Jak łatwo i szybko oczyścić okonie

Jak szybko oczyścić okonia z łusek, nie raniąc do krwi rąk ostrymi jak igły płetwami i nie zaśmiecając całej kuchni łuskami? Nie jest to proste zadanie, ale można sobie z nim poradzić, mając nieco wprawy.

Czy warto tę rybę czyścić?

Do przygotowania niektórych potraw okonia rzeczywiście można nie czyścić. Dotyczy to nie tylko ryby suszonej. Do przygotowania okonia wędzonego na gorąco wcale nie trzeba usuwać twardej łuski i wnętrzności, wystarczy dokładnie umyć i natrzeć solą. Otrzymuje się niezwykle smaczne i soczyste mięso. Analogicznie można postąpić, gdy ryba ma być pieczona na ruszcie lub grillu.

Małych okoni wcale nie trzeba czyścić, jeśli będą użyte do pierwszego zalewu w podwójnej zupie rybnej. Bulion i tak trzeba przecedzić, a całą tę partię ryby wyrzucić. Co ciekawe, zupa rybna w tym przypadku wychodzi znacznie smaczniejsza. Niemniej skrzela i wnętrzności należy usunąć. Wtedy wypatroszenie i umycie ryby można wykonać bardzo szybko.

Na północy rybacy gotują zupę rybną z nieczyszczonych i niewypatroszonych okoni, twierdząc, że tylko taka zupa rybna jest smaczna. Jednak nie każdy mieszkaniec centralnej Polski odważy się na taki przysmak.

Jak łatwiej czyścić okonia rzecznego

Jeśli planuje się smażyć tę rybę na patelni lub gotować, trzeba ją będzie oczyścić.

Od dawna wiadomo, że świeżo złowionego okonia rzecznego czyści się znacznie łatwiej. Jednak nie w każdej rodzinie są wędkarze. Dlatego rybę zwykle kupuje się na targu lub w sklepie. I za każdym razem pojawia się pytanie: jak szybko oczyścić okonia, nie zaśmiecając całej kuchni drobnymi łuskami i nie raniąc rąk ostrymi kolcami?

Można to zrobić, znając kilka życiowych trików:

• Aby łatwiej utrzymać rybę, można założyć rękawice robocze. Robi się to tylko podczas czyszczenia, patroszenie ryby w rękawicach jest niewygodne.
• Mocno dociskamy ogon okonia do deski do krojenia i ciągniemy za głowę (aż do chrupnięcia). Po tym zabiegu o wiele łatwiej będzie usunąć łuski z ryby.
• Przed czyszczeniem ostrymi nożyczkami odcinamy płetwy, co uchroni dłonie przed bolesnymi ukłuciami.
• Aby łuski schodziły łatwo, okonia należy czyścić na przemian po przekątnej od brzucha do grzbietu, a dopiero potem – od ogona do głowy (jak to zwykle robi się z inną rybą). Przy tym rybę należy trzymać za ogon, a czyścić czubkiem ostrego i mocnego noża lub specjalnym przyrządem.
• Jeśli czas pozwala, dla ułatwienia pracy można skorzystać z „babcinego sposobu” — zasypać rybę solą i zostawić na noc. Do rana łuski i skóra nieco zmiękną, a okonie można szybko oczyścić.
• Jeśli świeżą rybę włoży się na krótko do zamrażarki, będzie się ją łatwiej czyścić.
• Można szybko oczyścić okonia, parząc go wrzątkiem lub zanurzając na chwilę we wrzącej wodzie, trzymając za ogon. Ta metoda jest nieco ryzykowna, ponieważ jeśli rybę przetrzyma się w gorącej wodzie, łuski zejdą razem ze skórą.
• Aby łatwo i szybko oczyścić rybę, najlepiej używać specjalnych narzędzi. „Czyściki” o różnej konstrukcji są dostępne w sklepach gospodarstwa domowego. Niektórzy majsterkowicze robią je samodzielnie z nakrętek od piwa lub starych tar kuchennych. Dla okoni lepiej kupować narzędzia z pojemnikiem na zbieranie łusek.
• Łuski nie będą rozlatywać się po całym pomieszczeniu, jeśli będzie Pan czyścić rybę całkowicie zanurzoną w pojemniku z wodą lub pod rozproszonym strumieniem wody. Niektóre Panie radzą sobie, aby czyścić okonia, wkładając ręce i rybę do plastikowej torby.

Czyścimy razem ze skórą

Aby przygotować farsz lub kawałki ryby w cieście, skóra nie jest potrzebna. W tym przypadku pytanie: jak czyścić okonia? – rozwiązuje się bardzo prosto: uwalnia się go od łusek razem ze skórą. Ze świeżej ryby skóra dość łatwo schodzi „pończoszką”. Robi się to w następujący sposób:

1. Nacięcia wzdłuż płetwy grzbietowej po obu stronach;
2. Wyciągnięcie płetwy grzbietowej;
3. Nacięcie skóry w okolicy głowy;
4. Ściągnięcie skóry, zaczynając od górnej części grzbietu w kierunku ogona. Dla wygody można użyć szczypiec;
5. Oddzielenie głowy i wypatroszenie tuszy.

Przy pewnej wprawie można szybko oczyścić kilka kilogramów okonia rzecznego, nie brudząc przy tym kuchni.

Ale i tę pracę można ułatwić. Skóra będzie schodzić znacznie łatwiej, jeśli małe okonie na kilka sekund zanurzy się we wrzącej wodzie, trzymając za ogon. Ryba również łatwo się oczyści, jeśli wcześniej trochę ją przemrozi, a wyjąwszy z lodówki, od razu zdejmie się skórę.

Przy oddzielaniu filetu nie należy wyrzucać głów, płetw i kręgosłupów okoni. Można je z powodzeniem wykorzystać do wywaru w pierwszym wsadzie do podwójnej zupy rybnej lub do przygotowania bulionu do solanki rybnej.

Specyfika czyszczenia okonia morskiego

Podstawowe metody usuwania łusek z okonia morskiego nie różnią się niczym od czyszczenia okonia rzecznego. Można go również sparzyć wrzątkiem lub zanurzyć w gorącej wodzie, albo zasypać grubą solą na noc. Wtedy czyszczenie tej ryby będzie łatwiejsze.

Ale okoń morski ma jedną nieprzyjemną cechę: ostre kolce na jego płetwach są wyposażone w gruczoły jadowe. Takie ukłucia długo się nie goją i są bardzo bolesne. Dlatego przed przystąpieniem do czyszczenia należy założyć rękawice i ostrymi nożyczkami odciąć płetwę.

Przy patroszeniu ryby należy zachować ostrożność. Niepożądane jest uszkodzenie pęcherzyka żółciowego, ponieważ żółć nadaje rybie nieprzyjemny gorzkawy smak. Ale jeśli tak się stanie – nie należy panikować. Miejsce, na które dostała się żółć (od razu widać to po żółtawym odcieniu), należy obficie posypać solą i natychmiast dokładnie zeskrobać nożem wraz z cienką warstwą mięsa.

U okonia brzuch wewnątrz pokryty jest czarnymi błonami, które należy oczyścić. Nadają one również gotowej rybie gorzkawy posmak.

Postępując zgodnie z tymi prostymi radami i zdobywając pewne umiejętności, można szybko poradzić sobie z czyszczeniem okoni, nie wkładając przy tym zbyt wiele wysiłku. A przyrządzanie tej smacznej ryby nie będzie uciążliwe.