Dlaczego jajka kurze są w różnych kolorach i które lepiej wybierać?
Na pewno nie raz zastanawiał/a się Pan/Pani, dlaczego jaja kurze są różnych kolorów. Być może słyszał/a Pan/Pani nawet, że brązowa skorupka pochodzi od kur domowych, a biała od ptaków „fabrycznych”. W rzeczywistości to nieprawda. O tym, jak wyjaśnić różnorodność kolorów z naukowego punktu widzenia, dowiedzieliśmy się od specjalistów – i jesteśmy gotowi podzielić się z czytelnikami ciekawymi informacjami.
Jakiego koloru są jaja kurze?
Wszyscy przywykliśmy widzieć jajka w dwóch kolorach – białym i brązowym. Przy czym brązowy bywa w różnych odcieniach, czasem bliższy kremowemu lub czekoladowemu. Na skorupce występują także plamki, może ich być bardzo dużo albo bardzo mało.
Istnieją niezwykłe rasy kur:
- maran (ich jajka są czerwono-brązowe, jakby zabarwione wywarem z łusek cebuli);
- sin-sin-dian, lakedanzi, uchejilju (zaskakują wszystkich zielonym kolorem skorupki);
- legbar, araukana (mogą znosić jaja niebieskie, błękitne, turkusowe);
- paschalne eggersy (od nich uzyskuje się jaja w odcieniach zieleni, błękitu i różu).
Od czego zależy kolor skorupki?
Jakkolwiek dziwnie by to nie brzmiało, genetycznie skorupka może mieć tylko niebieski kolor. Zapewnia go dominujący gen autosomalny, który oznaczamy dużą literą O. Jeśli taki gen jest „wyłączony” w organizmie kury, znosi ona białe, czyli bezbarwne jajka.
Brązowe, zielone i różowe tak naprawdę też są białe albo niebieskie. Swój kolor zyskują, przechodząc przez jajowód, gdzie wydzielany jest odpowiedni pigment. Proszę zwrócić uwagę: barwi się tylko zewnętrzna część skorupki, a wewnętrzna zachowuje naturalny odcień.
Krzyżując rasy kur znoszących jaja różnych kolorów, można uzyskać nowe warianty. Wynik krzyżowania łatwo przewidzieć:
- niebieski + kremowy = zielony;
- niebieski + brązowy = oliwkowy;
- niebieski + czerwono-brązowy = różowy.
Intensywność zabarwienia zależy od różnych czynników:
- od rasy, a tym samym od ilości pigmentu wytwarzanego przez organizm;
- od oświetlenia w kurniku;
- od paszy spożywanej przez kurę;
- od wieku ptaka (im młodsza nioska, tym bardziej intensywny kolor skorupki);
- od temperatury otoczenia;
- od stanu psychoemocjonalnego.
To wyjaśnia, dlaczego ta sama kura w różnych okresach może znosić raz brązowe, a raz kremowe jaja.
Kupując jaja w sklepie lub na targu, warto zwracać uwagę na ich świeżość i rozmiar. Kolor skorupki nie wpływa ani na walory smakowe, ani na zawartość korzystnych substancji, ani na ryzyko zakażenia salmonellą.