Słodki sen bez bólu pleców: jaki materac wybrać, sprężynowy czy bezsprężynowy?
Spis treści:
Dobry sen, poranna energia, zdrowy kręgosłup – to wszystko zapewnia odpowiednio dobrany materac. Wielu uważa, że powinien być twardy, koniecznie na sprężynach. W rzeczywistości nie można jednoznacznie stwierdzić, który materac jest lepszy: sprężynowy czy bezsprężynowy. Zarówno jedne, jak i drugie występują w różnej jakości, twardości i technologii wykonania. Za najlepsze uznaje się produkty z oznaczeniem „ortopedyczne”. Ale nie wszystkie, a tylko te, które utrzymują kręgosłup w jak najbardziej naturalnej pozycji, a jednocześnie pozwalają mięśniom się rozluźnić, a ciału – odpocząć.

Materace na bazie bloków sprężynowych
Pierwsze materace ortopedyczne były wykonywane z bloków sprężynowych.
Sprężyny dobrze utrzymują kształt i przy prawidłowej eksploatacji nie odkształcają się przez długie lata.
Początkowo stalowe sprężynki były ze sobą połączone, czyli były zależne. Dziś technologia ta jest uważana za przestarzałą. Z pierwszych technologii pozostała „Bonnel”. Jej cechą charakterystyczną jest stopniowe zmniejszanie promienia podparcia zwoju sprężyny. Oznacza to, że przy początkowym obciążeniu dobrze poddaje się ściskaniu, a wraz ze wzrostem nacisku zachowuje wymaganą twardość.
Przy produkcji bloków sprężynowych „Bonnel” stosuje się drut stalowy o średnicy od 1,6 do 2,2 mm. Sprężynki mogą składać się z 4 lub 5 zwojów i być łączone drutem lub zszywkami z węzłami. Na metrze kwadratowym materaca znajduje się od 100 do 150 dwustożkowych sprężyn. Średnica jednej waha się od 6 do 10 cm.
| Materac z zależnym blokiem sprężynowym | |
| Plusy | Minusy |
| Stosunkowo równomierne rozłożenie ciężaru ciała | Włączanie do procesu ściskania sąsiednich sprężyn. |
| Trwałość | |
| Przystępna cena | |
Zależne sprężyny mogą tworzyć efekt „hamaka”. Wadę tę widać szczególnie przy użytkowaniu materaca przez parę małżeńską o różnej wadze lub osobę dorosłą z dzieckiem.
Materace z niezależnym blokiem sprężyn
Niezależny blok charakteryzuje się brakiem połączeń między sprężynami. Jest to ulepszona wersja materaca sprężynowego.
Według statystyk 70% osób wybiera materace z niezależnym blokiem. Są one wykonywane w tzw. technologii „kieszeniowej”. Każda sprężyna zapakowana jest w indywidualny pokrowiec. Dzięki brakowi wzajemnego oddziaływania sprężyny idealnie dopasowują się do krzywizn ciała. Liczba sprężynek na metr kwadratowy produktu waha się od 256 do 1000 sztuk.
Wyróżnia się 6 rodzajów niezależnych bloków:
- MultiZone (DualZone). Przeznaczony dla par z dużą różnicą wagi. Blok sprężynowy zawiera podłużne i poprzeczne pasy usztywniające o zróżnicowanej sprężystości.
- Dual Spring. Polecany osobom z problemami kręgosłupa oraz parom o różnej wadze. Blok sprężynowy wykonany jest z podwójnych spiral – w dużą, miękką spiralę włożona jest dodatkowa, twardsza sprężyna.
- Pocket Spring. Klasyczny wariant niezależnego bloku sprężynowego. Składa się ze sprężyn w kształcie beczki z 6 zwojami. Liczba sprężyn – do 300 sztuk na 1 m².
- Materac o podwyższonej twardości. Blok składa się z małych sprężyn z 10-12 zwojami i średnicy do 4 cm. Na 1 m² znajduje się 500-1000 sprężyn.
- Twardy blok sprężynowy, składający się z dużej liczby małych sprężyn. Ich średnica nie przekracza 2,5 cm, a liczba zwojów wynosi 12-14 sztuk.
- Hour Glass. Sprężyny mają kształt klepsydry. Dzięki temu materac zachowuje wysoką sprężystość, a spanie na nim jest niezwykle wygodne. Średnica sprężyn – 6 cm, liczba na 1 m² – do 300 sztuk.
| Materac z niezależnym blokiem sprężyn | |
| Plusy | Minusy |
| Idealne rozłożenie ciężaru | Wysoki koszt (im więcej sprężyn, tym drożej) |
| Może być stosowany w celach terapeutycznych | |
| Wysoki komfort | |
| Trwałość | |
Bezsprężynowe modele materacy
W materacach bezsprężynowych blok sprężyn zastępują elastyczne materiały: poliuretan, piana ortopedyczna, lateks. Twardość zapewnia włókno kokosowe. Zazwyczaj są one wielowarstwowe, łącząc elastyczne wypełniacze z płytami usztywniającymi. Istnieją również jednoskładnikowe materace – z włókna kokosowego, lateksu lub piany ortopedycznej.
