Czy warto kupować olej z nasion czarnuszki?
Spis treści:
Dziś coraz częściej można spotkać w sprzedaży olej z czarnuszki, którego korzyści znane były ludziom już 3 tysiące lat temu. W starożytności produkt ten był używany do leczenia guzów, żółtaczki, zatruć, zapalenia płuc i innych ciężkich chorób. Współcześni naukowcy dokładnie zbadali skład czarnuszki i odkryli w nasionach wiele cennych związków chemicznych. Opowiemy, jakie korzyści olej z czarnuszki przynosi organizmowi człowieka i jak go prawidłowo przyjmować.
Skład chemiczny oleju z czarnuszki
Olej z czarnuszki jest wytwarzany głównie z dwóch odmian rośliny:
- nigelli (czarnuszki) damasceńskiej;
- nigelli siewnej.
Pierwsza nazywana jest „Królewską”, charakteryzuje się wysoką zawartością kwasów tłuszczowych, gęstą konsystencją i aromatem traw łąkowych. Olej z nigelli siewnej nazywany jest „Etiopskim”, jest bogaty we flawonoidy, ma ostry smak z pikantnymi nutami i pachnie czarnym pieprzem.
Nasiona czarnuszki to prawdziwa skarbnica biologicznie aktywnych składników. W ich składzie znajdują się korzystne nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy, makro- i mikroelementy, fenole, etery, fitosterole, fosfolipidy. W poniższej tabeli wymieniono główne substancje, które nadają olejowi z czarnuszki właściwości lecznicze.
Tabela 1. Skład chemiczny oleju z czarnuszki (nierafinowanego, tłoczonego na zimno)
| Nazwa substancji | Klasa chemiczna związku | Korzystne właściwości dla organizmu |
|---|---|---|
| Tymochinon | Polimer karbonylowy | Działa wyniszczająco na komórki nowotworowe (zwłaszcza w przypadku guzów jelita grubego, trzustki, prostaty), bakterie chorobotwórcze, ma działanie żółciopędne i spazmolityczne, hamuje uwalnianie histaminy z komórek, eliminując reakcje alergiczne |
| Kwas mirystynowy | Tłuszcze | Obniża poziom „złego” cholesterolu we krwi |
| Kwas linolowy | Tłuszcze | Przyspiesza gojenie ran, zwiększa wydolność organizmu |
| Kwas oleinowy | Tłuszcze | Wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, obniża poziom cukru we krwi i ciśnienie tętnicze |
| Beta-karoten | Karotenoid (z którego w organizmie syntetyzowana jest witamina A) | Chroni organizm przed rakiem, wzmacnia wzrok, pozytywnie wpływa na funkcje rozrodcze, jest niezbędny do prawidłowego wzrostu i rozwoju dzieci |
| E | Witamina | Spowalnia procesy starzenia, poprawia kondycję skóry i włosów, normalizuje gospodarkę hormonalną u kobiet |
| B3/PP (kwas nikotynowy) | Witamina | Wzmacnia mikrokrążenie krwi, obniża poziom „złego” cholesterolu, normalizuje trawienie |
| D | Witamina | Zapewnia zdrowie wątroby, pomaga organizmowi przyswajać wapń i fosfor, chroni układ nerwowy przed stresem, sprzyja utracie wagi |
| Wapń | Makroelement | Wzmacnia kości i szkliwo zębów, działa przeciwzapalnie |
| Cynk | Mikroelement | Przyspiesza regenerację tkanek, pozytywnie wpływa na stan skóry, zwiększa ruchliwość plemników |
| Żelazo | Mikroelement | Zapobiega anemii, patologiom tarczycy, depresji |
| Selen | Mikroelement | Chroni organizm przed rakiem, wzmacnia odporność, zwiększa wydolność organizmu |
| Taniny | Związki fenolowe | Niszcząco oddziałują na patogenne bakterie, grzyby, wirusy, usuwają z organizmu toksyny i sole metali ciężkich |
| Kwercetyna | Flawonoid | Chroni organizm przed rakiem, zmniejsza procesy zapalne, pozytywnie wpływa na komórki mózgowe |
| Kempferol | Flawonoid | Wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, działa moczopędnie |
| Trans-anetol | Eter aromatyczny | Skutecznie niszczy bakterie i grzyby, łagodzi skurcze mięśni, stymuluje produkcję żeńskich hormonów – estrogenów |
| Nigelidyna, nigelidyna, nigelicymina | Alkaloidy | Działają przeciwpasożytniczo |
| Kampesterol | Fitosterol | Normalizuje metabolizm cholesterolu w organizmie oraz gospodarkę hormonalną, zapobiega tworzeniu się kamieni żółciowych |
| Lofenol | Fitosterol | Obniża poziom cukru we krwi |
| Cineol | Terpen | Ma właściwości antyseptyczne i wykrztuśne |
| Kefalina | Fosfolipid | Zapobiega stłuszczeniu wątroby, reguluje krzepliwość krwi |
Korzyści zdrowotne oleju z czarnuszki
Tłusty olej z nasion czarnuszki jest szeroko stosowany w celach leczniczych. W Egipcie i Indiach jest sprzedawany w wielu aptekach jako lek. Poniżej przyjrzymy się, z jakimi problemami zdrowotnymi pomaga radzić sobie olej z czarnuszki.
