Jak prawidłowo moczyć kasze i po co to robić?

Każda gospodyni wie, że przed przygotowaniem kaszy perłowej lub zupy z fasolą, rośliny strączkowe i zboża należy na kilka godzin zalać wodą. Dzięki temu lepiej się ugotują i szybciej się przyrządzą. Jednak nie wszyscy wiedzą, że szybkie gotowanie to tylko mały bonus. Moczenie kaszy kukurydzianej przed gotowaniem, podobnie jak kaszy perłowej, gryczanej czy ryżu, jest konieczne, aby uwolnić minerały od kwasu fitynowego, który utrudnia przyswajanie przez organizm żelaza, potasu, magnezu i innych niezbędnych substancji.

Dlaczego należy moczyć kasze?

Zdecydowana większość roślin strączkowych i zbóż zawiera w swoim składzie fosfor. Do tego mikroelementu zawsze przyłączony jest antyodżywczy składnik – kwas fitynowy. Substancja ta nie tylko sama nie jest trawiona przez organizm, ale także blokuje wchłanianie wielu korzystnych pierwiastków dostarczanych wraz z innymi produktami. Włączając do diety kasze gryczane, perłowe, ryżowe, ugotowane bez wstępnego przygotowania ziaren, nie należy oczekiwać, że organizm odniesie z nich jakąś wymierną korzyść.

Ponadto kwas fitynowy utrudnia naturalną fermentację w żołądku, w wyniku czego tłuszcze i białka pochodzące z ryb i mięsa również są znacznie gorzej przyswajane. Niedobór mikroelementów grozi wystąpieniem szeregu chorób (anemii, alergii, dolegliwości związanych z układem pokarmowym i narządem ruchu), obniżeniem liczby czerwonych krwinek we krwi i innymi nieprzyjemnościami.

Wiele zwierząt domowych i ptaków żywi się całym ziarnem i wcale na tym nie cierpią, a wręcz przeciwnie – przybierają na wadze. Chodzi o cechy budowy i funkcjonowania przewodu pokarmowego danego gatunku. Na przykład u kury ziarno przez kilka godzin zalega i dochodzi do gotowości w wolu, a u krowy obróbka grubego pokarmu zaczyna się w pierwszym żołądku, a do jelita trafia dopiero po czwartym.

Człowiek nie jest w stanie bez niepożądanych konsekwencji odżywiać się surowym ziarnem. Aby rozłożyć kwas fitynowy, należy «obudzić» fitazę – enzym wchodzący w skład zbóż i roślin strączkowych, który aktywuje się podczas moczenia lub kiszenia. Ponadto w kaszy odpowiednio przygotowanej do gotowania zmniejsza się ilość lektyn, glutenu i złożonych białek, które utrudniają normalne trawienie i wchłanianie pokarmu.

Jak moczyć kasze przed gotowaniem?

Proces moczenia kasz jest bardzo prosty, nie wymaga specjalnej wiedzy ani doświadczenia.

Przede wszystkim należy przygotować następujące składniki:

• kasze – 0,5 kg;
• filtrowaną wodę – 1 l;
• naturalny utleniacz – 2 łyżki stołowe.

Jako utleniacza można użyć octu stołowego, soku z cytryny, jogurtu lub kefiru.

Jak prawidłowo namoczyć kaszę?

1. Wsypać kaszę do szklanego lub metalowego pojemnika i zalać wodą.
2. Dodać odpowiednią ilość utleniacza.
3. Przykryć folią polietylenową lub pokrywką.
4. Umieścić w ciepłym miejscu.

Każda kasza wymaga swojego czasu namaczania, ale średnio na neutralizację kwasu fitynowego potrzeba od 12 do 18 godzin. Po upływie odpowiedniego czasu ziarno należy dokładnie wypłukać – i można przystąpić do gotowania ulubionej kaszy. Wszystko, co jest potrzebne, to wybrać kaszę na śniadanie (np. owsianą), namoczyć ją zgodnie z powyższymi zasadami, a resztę zrobi czas.

Ile czasu moczyć kasze?

