposobem fałszowania jest dodawanie tłuszczów roślinnych, zazwyczaj oleju palmowego lub kokosowego. Jednak taką podróbkę łatwo wykryć, dlatego duzi producenci wolą zwiększać ilość, wagę i zawartość tłuszczu w śmietanie tanim tłuszczem wołowym. Ponieważ ma on, podobnie jak mleko, pochodzenie zwierzęce, wykrycie jego obecności w produkcie może być trudne.

• „Przeróbka” z innych produktów

Naturalną śmietanę przygotowuje się z zaledwie dwóch składników – śmietanki mlecznej i zakwasu bakteryjnego. Są jednak sprytni producenci, którzy wykorzystują wszystko, co wpadnie im w ręce. Na przykład z odtłuszczonego twarogu, kefiru i aromatów uzyskują produkt, który smakiem i wyglądem jest prawie całkowicie identyczny ze śmietaną.

• Mleko w proszku i śmietanka w proszku

W Polsce nie jest zakazane używanie mleka krowiego w proszku i śmietanki z mleka krowiego w proszku do produkcji wyrobów mlecznych fermentowanych. Jednak fałszerze zastępują je suchą śmietanką sojową w połączeniu ze skrobią (dla gęstości), a także tłuszczem palmowym lub wołowym oraz dodatkami smakowymi.

Jak sprawdzić jakość śmietany?

• W warunkach domowych można wykryć jedynie najbardziej „toporne” podróbki. Fałszywy produkt wykonany przez wykwalifikowanych technologów nie zawsze jest wykrywany nawet w laboratoriach.

Test jodem

Ten środek do dezynfekcji skaleczeń i ran jest w każdym domu. A jeśli chodzi o produkty mleczne, staje się on również odczynnikiem:

1. Nabierz łyżkę śmietany.
2. Kapnij na nią jodem.
3. Poczekaj kilka sekund.

Jeśli śmietana zmieniła kolor na odcienie żółto-brązowe, oznacza to, że na pewno nie ma w niej skrobi. Natomiast niebieski lub fioletowy odcień powinien wzbudzić czujność – to pewny znak, że podczas produkcji użyto zagęstnika.

Należy zwrócić uwagę: jako zagęstniki mogą również wystąpić żelatyna, karagenian i guma guar. Nie da się ich wykryć w śmietanie w warunkach domowych!

Test z gorącą wodą

Można również sprawdzić, czy śmietana zawiera tłuszcze niemleczne. W tym celu należy:

1. Nalać około pół szklanki gorącej wody.
2. Dodać do wody jedną lub dwie łyżeczki śmietany.
3. Dokładnie wymieszać i odczekać dwie-trzy minuty.

Jeśli po wymieszaniu utworzyła się emulsja – śmietana jakby rozpuściła się w wodzie, a na powierzchni pływają kropelki tłuszczu – oznacza to, że jest to produkt naturalny. Jeśli natomiast w szklance utworzyły się płatki lub okruchy, które opadły na dno, producent ewidentnie nie jest uczciwy.

Ważne: w internecie często zaleca się przeprowadzanie tego eksperymentu poprzez rozpuszczanie śmietany we wrzątku. Nie wolno tego robić. Prawidłowa temperatura wody nie powinna przekraczać 37–40 °C, ponieważ przy wyższych wartościach roztopią się oleje roślinne i tłuszcz wołowy. Aby wynik eksperymentu był wiarygodny, składniki te muszą pozostać stałe i osiąść na dnie.

Mimo że większość ludzi ufa babciom na targu, przy zakupie produktu fabrycznego ryzyko natknięcia się na podróbkę jest znacznie niższe. Wybieraj śmietanę od dużych producentów: zazwyczaj dbają oni o swoją reputację. I nie zapominaj, że naturalny produkt nie może być tani – aby zrobić 1 litr śmietany 20%, potrzeba 5 litrów pełnego mleka.