Jak wybrać wysokiej jakości noże kuchenne?

Nóż dla współczesnej pani domu to jej niezawodny pomocnik w kuchni, który może zaoszczędzić siły i czas, służąc wiernie przez wiele lat. Oznacza to, że taki zakup jest dokonywany na długi czas i staje się „długoterminową inwestycją”. Ale jak wybrać nóż kuchenny, aby spełniał te wymagania?

Ogólne kwestie

Na początek należy zdecydować, ile noży znajdzie się w konkretnym zestawie kuchennym. Zależy to od tego, jakie potrawy są najczęściej przygotowywane w rodzinie. Na przykład, jeśli podczas gotowania często kroi się duże kawałki mięsa z kośćmi, twarde produkty (orzechy, awokado, korzeń imbiru i tym podobne), to z pewnością potrzebny jest nóż-tasak, a jeśli pani domu kupuje gotowe filety rybne, to nóż do filetowania nie będzie jej potrzebny.

Jakie podstawowe rodzaje noży mogą znajdować się w kuchni?

• Uniwersalny (z długim ostrzem, około 13 cm). Radzi sobie z krojeniem różnych produktów. Jednak pomimo swojej wielofunkcyjności nie może być jedynym w gospodarstwie.
• Nóż szefa kuchni (lub po prostu nóż kucharski). Wyróżnia się jeszcze dłuższym ostrzem, do 20 cm. Dobrze sieka, kroi w kostkę, rąbie. Pozwala również na pracę z różnymi produktami.
• Nóż do warzyw (lub nóż do obierania) z krótszym ostrzem (około 8 cm). Przeznaczony do obierania warzyw lub owoców, przycinania małych części produktu, siekania warzyw i owoców.
• Tasak. Wyróżnia się szerokim ostrzem. Radzi sobie z twardymi produktami, mięsem o dużej grubości. Mały tasak jest wygodny do siekania ziół.
• Nóż do krojenia. Dobrze sprawdza się przy krojeniu na cienkie, równe plasterki pieczonego mięsa, polędwicy, rolad mięsnych itp.
• Nóż do chleba (z ząbkowaną krawędzią ostrza). Pozwala delikatnie, bez kruszenia i gniecenia, kroić chleb, ciasta i inne wypieki. Czasami używa się go do krojenia warzyw lub owoców o twardej skórce i delikatnym miąższu (kiwi, pomidory).
• Nóż do filetowania. Ułatwia przyrządzanie ryb – wygodnie oddziela się nim filet.

Ponadto każda pani domu powinna mieć przedmiot do ostrzenia noży: kamień, ostrzałkę lub coś innego. A zrozumienie, jak prawidłowo naostrzyć nóż osełką lub kamieniem, nie będzie trudne, nawet dla tych, którzy nigdy nie ostrzyli noży.

Wybieramy materiały

Aby wybrać wysokiej jakości nóż kuchenny, należy koniecznie zwracać uwagę na materiały, z których wykonane są jego ostrze i rękojeść. Od tego w dużej mierze zależą wygoda użytkowania i żywotność noża.

Rękojeść

Zwykle składa się z dwóch części połączonych z metalową częścią noża. Może być wykonana z różnych materiałów, takich jak:

• drewno;
• plastik;
• kość;
• utwardzona żywica;
• metal itp.

Należy pamiętać, że miękkie gatunki drewna, niskiej jakości plastik czy kość nie są najlepszym wyborem do noża kuchennego. Są dość kruche i w krótkim czasie mogą się po prostu rozpaść (czasem nawet w rękach podczas gotowania, raniąc osobę gotującą). Metalowe rękojeści są trwalsze, ale nadają produktowi znaczną wagę, co nie każdej pani domu jest wygodne.

Istotnym aspektem przy wyborze materiału rękojeści jest to, że powinna mieć antypoślizgową powierzchnię, ale jednocześnie być łatwa do umycia.

Ostrze

Zazwyczaj panie domu mają mgliste pojęcie o materiałach używanych do jego wykonania. Wiele z nich uważa, że część tnąca powinna być metalowa lub ze stali nierdzewnej.

W rzeczywistości jest to nieco bardziej skomplikowane. Stal nierdzewna może mieć różną zawartość węgla. Przy tym stal wysokowęglowa jest lepsza od zwykłej stali nierdzewnej, pod warunkiem że zawartość węgla jest odpowiednia do przeznaczenia. Ponieważ jeśli jest zbyt wysoka, ostrze stanie się bardziej kruche i podatne na rdzę (choć przez długi czas może pozostać ostre). Zbyt niska zawartość węgla sprawia, że metal jest giętki i szybko się tępi (a ostrzenie stali nierdzewnej nie jest takie proste).

Ponadto należy zwrócić uwagę na sposób produkcji stali. Stal kuta jest wytrzymalsza i trwalsza niż tłoczona, ale jest znacznie droższa.

Należy przechowywać takie produkty w stanie suchym w wentylowanym pomieszczeniu. W przeciwnym razie nawet stal nierdzewna dość szybko pokrywa się rdzą.

Istnieje jednak jeszcze jeden obiecujący materiał, z którego wykonuje się ostrza – ceramika. Długo utrzymuje ostrość, a przy tym ceramiczne ostrze można naostrzyć do stanu skalpela chirurgicznego i nie zardzewieje ze względu na brak metalu w swoim składzie. Prawda jest taka, że ceramika jest bardzo krucha, łatwo się kruszy, a nawet łamie, dotyczy to zwłaszcza tanich produktów.

