Przyprawa klasy „lux”: gdzie dodawać kardamon, aby uzasadnił swoją cenę?

Kardamon – przyprawa dla prawdziwych smakoszy, jedna z trzech najdroższych przypraw świata. Ma niesamowity aromat, smak – jednocześnie delikatny i pikantny, ostry i łagodny, z nutą eukaliptusa i kamfory. Orzeźwia, pobudza i ma wiele korzystnych właściwości.

Kardamon jest nie tylko spożywany, ale także używany w produkcji perfum.

Kardamon – co to jest?

Tak samo jak imbir i kurkuma, kardamon należy do rodziny imbirowatych. Tylko przyprawę uzyskuje się nie z korzenia, ale z nasion. Znajdują się one w małych, gęstych strączkach.

Roślina wyglądem przypomina trzcinę. Ale kardamon jest bardzo wymagający – rośnie i dojrzewa tylko przy określonej wilgotności i temperaturze. A jego nasiona zbiera się tylko ręcznie. Dlatego cena jest stosunkowo wysoka – około 12,8 zł za 100 g nasion i 3,2 zł za 10 g mielonego produktu.

Ojczyzna

Ojczyzną kardamonu są Indie. Właśnie stamtąd rozprzestrzenił się na cały świat. W Indiach kardamon był i pozostaje bardzo popularny. Wchodzi w skład licznych garam masala (mieszanek przypraw), które Hindusi dodają dosłownie wszędzie: do dań pierwszych, drugich, różnych podpłomyków, sosów itd. Przyrządzają z królewską przyprawą także słodycze: marchewkową chałwę, pajzam, laddu, dżalebi i inne. Co więcej, ziarna kardamonu mieszkańcy kraju żują wprost na ulicy zamiast gumy do żucia. A w przyzwoitych restauracjach aromatyczne nasiona podaje się na tacy wraz z rachunkiem – aby klient odświeżył oddech i złagodził ciężkość w żołądku.

Rodzaje

Wyróżnia się kilka odmian tej przyprawy. Każdy rodzaj ma swoje cechy charakterystyczne:

• Kardamon prawdziwy. Ma drobne nasiona i jest produkowany w Indiach. To właśnie ten najcenniejszy gatunek o niesamowitym aromacie i smaku. U gatunków azjatyckich i afrykańskich nasiona są znacznie większe, a jakość niższa.
• Zielony. Najbardziej rozpowszechniony i uniwersalny rodzaj. Wyróżnia się jasnym, świeżym zapachem i dość ostrym smakiem. Potrafi dominować nad innymi zapachami, przytłumiać smak produktów, dlatego w kuchni używa się go w ograniczonych ilościach.
• Czarny (bengalski, jawajski). Ma żywiczny zapach i nuty wędzone. Dodaje się go wyłącznie do dań niesłodkich.
• Biały kardamon. Jest to sztucznie wybielona zielona odmiana tej przyprawy. Po obróbce traci ostrość i staje się słodkawa.

Kardamon to znany afrodyzjak, skłaniający mężczyzn i kobiety do miłosnych wyczynów.

Zastosowanie w kuchni

Kardamon to uniwersalna przyprawa. Można go dodawać do wszelkich potraw: słodkich, słonych, mięsnych, grzybowych, warzywnych, sosów, wędlin, konserw, marynat. Jest używany we wszystkich kuchniach świata.

