Czy można pić kawę po 50. roku życia: korzyści i szkody dla zdrowia

W ciągu ostatnich 5 lat naukowcy coraz częściej stawali po stronie popularnego napoju. Udowodniono, że kawa przynosi więcej korzyści niż szkód. To stwierdzenie jest jednak słuszne w odniesieniu do zdrowych osób. A czy warto pić kawę po 50. roku życia? W tym wieku organizm słabnie, wzrasta ryzyko chorób przewlekłych. Większość ludzi nie może pochwalić się idealnym samopoczuciem. Jak zatem należy podchodzić do napoju pobudzającego w drugiej połowie życia?

Czy można pić kawę po 50. roku życia?

Zgodnie z ogólną zasadą – można, a nawet trzeba. W składzie ziaren kawy znajduje się bowiem duża ilość biologicznie aktywnych składników:

• witamin z grupy B;
• kwasu nikotynowego;
• potasu;
• magnezu;
• fosforu;
• żelaza;
• nienasyconych kwasów tłuszczowych;
• przeciwutleniaczy.

Wiele osób niepokoi obecność w napoju kofeiny, która zwęża naczynia krwionośne, podnosząc tym samym ciśnienie tętnicze. Naukowcy są jednak zdania, że substancja ta może zaszkodzić zdrowiu serca tylko przy nadmiernym spożyciu. Takie wnioski można znaleźć między innymi w badaniu Eng Zhou i Eliny Hipponer. Wyniki badania zostały opublikowane w czasopiśmie The American Journal of Clinical Nutrition w 2019 roku.

Kawy nie należy pić po 50. roku życia wyłącznie w przypadku przeciwwskazań. Pozostałe osoby powinny wybierać napój dobrej jakości i zachować umiar.

Korzystne właściwości kawy dla osób po 50. roku życia

Aromatyczna kawa nie tylko pomaga się obudzić rano, ale także ma leczniczy wpływ na organizm. Wymieńmy właściwości napoju, które zostały potwierdzone naukowo.

Wydłuża życie

Do takiego zaskakującego wniosku doszli naukowcy z Harvard School of Public Health w 2015 roku. Przez 30 lat zdążyli oni przepytać 200 000 pracowników medycznych, którzy opiekowali się osobami z chorobami przewlekłymi. Naukowcy odkryli, że zaledwie 1 filiżanka pobudzającego napoju dziennie zmniejsza ryzyko śmierci z powodu następujących chorób o 6%:

• chorób układu sercowo-naczyniowego;
• cukrzycy typu 2;
• udaru mózgu.

Okazało się również, że osoby pijące kawę są mniej podatne na depresję i myśli samobójcze. Dlatego po 50. roku życia warto pić ten pobudzający napój przynajmniej po to, by przedłużyć sobie życie.

Ziarna kawy są bogate w antyoksydanty. Jedna filiżanka zawiera około 1000 mcg tych substancji. Lekarze uważają, że antyoksydanty zmniejszają stres oksydacyjny w organizmie, tym samym zapobiegając rakowi i przedwczesnemu starzeniu się.

Pomaga schudnąć

Po 50. roku życia metabolizm w organizmie zwalnia. Dlatego większość osób staje przed trudnym wyborem: zmniejszyć dzienną kaloryczność diety lub pogodzić się z przybieraniem na wadze.

Kawa może pomóc zachować szczupłą sylwetkę. W 2019 roku angielscy naukowcy z Uniwersytetu w Nottingham opublikowali wyniki badań dotyczących wpływu tego napoju na metabolizm człowieka. Eksperci odkryli, że kofeina zwiększa dzienny wydatek energetyczny i pomaga organizmowi spalać tkankę tłuszczową w okolicy pleców, szyi i ramion.

Poprawia nastrój i wydolność organizmu

W drugiej połowie życia ludzie szybciej męczą się pracą i obowiązkami domowymi. Filiżanka kawy pomaga pokonać zmęczenie w ciągu kilku minut. Kofeina oddziałuje na obszary mózgu odpowiedzialne za uwalnianie „hormonu szczęścia” – dopaminy. Dzięki temu nastrój się poprawia.

Kawa jest szczególnie korzystna dla kobiet w okresie menopauzy. W tym czasie obserwują one spadek wydajności i wahania nastroju. Takie objawy wynikają z hormonalnej przebudowy organizmu. Pobudzający napój poprawia samopoczucie kobiet.

