Jak myć ręce zgodnie ze wszystkimi zasadami i normami – instrukcja dla dzieci i dorosłych

Powszechnie wiadomo, że higiena rąk jest kluczem do ochrony przed chorobami zakaźnymi. Jednak nie wszyscy wiedzą, jak prawidłowo myć ręce, aby te proste czynności przyniosły oczekiwany efekt. Kwestia ta jest szczególnie istotna w czasie pandemii COVID-19.

Kiedy należy bezwzględnie myć ręce

Przestrzeganie norm higieny dotyczących mycia rąk zapobiega wielu chorobom. Są to choroby zakaźne, zatrucia pokarmowe, inwazje pasożytnicze. Na przykład podczas kaszlu lub kichania człowiek odruchowo zakrywa usta dłonią. Następnie może dotknąć drzwi w sklepie lub w transporcie, rozprzestrzeniając w ten sposób chorobotwórcze bakterie. W ten sposób ręce stają się groźnym czynnikiem rozprzestrzeniania wielu chorób zakaźnych. Dlatego, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia, należy dokładnie myć ręce w następujących sytuacjach życiowych:

Mycie rąk to obowiązkowy zabieg niezbędny do zmniejszenia ryzyka zakażenia wieloma chorobami zakaźnymi.

Jak często należy myć ręce

Zasada nakazująca obowiązkowe mycie dłoni przed spożyciem posiłku i po skorzystaniu z toalety w obecnej sytuacji jest już nieaktualna. Dziś ręce trzeba myć dość często. Średnio około 6-8 razy dziennie. A mianowicie po dotknięciu:

• przycisków w windzie;
• klamki;
• przycisku w bankomacie;
• poręczy w metrze;
• jakiejkolwiek powierzchni w miejscu publicznym.

Okazuje się, że ręce należy myć okresowo przez cały dzień, w zależności od częstotliwości kontaktu z różnymi powierzchniami znajdującymi się w miejscach publicznych.

Normy sanitarne dotyczące mycia rąk

Zgodnie z normami sanitarnymi, higieniczne mycie rąk polega na usunięciu z ich powierzchni wszelkich zanieczyszczeń. Należy to robić w celu zmniejszenia ryzyka przeniesienia chorobotwórczej mikroflory z jednej osoby na drugą.

Wśród obowiązkowych wymogów SanPiN, zawartych w instrukcji, należy wykonać następujące czynności:

• przed myciem rąk mydłem należy zdjąć zegarki, bransolety i wszelką biżuterię ze względu na gromadzenie się pod nimi dużej ilości chorobotwórczych mikroorganizmów;
• podwinąć rękawy odzieży wierzchniej o 2/3, aby nie przeszkadzały w dokładnym myciu dłoni;
• namydlić, spienić mydło, rozprowadzając je na całej powierzchni dłoni;
• w przypadku używania mydła w kostce, najpierw je opłukać;
• spłukać dużą ilością bieżącej wody;
• procedurę powtórzyć 2–3 razy przez co najmniej 20 sekund.

Jednorazowe mycie pozwala usunąć groźne drobnoustroje tylko z powierzchni skóry. Natomiast przy ponownym myciu pory się otwierają i spłukiwane są mikroorganizmy, które wniknęły głębiej.

Nie zaleca się suszenia rąk suszarkami elektrycznymi. Lepiej używać jednorazowych ręczników papierowych.

Instrukcja prawidłowego mycia rąk według WHO

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia, ręce należy myć często, aby uniknąć zakażenia koronawirusem i nie stać się jego nosicielem. A także zapobiec ryzyku zatrucia, zachorowania na grypę sezonową, ARVI, robaczycę.

W instrukcji WHO szczegółowo opisano algorytm dokładnego mycia rąk podczas pandemii COVID, a także podczas innych epidemii:

1. Zwilżyć ręce pod strumieniem bieżącej wody.
2. Namydlić dłonie, używając mydła w płynie lub w kostce.
3. Dobrze spienić mydło, pocierając dłonie, nadgarstki i grzbiety rąk.
4. Dokładnie pocierać miejsca między palcami.
5. Ze szczególną starannością należy umyć kciuki i czubki pozostałych palców, pocierając je o dłoń drugiej ręki.
6. Spłukać pianę mydlaną.
7. Zakręcić kran, używając jednorazowej chusteczki.