Wyróżnia się:
- Materace miękkie. Za najmiększy uważa się bezramowy materac poliuretanowy, a ze starszych modeli – pierzyny.
- Materace średniej twardości. Umiarkowaną twardość mają produkty z piany ortopedycznej, lateksu, a także wielowarstwowe – z włókna kokosowego z elastycznymi przekładkami.
- Materace twarde. Wykonane z grubych płyt włókna kokosowego.
| Materac bezsprężynowy | |
| Plusy | Minusy |
| Cała powierzchnia nadaje się do spania | Duże zróżnicowanie jakości i cen |
| Może być stosowany w celach terapeutycznych | Nie wszyscy mogą się do nich przyzwyczaić |
| Istnieją modele w 100% naturalne | |
| Lekka waga | |
| Higieniczność | |
| Bezszelestność | |
Dla kogo odpowiedni będzie materac sprężynowy, a dla kogo – bezsprężynowy?
Najlepiej wybierać odpowiedni model materaca osobiście. Przed zakupem należy na nim usiąść, położyć się, dotknąć. Większość doradców sama proponuje taki test. Oprócz własnych odczuć zwykle bierze się pod uwagę wiek, stan zdrowia i wagę.
Materac sprężynowy polecany jest osobom:
- o dużej wadze – od 120 kg;
- zdrowej młodzieży;
- nastolatkom;
- osobom z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego (na niezależnym bloku).
Materace bezsprężynowe wybiera się według stopnia twardości. Mogą one pasować każdej osobie:
- Miękkie – osobom o niskiej wadze (do 55 kg) oraz starszym (powyżej 50 lat).
- Średniej twardości – dla zdrowych osób i dzieci powyżej 3 roku życia, które nie mają problemów z kręgosłupem.
- Wysokiej twardości – dla dzieci do 3 roku życia, osób z dużą wagą, chorobami układu mięśniowo-szkieletowego (zgodnie z zaleceniami lekarza ortopedy).
Porady dotyczące wyboru materaca:
Tabela zgodności wagi (wzrostu) z twardością materaca:
Prawidłowa pozycja ciała podczas snu:
Główne różnice i tabela porównawcza
Główna różnica między materacem sprężynowym a bezsprężynowym polega na obecności bloku sprężynowego. Wynika z tego wiele innych cech.
Tabela porównawcza:
| Materac sprężynowy | Materac bezsprężynowy | |
| Pozycja ciała | Naturalna lub zbliżona do naturalnej | Wyroby z pianki i lateksu dopasowują się do konturów ciała, z kokosa – nie pozwalają kręgosłupowi się wyginać (co nie zawsze jest korzystne) |
| Powierzchnia użytkowa | Nie można używać 5-10 cm na brzegach, aby nie naruszyć wzmocnienia | Do odpoczynku i snu można wykorzystać całą powierzchnię |
| Higieniczność | Tanie modele są słabo chronione przed kurzem i wilgocią. W pustkach bloku sprężynowego może rozwinąć się niekorzystne środowisko | Wysoka |
| Komfort dla dwojga | Mogą się uginać pod ciężką osobą, powodując dyskomfort dla partnera (należy wybrać model dla dwojga) | Taki sam |
| Wygoda | Wysokie | Indywidualnie dla każdego |
| Dopuszczalne obciążenie wagowe | 110-150 kg i więcej | Do 120 kg |
| Okres użytkowania | 10-15 lat | 7-8 lat |
| Cena | 200-4000 zł | 200-1200 zł |
Rodzaje wypełnień
W dawnych czasach materace wypełniano wełną, puchem, słomą, a później watoliną. Dziś robi się je głównie z materiałów syntetycznych.
99% materacy sprężynowych i bezsprężynowych składa się z kilku warstw wypełniaczy.
Praktycznie zniknęły ze sprzedaży materace z watą i pianką poliuretanową wykonaną w starej technologii. Miały one poważne wady – wchłanianie wilgoci i kurzu, długie schnięcie, w wyniku czego wewnątrz namnażały się patogenne mikroorganizmy, osiedlały się pluskwy i roztocza. Ponadto watolina i pianka szybko zbijały się w grudki, traciły sprężystość.
Nowoczesne modele są wykonane z następujących wypełniaczy:
- Pianka poliuretanowa (PPU). Pianka o podwyższonej twardości. Nie powoduje alergii, nie przyciąga kurzu i dobrze zachowuje kształt. Cieszy się dużą popularnością. Kosztuje mniej niż lateks, pianka ortopedyczna i włókno kokosowe.
- Lateks. Sprężysty wypełniacz dopasowujący się do kształtu ciała. Należy do kategorii średnio twardej, występuje naturalny (z soku drzewa kauczukowego) i sztuczny. Lateks do materacy poddaje się perforacji, dzięki czemu wyroby przepuszczają powietrze.