Jednak korzystne właściwości dla psychiki zanikają przy spożyciu więcej niż 3 filiżanek kawy dziennie. Organizm rozwija tolerancję na kofeinę, a dotychczasowe dawki nie dają już wyraźnego efektu.

Zapobiega zaparciom

Jednym z objawów spowolnionego metabolizmu po 50. roku życia jest rozwój skłonności do zaparć. Problemy z wypróżnianiem pojawiają się, ponieważ organizm powoli trawi pokarm.

Kawa zwiększa wydzielanie soku żołądkowego i produkcję enzymów trawiennych. W efekcie jedzenie nie zalega w żołądku zbyt długo.

Poprawia pracę mózgu

Naukowo udowodniono, że kawa zmniejsza ryzyko demencji starczej, w szczególności chorób Parkinsona i Alzheimera. Podczas palenia ziaren kawy powstają fenyloidany. Substancje te zapobiegają gromadzeniu się toksycznych białek beta-amyloid i tau w mózgu oraz uszkadzaniu neuronów. Ponadto w orzeźwiającym napoju znajdują się witaminy z grupy B i magnez, które również wspierają zdrowie układu nerwowego.

Potencjalna szkodliwość kawy dla zdrowia

Mimo wszystko kawa może zaszkodzić zdrowiu niektórych osób po 50. roku życia. Niewłaściwe spożycie, ignorowanie przeciwwskazań zwiększa ryzyko wystąpienia problemów.

Czyni kości bardziej kruchymi

Wiele osób słyszało, że kawa wypłukuje wapń z organizmu. Dzieje się tak z dwóch powodów:

1. Napój zwiększa kwasowość soku żołądkowego. Aby znormalizować poziom pH, organizm zmuszony jest czerpać z tkanek minerały o charakterze zasadowym, do których należy wapń.
2. Utrata makroelementów nasila się z powodu działania moczopędnego.

W związku z tym spożycie napoju należy ograniczyć w przypadku chorób układu mięśniowo-szkieletowego (osteoporozy, osteochondrozy) oraz złamań. Lekarze zalecają także ostrożność w piciu kawy osobom, u których rozdwajają się paznokcie i rozdwajają końcówki włosów. Takie objawy często wskazują na niedobór wapnia w organizmie.

Kawa negatywnie wpływa również na szkliwo zębów. U kawoszy często tworzy się żółtawy osad na zębach.

W internecie można spotkać błędną opinię, że picie kawy z mlekiem lub śmietanką jest mniej szkodliwe dla kości, ponieważ produkty mleczne zawierają dużo wapnia. Jednak rzeczywista sytuacja jest odwrotna. Kawa z mlekiem jeszcze bardziej zakwasza organizm, co prowadzi do większej utraty cennego makroelementu.

Podnosi ciśnienie tętnicze krwi

Niestety, osoby z nadciśnieniem będą musiały albo całkowicie zrezygnować z kawy, albo ograniczyć jej spożycie do 1 filiżanki dziennie. Układ regulacji ciśnienia tętniczego u takich osób jest rozregulowany. Poprzez zwężenie naczyń krwionośnych kawa może pogorszyć stan zdrowia.

Osoby z nadciśnieniem mogą pić kawę bezkofeinową. Jednocześnie nie zaleca się picia takiej kawy przy miażdżycy ze względu na wysoką zawartość kwasów tłuszczowych.

Czasami kardiolodzy pozwalają „pacjentom z chorobami serca” wypić 1 filiżankę latte lub cappuccino w pierwszej połowie dnia. W takich napojach jest mało kofeiny.

Zaostrza nieżyt żołądka, wrzody

Do przeciwwskazań do picia kawy należą zapalenie błony śluzowej żołądka, wrzody i inne choroby, w których na ścianach narządów przewodu pokarmowego powstają uszkodzenia. Napój sprawia bowiem, że sok żołądkowy staje się kwaśny, podrażniając błonę śluzową. Zgaga to pierwszy objaw sygnalizujący negatywny wpływ produktu na organizm.

Niewiele osób wie, że przy chorobach przewodu pokarmowego zabroniona jest nawet kawa bezkofeinowa. Nadal zawiera potencjalne utleniacze.