Cała procedura trwa co najmniej 20–30 sekund. Jednorazowe ręczniki lub suche chusteczki to jedyne słuszne rozwiązanie do osuszania rąk.

Specyfika mycia rąk u dzieci

Zdaniem specjalistów, niewiele dzieci, zwłaszcza w wieku przedszkolnym, wie, jak prawidłowo myć ręce. Staje się to poważną przesłanką do gromadzenia się na ich rękach dużej ilości groźnych mikroorganizmów.

W instrukcji SanPiN i Rospotrebnadzoru dotyczącej mycia rąk zawarte są dodatkowe informacje, które wskazują, że dla dzieci i ich rodziców istnieje uproszczony schemat zaleceń:

• Należy pomóc dziecku podwinąć rękawy.
• Odkręcić kran z wodą.
• Zwilżyć dłonie i namydlić mydłem dłonie dziecka.
• Pokazać, jak należy pocierać je o siebie.
• Spłukać mydło.
• Wytrzeć dłonie suchym ręcznikiem.

Duża odpowiedzialność za wpajanie dzieciom podstawowych nawyków sanitarno-higienicznych spoczywa na rodzicach. Przyswojenie sekwencyjnego algorytmu działań to gwarancja zdrowia dziecka.

Środki do mycia rąk z wodą

W zależności od sytuacji stosuje się różne metody mycia rąk – domową i higieniczną.

W przypadku mycia domowego wystarczy oczyścić ręce wodą z mydłem w płynie lub w kostce. Taki sposób usuwa zanieczyszczenia i powierzchowną mikroflorę. Preferowane jest mydło w płynie z dozownikiem. Dobrymi przykładami są płynne mydło Jantarowe i antybakteryjny Septolit.

Aby zapobiec ponownemu zanieczyszczeniu, zaleca się używanie mydła z dozownikiem łokciowym.

Higieniczne mycie to dokładniejsze oczyszczenie dłoni, obejmujące użycie mydła i środków antyseptycznych. Najpierw myje się ręce w zwykły sposób z mydłem, a następnie stosuje antyseptyk.

Metoda ta stosowana jest do dezynfekcji skóry. Za najlepsze uznano antyseptyki skórne Septolit-żel i Septolit-antiseptyk. Po oczyszczeniu wodą i mydłem należy wycisnąć niewielką ilość środka antyseptycznego i wcierać go okrężnymi ruchami dłoni, dokładnie opracowując paznokcie, okolice podpaznokciowe i przestrzenie międzypalcowe.

Zaleca się stosowanie antyseptyków o zawartości alkoholu co najmniej 65–70%.

Metody mycia rąk bez mydła

Jeśli nie ma pod ręką mydła, można zastosować proste metody:

• Zgodnie z zasadami i normami higieny rąk zaleca się dokładne opłukanie dłoni pod strumieniem wody. Ta metoda jest mniej skuteczna, ale jednak zmywa wiele chorobotwórczych bakterii. Wodę w tym przypadku należy użyć ciepłą – co najmniej +25°C.
• Jeśli nie ma ani mydła, ani wody, można użyć wilgotnych chusteczek higienicznych. Dobrze, jeśli mają działanie bakteriobójcze.
• Jeśli ręce są myte bez mydła i wody, najlepszym sposobem jest użycie środka do dezynfekcji rąk (sanitizera). Technika mycia nie różni się od zwykłego mycia rąk. Po nałożeniu antyseptyku na dłonie, należy go wcierać aż do całkowitego wchłonięcia przez skórę. Zaleca się wybierać środek antyseptyczny o zawartości alkoholu powyżej 60–65%.

Takie środki zapewnią dezynfekcję dłoni. Jednak przy pierwszej okazji należy przeprowadzić całą procedurę z użyciem wody.

Rada. Wybierając między drogim antyseptykiem a zwykłym mydłem, lepiej skorzystać z tej drugiej opcji. Nie wszystkie sanitizery zawierają wystarczający procent alkoholu, dlatego czysta woda z mydłem pozostają najlepszymi pomocnikami w walce z infekcjami.