Pomaga zwalczać wirusy, bakterie i grzyby
Olej z czarnuszki ma wyraźne właściwości antybakteryjne i antyseptyczne dzięki wysokiej zawartości fenoli, terpenów i estrów. Substancje te nadają produktowi silny korzenny aromat i ostry smak.
Olej pomaga organizmowi zwalczać następujące dolegliwości:
- choroby dróg oddechowych – zapalenie gardła, krtani, oskrzeli, płuc;
- przeziębienia, grypę i inne infekcje wirusowe;
- dysbiozę;
- nieżyt żołądka, wrzody (w fazie remisji);
- grzybicę pochwy.
Przyjmowany doustnie produkt wzmaga produkcję przeciwciał ochronnych i przyspiesza powrót do zdrowia. Zewnętrznie środek stosuje się przy grzybiczych zmianach skórnych, trądziku i ropniach.
Chroni serce i naczynia krwionośne
Olej z czarnuszki normalizuje metabolizm tłuszczów w organizmie, wspomaga funkcje wątroby, wzmacnia ściany naczyń krwionośnych i reguluje krzepliwość krwi. W rezultacie zmniejsza się ryzyko następujących patologii:
- miażdżycy;
- zakrzepowego zapalenia żył;
- zawału serca/udaru mózgu;
- niedokrwienia, dławicy piersiowej.
Dzięki działaniu moczopędnemu kminek zmniejsza objętość płynów w organizmie i odciąża serce. W rezultacie u człowieka normalizuje się ciśnienie tętnicze i rytm serca.
Służy profilaktyce cukrzycy i otyłości
W składzie oleju z czarnuszki odkryto wiele składników, które obniżają stężenie glukozy we krwi, wspomagają jej prawidłowe przyswajanie oraz zwiększają wrażliwość komórek organizmu na insulinę. Prowadzi to do zmniejszenia ryzyka zespołu metabolicznego i cukrzycy typu 2.
To właśnie gwałtowne skoki poziomu cukru we krwi wywołują napady głodu i ochotę na wysokokaloryczne (zwłaszcza słodkie) jedzenie. Jeśli jednak regularnie spożywa się olej z czarnuszki, można zapobiec przejadaniu się, a przy okazji zachować szczupłą sylwetkę.
Wypędza robaki pasożytnicze
Produkt zawiera alkaloidy i saponinę α-hederynę, które są toksyczne dla pasożytów jelitowych. Olej kminkowy można stosować profilaktycznie oraz we wczesnych stadiach zarażenia robakami. Jednak w przypadku masywnego zarażenia raczej nie pomoże.
Normalizuje trawienie
Olej kminkowy ma łagodne działanie przeczyszczające. Zawiera enzym lipazę, który pomaga organizmowi przyswajać tłuszcze i witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: A, E, K, D. Olej wzmaga wydzielanie soku żołądkowego, przyspieszając trawienie pokarmu.
Produkt pomoże osobom cierpiącym na częste wzdęcia i uczucie ciężkości. Zniszczy patogenną florę jelitową, nie szkodząc przy tym pożytecznym bakteriom.
Poprawia pracę układu nerwowego i mózgu
Komórki mózgu do prawidłowego funkcjonowania potrzebują nienasyconych kwasów tłuszczowych i witamin z grupy B. A olej z czarnuszki zawiera te substancje w nadmiarze. Wzmacnia pamięć i zmniejsza ryzyko demencji starczej. Chroni układ nerwowy przed stresem, zapobiegając depresji i chronicznemu zmęczeniu. Estry obecne w nasionach kminku działają tonizująco na psychikę. Dlatego po spożyciu oleju człowiek poprawia sobie nastrój i odczuwa przypływ energii.
Zwiększa laktację u kobiet
Lekarze zalecają spożywanie oleju kminkowego świeżo upieczonym mamom, którym brakuje pokarmu. W składzie znajdują się składniki normalizujące gospodarkę hormonalną, w szczególności zwiększające produkcję estrogenów.