• Kardamon niezmiennie występuje w orientalnych słodyczach: migdałowych rurkach, baklawie, indyjskiej chałwie, saroce, konfiturach z zielonych pomidorów, bakłażanów, orzechów włoskich.
• Przyprawę stosuje się w Europie, Rosji, Ukrainie do przygotowywania deserów i wypieków: bułeczek, ciasteczek, makowców, naleśników, pierników, budyniów mlecznych, past twarogowych. Robi się z nią perfumy cukiernicze do aromatyzowania ciasta, nadzień i kremów do ciast, tortów.
• W Anglii i Niemczech kardamonem warzy się piwo. Wchodzi w skład likierów Chartreuse i Curaçao. Przyprawa uszlachetnia również napoje bezalkoholowe: kisiele, kompoty, kawę, herbatę, kwas chlebowy.
• Z kardamonem uzyskuje się doskonałe marynaty do konserwowania grzybów, owoców, warzyw. Marynuje się nim ryby morskie (śledzie, szproty itp.) oraz przygotowuje konserwy rybne.
• W kuchni zachodnioeuropejskiej przyprawę dodaje się do potraw z ryżem i ziemniakami, zup ze strączkami: soczewicowych, fasolowych, grochowych.
• Z nasionami kardamonu przygotowuje się azjatycki pilaw.
• W kuchniach wielu krajów przyprawę stosuje się do przyrządzania potraw z cielęciny, jagnięciny, wołowiny. Mięso z nią dusi się, smaży, piecze, gotuje, robi szaszłyki.
• Z przyprawą przygotowuje się sosy do owoców morza i gotowanej ryby.
• W przemyśle kardamon stosuje się do produkcji pasztetów i wyrobów wędliniarskich.

Do potraw płynnych dodaje się 0,2–0,3 g przyprawy, do ciasta i mięsa – 0,3–0,5 g, do słodyczy – 0,5 g (w przeliczeniu na 1 kg lub 1 l gotowego produktu).

Gdzie dodaje się mielony kardamon?

Proszek z kardamonu jest używany w kulinariach nawet częściej niż całe nasiona. Dodaje się go do wszystkich wyżej wymienionych potraw. Najczęściej z tą przyprawą przygotowuje się:

• zupy (mięsne, rybne, solankę);
• ciasto piernikowe, drożdżowe, ciasteczka, babeczki;
• napoje (herbata, mleko, kawa);
• gulasze warzywne i mięsne;
• potrawy z mięsem i rybą.

Mielony kardamon szybko uwalnia swój smak i aromat. Dodaje się go na 3 minuty przed gotowością potrawy. Często używa się go razem z innymi przyprawami: imbirem, szafranem, różnymi rodzajami pieprzu, kminkiem, cynamonem, goździkami, gałką muszkatołową i innymi.

Do drobiu wymieszaj kardamon z czosnkiem i cebulą, do potraw pieczonych – z pieprzem cayenne, do smażonych – z papryką, do gotowanej ryby – z kminkiem i szafranem, do galarety – z majerankiem.

Jak używać kardamonu w ziarnach?

Całe nasiona, a tym bardziej strąki, dłużej zachowują smak i aromat. Brzmią w potrawach jaśniej i intensywniej.

Kardamon w ziarnach można wykorzystać na różne sposoby:

• dodawać w całości do napojów i potraw (buliony, sosy, grzane wino, herbata). W tym celu strąk obiera się tuż przed gotowaniem. Ziarenka wrzuca się do potrawy na samym początku. Potrzebują 15–20 minut, aby w pełni uwolnić swój zapach i smak. Następnie nasiona najczęściej wyjmuje się i wyrzuca;
• Rozdrobnij w moździerzu lub zmiel w młynku do kawy. Tak właśnie postępują prawdziwi smakosze. Zapewniają, że prawdziwy smak przyprawy można poczuć tylko wtedy, gdy jest świeżo zmielona. Po zmieleniu kardamonu używa się go w dowolnych potrawach: rybnych, mięsnych, warzywnych, w deserach, napojach i tak dalej.

Oraz, oczywiście, możesz żuć ziarna, aby odświeżyć oddech, tak jak robią to Hindusi.

Jeśli chcesz przygotować jakieś ludowe lekarstwo na chorobę, lepiej wziąć kardamon w strączkach – jest w nim więcej korzyści, a zastąpienie go innymi przyprawami jest o wiele trudniejsze niż w przypadku mielonego.

Jak dodawać kardamon do herbaty?

Nikt nie powie dokładnie, jak prawidłowo dodawać kardamon do herbaty. W różnych przepisach robi się to na różne sposoby. W Indiach herbatę parzy się z mieszanki przypraw albo dodaje się do napoju nasiona bezpośrednio w strączkach.