Jak zapobiegać zakażeniom i nie szkodzić zdrowiu

Działania podejmowane w celu zapobiegania zakażeniu koronawirusem lub innymi chorobami zakaźnymi powinny być rozsądne i uzasadnione. Dlatego należy kierować się zasadami i normami SanPiN, WHO i Rospotrebnadzoru, opisanymi powyżej.

Zasady zachowania w toalecie

Wszelkie wysiłki związane z dezynfekcją pójdą na marne, jeśli po umyciu rąk po skorzystaniu z toalety dotkniemy jakiejkolwiek znajdującej się w niej powierzchni – kranu, przycisku spłuczki, klamki. Aby zachować czystość dłoni po skorzystaniu z toalety i późniejszym umyciu rąk, zaleca się dotykać wymienionych powierzchni przez jednorazową chusteczkę lub ręcznik papierowy.

Zachowanie w miejscach publicznych

Aby zachować zdrowie podczas korzystania z miejsc publicznych (transportu, sklepów i innych pomieszczeń), należy przestrzegać wszystkich opisanych zasad dotyczących korzystania z toalety. Unikaj wielokrotnego dotykania jakichkolwiek powierzchni.

Jeśli nie ma gdzie umyć rąk, użyj antyseptyku, który zawsze możesz nosić przy sobie i od czasu do czasu odkażać dłonie.

Ponadto zdecydowanie zaleca się noszenie maski i gumowych rękawiczek. Jeśli ich nie masz, ponownie użyj papierowych chusteczek lub ręczników. Zachowaj dystans. Po powrocie do domu przeprowadź dezynfekcję dłoni.

Możliwe szkody wynikające z częstego mycia rąk

Jeśli myjesz ręce zbyt często, używając środków myjących, antyseptycznych i antybakteryjnych, może to skutkować:

• nadmierną suchością skóry;
• uszkodzeniem warstwy ochronnej skóry;
• usunięciem pożytecznych bakterii;
• pojawieniem się na skórze dłoni mikropęknięć.

Ponadto możliwa jest reakcja alergiczna na substancje chemiczne zawarte w środkach myjących.

Szybkie mycie rąk

Najczęstszym błędem podczas odkażania dłoni jest poświęcanie na tę czynność zbyt małej ilości czasu.

Średnie dane statystyczne wskazują, że większość ludzi (ponad 95%) myje ręce bardzo szybko, dosłownie w ciągu 6 sekund. Tymczasem skuteczne pozbycie się drobnoustrojów wymaga co najmniej 25–30 sekund.

Ryzyko związane z naruszaniem norm sanitarnych

Ignorowanie zaleceń i zasad dotyczących mycia rąk może mieć bardzo przykre konsekwencje:

• znacznie wzrasta ryzyko zakażenia COVID-19;
• brudne ręce to prosta droga do jelitowych chorób zakaźnych, zapalenia wątroby, inwazji robaków;
• niebezpieczeństwo zatrucia pokarmowego.

Wzrasta ryzyko wystąpienia alergii na składniki chemiczne zawarte w jakichkolwiek preparatach chemii gospodarczej. Nawet po praniu i zmywaniu naczyń należy dokładnie opłukać ręce z detergentów.

Pytania i odpowiedzi

P: Jak często można używać płynu do dezynfekcji rąk?

O: W miarę potrzeb, w zależności od częstotliwości kontaktu z powierzchniami w miejscach publicznych.

P: Czy w domu należy odkażać ręce antyseptykiem?

O: Nie ma takiej potrzeby. Jeśli jednak na przykład kurier przyniósł Państwu przesyłkę, wskazane jest umycie po tym rąk i przetarcie ich środkiem antyseptycznym.

P: Jaką wodą lepiej myć ręce – gorącą czy letnią?

O: Od gorącej wody skóra staje się suchsza. Optymalną opcją jest letnia woda o temperaturze nieprzekraczającej 25 stopni.

Najważniejszym aspektem wymogów higienicznych, zapewniających profilaktykę chorób zakaźnych, było i pozostaje dokładne mycie rąk nie tylko przed posiłkiem i po skorzystaniu z toalety. W obecnej sytuacji gwałtownego rozprzestrzeniania się koronawirusa, ręce należy dezynfekować znacznie częściej.