Przyglądamy się szczegółowo

Jasne jest, że jakość materiałów jest podstawowym, ale nie jedynym wymogiem, aby wybrać dobre noże kuchenne. Co jeszcze jest ważne?

• Metalowa część noża powinna być jednolita – od ostrza do rękojeści. Wszelkie połączenia w obszarze początku rękojeści sprawiają, że nóż jest mniej trwały. Kruche okazują się również modele, w których metalowa część rękojeści jest znacznie krótsza niż jej otulina, to znaczy nie przechodzi przez całe pokrycie, ale jest w nie wstawiona. Jeśli rękojeść jest całkowicie „zalana” pokryciem, długość noża w niej jest w ogóle niemożliwa do określenia.
• Głownia nie powinna mieć zewnętrznych wad: rys, wżerów, pęknięć, rdzy, spawów, wyszczerbień. Ostrzenie przebiega na całej długości głowni: od czubka do końca.
• Tylna krawędź części tnącej powinna kończyć się specjalnym występem (oporem), zapobiegającym ześlizgnięciu się ręki na ostrze.
• Rękojeść nie powinna mieć pęknięć, szczelin, chropowatości, które skracają żywotność noża, czynią go niehigienicznym i utrudniają pielęgnację. Zbyt cienka powłoka w tym obszarze również nie jest oznaką jakościowego wyrobu.
• Balans, czyli równowaga wagi ostrza i rękojeści, od której zależy siła przykładana podczas pracy z nożem. Innymi słowy, przy konieczności krojenia dużej ilości produktów, niezbalansowany nóż znacznie bardziej obciąża rękę, która szybko się męczy. Prawidłowo wyważony nóż utrzymuje równowagę, jeśli umieści się go na palcu w punkcie, w którym łączy się ostrze z rękojeścią. Uwaga! Ten test wymaga dużej ostrożności, ponieważ tanie modele zazwyczaj nie są wyważone i na pewno spadną.

Proszę wystrzegać się kupowania noży z ząbkowaną krawędzią, które są przedstawiane przez sprzedawców jako niewymagające ostrzenia, uniwersalne do wszystkich produktów i sprzedawane w „korzystnej cenie”. To chwyt reklamowy. Model ząbkowany ma bardzo ograniczony zakres zastosowania, jak wspomniano powyżej, przy tym dość szybko się tępi, a naostrzenie go jest niemożliwe. Więc w tym przypadku nie jest wart swoich pieniędzy.

Czynniki subiektywne

Należy pamiętać, że noże kuchenne są przedmiotami indywidualnego użytku. Oznacza to, że pod względem ergonomii powinny odpowiadać odczuciom konkretnej gospodyni (lub gospodarza). Główne wskaźniki to dwa: wygoda rękojeści i odpowiednia waga. W związku z tym ważne jest, aby „przetestować” kilka różnych noży tego samego przeznaczenia, aby wybrać najwygodniejszy w użyciu.

Tutaj również należy pamiętać, że noże do miękkich i delikatnych produktów są zawsze lżejsze niż do twardych. Ale waga zarówno jednych, jak i drugich powinna być komfortowa.

Kolejnym czynnikiem subiektywnym jest różnorodność. Oznacza to, że należy kupować tylko te noże, które są potrzebne w konkretnej kuchni. Dlatego nie zawsze celowy jest zakup gotowego zestawu noży, chociaż ogólnie taki zakup może być tańszy. Jeśli jednak skład takiego zestawu spełnia konkretne wymagania, i tak należy wziąć do ręki każdy przedmiot osobno, zanim kupi się komplet. Właśnie z tego powodu bardzo niewygodne jest kupowanie noży przez sklepy internetowe (chyba że gospodyni już wcześniej używała dokładnie tego samego modelu zakupionego w rzeczywistym sklepie danej firmy).

I ostatnie. Dla wielu konsumentów noże wysokiej jakości kojarzą się wyłącznie z drogimi markami. Jednak w praktyce ta reguła nie zawsze jest słuszna. Często przepłacamy niemało tylko za markę, podczas gdy produkty odpowiedniej jakości można kupić u mniej modnych i „rozreklamowanych” producentów.

Proszę używać noży tylko zgodnie z ich przeznaczeniem, aby służyły dłużej. Proszę nie ciąć nimi sznurków, toreb ani produktów, do których krojenia nie są przeznaczone. Przez to tępią się znacznie szybciej (podobnie jak od mycia w zmywarce!). To właśnie tępe noże są najczęstszą przyczyną obrażeń podczas gotowania, ponieważ trzeba przyłożyć większą siłę do cięcia, przez co ostrze często się ześlizguje i z całą siłą wbija się w rękę.

Przy okazji, drugą przyczyną skaleczeń podczas gotowania jest używanie noża obcego, nieznanego pod względem wyczucia. Dlatego propozycja gościa, aby pomóc gospodyni w krojeniu, może być dla niego dość nierozważna.

Wybór dobrej jakości noża, spełniającego wszystkie wymagania, nie jest łatwy: nie powinien mieć wad, być wykonany z dobrych, trwałych materiałów, być wygodny w użyciu, nie obciążać dłoni, łatwo się myć, ostrzyć, nie rdzewieć, a najlepiej – mieć rozsądną cenę. Ale jeśli zakup został dokonany prawidłowo, wydatki na niego zwrócą się komfortową pracą i długim okresem użytkowania.