Ponadto olej kminkowy sprawia, że mleko matki jest bardziej tłuste, wzbogaca je w witaminy i mikroelementy. Ważne, aby nie spożywać produktu w nadmiernych ilościach, aby u dziecka nie wystąpiły działania niepożądane (kolka jelitowa, wysypka).
Zastosowanie oleju w kosmetologii
Olej kminkowy można stosować jako naturalną alternatywę kosmetyków przeciwstarzeniowych. Nadaje się do pielęgnacji każdego rodzaju skóry. Posiada następujące właściwości:
- Stymuluje syntezę kolagenu, regenerację komórek naskórka, a tym samym zapobiega powstawaniu nowych zmarszczek;
- Usuwa pryszcze, trądzik i inne stany zapalne;
- Przyspiesza gojenie ranek, mikropęknięć i oparzeń;
- Odżywia komórki skóry, pomagając zatrzymać w nich wilgoć.
W kosmetologii dodaje się go do kremów i masek do twarzy. W warunkach domowych można samodzielnie nanieść olej na twarz za pomocą wacika, a po 15–20 minutach zmyć go tonikiem oczyszczającym i ciepłą wodą.
Podgrzany olej z czarnuszki wciera się w cebulki włosów i rozprowadza na całej długości. Tłustą maskę pozostawia się na 1 godzinę, a następnie myje głowę szamponem. Taki zabieg sprawia, że pasma stają się miękkie i lśniące, wzmacnia cebulki włosowe i pomaga pozbyć się problemu rozdwajających się końcówek.
Szkodliwość oleju dla organizmu
W wysokich stężeniach aktywne składniki oleju z czarnuszki mogą zaszkodzić organizmowi.
Produkt ma następujące przeciwwskazania do stosowania:
- Indywidualna nietolerancja, alergia;
- Zaostrzenie zapalenia błony śluzowej żołądka, wrzodu żołądka;
- Chemioterapia;
- Przyjmowanie leków obniżających ciśnienie krwi, diuretyków, środków żółciopędnych;
- Obecność kamieni nerkowych i żółciowych;
- Zapalenie pęcherzyka żółciowego;
- Posiadanie wszczepionych narządów;
- Ciąża.
Lekarze pediatrzy nie zalecają podawania oleju i nasion kminku dzieciom poniżej 6 roku życia. Organizm małego dziecka nie jest jeszcze gotowy na przyswojenie takiej ilości różnorodnych substancji.
Osoby z nadwagą powinny uwzględnić wysoką kaloryczność produktu. W 100 g oleju z kminku znajduje się do 900 kcal. Dlatego nie należy go nadużywać.
Jak przyjmować olej z czarnuszki w celach leczniczych?
Olej z nigelli stosuje się zewnętrznie lub doustnie, w zależności od tego, co wymaga leczenia. Kurację należy rozpocząć od minimalnych dawek, aby sprawdzić reakcję organizmu na nowy produkt.
Tabela 2. Jak prawidłowo przyjmować olej z kminku
| Cel leczniczy | Sposób stosowania i dawkowanie |
|---|---|
| Wzmocnienie odporności, normalizacja trawienia, leczenie infekcji wirusowych, chorób górnych dróg oddechowych, cukrzycy, alergii | Po 1–2 łyżeczki doustnie przed śniadaniem i kolacją |
| Bóle mięśni, stawów, problemy skórne (łuszczyca, egzema, zapalenia skóry) | Nałożyć olej na problematyczne miejsce i wykonać masaż |
| Nowotwory złośliwe | 200 ml soku z marchwi z 1 łyżką stołową oleju z kminku doustnie 3 razy dziennie |
| Normalizacja poziomu cholesterolu, profilaktyka miażdżycy | Dodać 7 ml oleju i 1 łyżeczkę miodu do herbaty miętowej, wypić na czczo |
Olej z czarnuszki najlepiej kupować w internetowych sklepach z produktami ekologicznymi, przy czym preferować producentów z Etiopii, Indii i Syrii. W tych krajach wciąż kultywuje się stare tradycje rolnicze, a surowiec uprawiany jest bez użycia szkodliwych substancji chemicznych. Przechowywać produkt należy w ciemnym szklanym pojemniku w temperaturze nie wyższej niż +15°C.
Zatem olej z czarnuszki to niesamowity produkt pod względem składu chemicznego i właściwości zdrowotnych. Działa ogólnie wzmacniająco na organizm, wspiera pracę serca, układu pokarmowego, nerwowego i hormonalnego. Jednak ze względu na wysokie stężenie aktywnych związków, należy stosować go ostrożnie i koniecznie brać pod uwagę przeciwwskazania.