- Pianka ortopedyczna («Memory Foam», «Orto Foam»). Bardziej zaawansowana wersja wypełniacza poliuretanowego. Pianka ortopedyczna jest bardziej elastyczna, lepiej przepuszcza powietrze. Powoli wraca do kształtu po ściśnięciu, dopasowuje się do kształtu ciała i całkowicie powtarza jego krzywizny. Początkowo materiał był produkowany dla pacjentów obłożnie chorych i kosmonautów.
- Włókno kokosowe. Naturalny, twardy wypełniacz, odporny na gnicie i odkształcenia. Dobrze przepuszcza powietrze i ma działanie bakteriobójcze. Brak sprężystości.
- Sizal. Naturalny materiał pozyskiwany z liści agawy. Wypełniacz sizalowy jest podobny do włókna kokosowego, ale ustępuje mu pod względem twardości i wytrzymałości.
- Struttofiber. Syntetyczny wypełniacz składający się z pionowo ułożonych włókien. Ma dobrą sprężystość, nie pali się, nie gromadzi wilgoci, „oddycha”, trzyma kształt, nie wywołuje alergii. Produkowany w dowolnej twardości. Zwykle łączy się go z innymi wypełniaczami.
Pokrowiec
Duże znaczenie ma nie tylko wypełnienie materaca, ale także jego pokrowiec. Powinien być wytrzymały, dobrze napięty, równomierny i nie elektryzować się. Za najlepsze materiały na pokrowce uważa się bawełnę, len i wełnę. Najczęściej łączy się je z tworzywami sztucznymi w celu zwiększenia odporności na zużycie.
Pokrowiec nie powinien być w pełni sztuczny. W przeciwnym razie materac będzie się elektryzować, przyciągać kurz i słabo przepuszczać powietrze.
Aby poprawić właściwości produktu, producenci dodają wewnątrz warstwę antystatyczną, wykonują pokrowce z efektem „Zima-Lato”. Strona zimowa wykonana jest z naturalnej wełny, a letnia z bawełny.
Materace dziecięce – który lepiej wybrać?
Dla dziecka materac wybiera się szczególnie skrupulatnie. Produkt powinien być:
- Twardy lub średnio twardy. Twardość jest niezbędna do prawidłowego ukształtowania krzywizny kręgosłupa. Plecy nie powinny się zapadać ani wyginać w łuk. Jednocześnie dziecko powinno czuć się wystarczająco komfortowo, aby sen nie był zakłócony.
- Hipoalergiczny. Przy produkcji materacy dziecięcych preferowane są naturalne materiały i tkaniny: włókno kokosowe, filc, bawełna i len. Nie wywołuje alergii wysokiej jakości pianka poliuretanowa, pianka ortopedyczna, lateks.
- Higieniczny: nie gromadzić kurzu i wilgoci, łatwo się czyścić, dobrze przepuszczać powietrze. Dla dzieci do 3 lat zaleca się stosowanie nieprzemakalnego ochraniacza na materac.
Zazwyczaj dzieciom do 3-4 lat kupuje się twarde materace bez sprężyn, a po 4 latach – średnio twarde sprężynowe lub bezsprężynowe. Należy pamiętać, że obecność sprężyn wymaga ostrożniejszego obchodzenia się. W szczególności nie wolno skakać na materacu. Małym dzieciom do 8-9 lat trudno jest przestrzegać tej zasady.
Pytania i odpowiedzi
Jak przedłużyć żywotność materaca ze sprężynami?
Sprężyny nie powinny być poddawane ekstremalnie wysokim obciążeniom. Przy obliczaniu wagi zaleca się pozostawienie zapasu 20 kg. Aby drut zachował sztywność, nie wolno skakać na produkcie ani wylewać na niego wody. Należy chronić krawędzie (stelaż), nie siadać na nich ani nie leżeć. Aby zapewnić długą żywotność, należy umieścić go w idealnie dopasowanym rozmiarem pudełku. Najlepiej, jeśli będzie znajdować się na twardej, równej i dobrze wentylowanej powierzchni.
Jak dbać o materac bez sprężyn?
Produkt należy od czasu do czasu odwracać. Nie wolno siadać ani leżeć w jednym miejscu, wytrzepywać materaca, moczyć go ani przechowywać zwiniętego. Powinien leżeć pionowo. Do czyszczenia należy używać odkurzacza. Ważne jest używanie ochraniacza na materac i pranie go od czasu do czasu.
Nie można wskazać jednego rodzaju lub modelu materaca, który pasowałby każdej osobie. Ktoś lubi spać na twardym, ktoś inny przez całe życie spał tylko na miękkim łóżku. Przyzwyczajenie się do innych warunków będzie trudne. Wybór odpowiedniego, bardzo twardego produktu może okazać się czystą udręką.
Wystarczy, aby materac nie był zbyt miękki i nie powodował efektu zapadania się. W tym celu należy uwzględnić masę ciała. Przy wyborze należy również kierować się własnymi pragnieniami i możliwościami, biorąc pod uwagę cenę, jakość i funkcjonalne cechy modelu. Należy poznać różne rodzaje materacy i wybrać ten, który najlepiej będzie pasował danej osobie (parze małżeńskiej).