Najprostszy i uniwersalny sposób na zaparzenie herbaty – zalej 350 ml wrzątku 1 łyżkę stołową liści herbaty, 1 łyżeczkę kardamonu (najlepiej całych nasion) i odstaw na 15 minut.

Herbatę z kardamonem pije się nie tylko dla przyjemności, ale także w celach leczniczych. Uważa się, że nasiona mają właściwości uzdrawiające. W Rzymie leczyli nimi skutki obżarstwa. Herbata pomaga przy wzdęciach, chronicznym zmęczeniu, apatii, dreszczach, bólu gardła. A w Chinach mówią, że dodaje mądrości.

Przepisy

Istnieje około 40 przepisów na herbatę z kardamonem. Przedstawiamy tylko te najpopularniejsze:

• Herbata z mlekiem. Do małego rondla wlej 250 ml wody i tyle samo mleka. Doprowadź płyn do wrzenia. Dodaj 0,25 łyżeczki startego korzenia imbiru, 2 łyżki stołowe herbaty darjeeling i 2 łyżki stołowe cukru. Gotuj na małym ogniu przez 3 minuty. Dodaj 5 strączków kardamonu i gotuj jeszcze przez 2 minuty. Przed wypiciem przecedź napój.
• Zielona herbata z goździkami i anyżem gwiazdkowatym. Dodaj do czajnika 2 łyżki stołowe zielonej herbaty, 2–3 nasiona kardamonu (lub 0,5 łyżeczki mielonej przyprawy), 2 kwiaty anyżu gwiazdkowatego, 3–4 suszone goździki. Zalej mieszankę przypraw 450 ml wrzątku. Zaparzaj przez 15 minut. Rozlewaj przez sitko.
• Tradycyjna indyjska herbata. Postaw naczynie z 400 ml wody i 1 łyżką stołową czarnej herbaty na ogniu. Doprowadź do wrzenia i odczekaj 1 minutę. Następnie dodaj do herbaty 0,5 szklanki mleka, 2 łyżeczki cukru, 3 torebki kardamonu, 2 ziarna czarnego pieprzu, laskę cynamonu, 2 gwiazdki anyżu. Po 3 minutach wyłącz ogień, dodaj 2 goździki. Pozwól napojowi zaparzyć się przez 10 minut.

Po co dodaje się kardamon do kawy?

Kawa i kardamon zdają się być stworzone dla siebie. Przyprawa idealnie podkreśla smak i aromat ziaren kawy. Dodaje się ją jednak nie tylko dla zapachu i smaku. Uważa się, że nasiona kardamonu osłabiają skutki uboczne napoju: tachykardię, podwyższone ciśnienie tętnicze, ból głowy.

Co ciekawe, herbata z kardamonem ma właściwości rozgrzewające, a kawa – przeciwnie: potrafi orzeźwić nawet w największy upał. Kawę z kardamonem nazywa się również beduińską. Beduini mają specjalne dzbanki do kawy, których dziobki wypełnia się nasionami kardamonu. Gorący napój podczas nalewania do filiżanki obmywa aromatyczne ziarenka. W rezultacie kawa nasyca się aromatami, zadziwiająco pachnie i orzeźwia w upalną pogodę.

Wymieszaj 2 łyżeczki prażonych ziaren kawy i 8–10 nasion kardamonu. Zmiel w młynku do kawy. Wsyp zmielony proszek do tygielka, dodaj 120–160 ml wody, wymieszaj i gotuj na małym ogniu. Gdy zacznie pojawiać się piana, zdejmij tygielek z ognia, dodaj cukier (według uznania).

Kardamon to przyjemna, świeża i lekko ostra przyprawa, której smak i aromat podoba się wielu osobom. Z tą przyprawą można przygotowywać absolutnie każde dania i napoje. Jest uniwersalna i korzystna dla zdrowia. Od regularnego stosowania kardamonu wielu dzieli tylko cena: prawdziwa indyjska przyprawa w torebkach-strąkach kosztuje stosunkowo drogo.