Moczy się zasadniczo wszystkie kasze. Wyjątkiem jest dobrze wszystkim znana kasza manna, która jest pszeniczną kaszą grubo mieloną, oraz «połtawska».

Czas namaczania zależy od ilości antyodżywczych substancji zawartych w danym rodzaju kaszy. W tabeli podano minimalny czas potrzebny do neutralizacji kwasu fitynowego:

Dla lepszej przyswajalności kaszy należy ją doprawiać zdrowymi tłuszczami: masłem, olejem kokosowym lub oliwą z oliwek.

Które kasze można nie gotować, a tylko moczyć?

Niektóre kasze można spożywać bez gotowania – wystarczy namoczyć je na odpowiedni czas i przystąpić do posiłku. Czy jest to smaczne, czy nie – każdy ma na ten temat własne zdanie. Miłośnicy surowej żywności twierdzą, że przy takim sposobie przygotowania zachowuje się więcej składników odżywczych. Kasze z pełnych ziaren sprzyjają oczyszczaniu jelit i napełniają organizm energią.

Sposób przygotowania kaszy w termosie znany jest od dawna. W ten sposób można przygotować kaszę jęczmienną, owsianą i pszenną. Ziarna starannie przebiera się i płucze, po czym wsypuje do termosu, dodaje sól i cukier do smaku i zalewa na noc wrzątkiem. Rano kasza jest gotowa.

Żywność w termosie z wrzątkiem przez dłuższy czas pozostaje pod wpływem wysokiej temperatury, ale dochodzi do odpowiedniej konsystencji bardzo powoli, dzięki czemu zachowują się wszystkie właściwości odżywcze kaszy. Ten sposób można porównać do gotowania w rosyjskim piecu.

Kaszy perłowej i gryczanej nie trzeba gotować, wystarczy zalać wodą na określony czas, a następnie od razu przystąpić do śniadania.

Podamy dwa przepisy na przygotowanie kaszy bez obróbki termicznej.

Gryka:

1. Kaszę gryczaną oczyszcza się z zanieczyszczeń i płucze.
2. Zalewa się wodą pitną w proporcji 1:2.
3. W temperaturze pokojowej kaszę gryczaną moczy się przez 5-6 godzin.

Po odstawieniu na odpowiedni czas w ciepłym pomieszczeniu ziarna napęcznieją i danie będzie można spożywać bez obróbki termicznej. Wystarczy dodać sól i masło do smaku i podgrzać kaszę w mikrofalówce.

Pęczak:

1. Do przygotowania tego dania bierze się 1 część kaszy i 3 części wody. Ziarna zalewa się wodą i pozostawia do namoczenia na dobę.
2. Po 24 godzinach ziarna napęcznieją i zmiękną.
3. Zdrowa kasza z namoczonej kaszy perłowej jest gotowa. Pozostanie dodać sól i cukier do smaku i podgrzać danie w mikrofalówce.

Nie każda kasza nadaje się do takiego przygotowania. Na przykład kaszy jaglanej czy ryżowej nie da się ugotować bez ognia. Ziarna po namoczeniu pozostają twarde i niejadalne.

Czy można moczyć kasze na noc?

Bardzo wygodnie jest moczyć kasze i rośliny strączkowe na noc. W powyższej tabeli podane są minimalne wartości – jeśli czas obróbki wydłuży się o 2–3 godziny, ziarnu nic złego się nie stanie, tylko lepiej napęcznieje i z pewnością pozbędzie się kwasu fitynowego.

Najważniejsze jest, aby mieszanina nie sfermentowała. W lecie, gdy temperatura powietrza w mieszkaniu przekracza +25°C, pojemnik z namoczonym ziarnem lepiej wstawić do lodówki lub chłodnego pomieszczenia, do którego nie docierają promienie słoneczne.

Wiele rodzajów kasz wymaga moczenia. Jest to konieczne do zneutralizowania kwasu fitynowego oraz zmniejszenia ilości glutenu i lektyn, które znajdują się w pełnym ziarnie i utrudniają prawidłowe trawienie pokarmu.