Może wywołać drażliwość

Nadmiar kofeiny jest szkodliwy dla psychiki. Po 50 roku życia kawosze często zauważają, że kolejna filiżanka ulubionego napoju powoduje u nich wahania nastroju i zawroty głowy. Przypływ energii szybko zastępuje uczucie zmęczenia. A picie kawy po godzinie 16:00 może prowadzić do bezsenności.

Jak prawidłowo pić kawę po 50. roku życia: odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

A więc kawa to napój o niejednoznacznym wpływie na zdrowie osób po 50. roku życia. Na szczęście istnieją proste zasady, które pozwalają czerpać z picia tego pobudzającego napoju same korzyści.

Jaką kawę lepiej pić – mieloną czy rozpuszczalną?

Zdecydowanie mielona. To właśnie ten napój posiada właściwości korzystne dla zdrowia, o których pisaliśmy powyżej.

Kawa rozpuszczalna ma następujące wady dla osób po 50. roku życia:

• W procesie produkcyjnym ziarna kawy przechodzą przez wiele etapów, w tym suszenie i obróbkę gorącą parą. W rezultacie część cennych związków ulatnia się.
• Do kawy rozpuszczalnej zwykle dodaje się barwniki, stabilizatory, aromaty i konserwanty. Substancje te wydłużają okres przydatności do spożycia, poprawiają smak i wygląd produktu, ale szkodzą zdrowiu człowieka.
• Kawa rozpuszczalna silniej utlenia sok żołądkowy niż kawa mielona.

Nie warto też nadużywać napoju bezkofeinowego. Aby usunąć alkaloid z ziaren, producenci używają rozpuszczalników chemicznych, w szczególności octanu etylu, dichlorometanu. Pozostałości tych związków mogą znaleźć się w Państwa filiżance. Ponadto kawa bezkofeinowa nie ma najprzyjemniejszego smaku, ponieważ w procesie obróbki traci część substancji aromatycznych.

Ile filiżanek kawy dziennie można wypić?

Dokładna odpowiedź na to pytanie zależy od indywidualnych cech organizmu. Lekarze zalecają opierać się na następujących liczbach:

• 3 filiżanki – dla tych, którym udało się zachować dobre zdrowie do 50. roku życia;
• 2 filiżanki – dla większości osób po 50. roku życia;
• 1 filiżanka, ale nie codziennie – w przypadku problemów z sercem, narządami układu pokarmowego, nerkami, wątrobą lub układem mięśniowo-szkieletowym.

W przypadku zaostrzenia chorób przewlekłych należy czasowo zrezygnować z napoju. 4–5 filiżanek dziennie to punkt krytyczny, po którym kawa zaczyna szkodzić sercu i naczyniom krwionośnym, układowi nerwowemu i kościom.

O której porze dnia najlepiej pić kawę?

W pierwszej połowie dnia. Ale nie na pusty żołądek, aby nie podrażniać błony śluzowej. Optymalnie jest wypić pierwszą filiżankę godzinę po śniadaniu, a drugą – po obiedzie.

Nie należy popijać jedzenia napojem pobudzającym. Kawa może utrudniać organizmowi przyswajanie potasu, magnezu, wapnia, witamin B1 i B6. Po godzinie 16:00 produkt jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na ryzyko bezsenności.

Co można dodawać do kawy?

I znów należy przeanalizować stan swojego organizmu. Na przykład mleko częściowo neutralizuje działanie kofeiny, co jest dobre dla osób z nadciśnieniem. Jednocześnie nie będzie odpowiednie dla osób cierpiących na nadkwasotę soku żołądkowego.

Sok z cytryny, przeciwnie, alkalizuje organizm. Ale lekarze nie zalecają picia kawy z cytryną osobom, które mają choroby zapalne nerek, pęcherza moczowego, trzustki.

Cynamon i inne przyprawy korzenne wzmacniają właściwości spalające tłuszcz napoju, są korzystne dla osób z nadwagą i wolnym trawieniem. Natomiast w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego z takich dodatków trzeba będzie zrezygnować.

Tym samym kawa może przynieść osobom po 50. roku życia zarówno korzyści, jak i szkody. Ostateczny efekt zależy od wielu czynników: rodzaju i odmiany napoju, pory spożycia, liczby wypitych filiżanek oraz obecności dodatków. Istnieje lista schorzeń i cech organizmu, przy których kawę należy ograniczyć lub nawet wykluczyć z diety.