Jaka jest różnica między wkrętem a wkrętem samogwintującym?

Elementy złączne różnych przeznaczeń bywają zewnętrznie bardzo podobne. Aby zrozumieć, czym różni się wkręt od wkrętu samogwintującego, warto przyjrzeć się sposobowi ich stosowania. Wkręty wkręca się w miękkie materiały (plastik, drewno), zazwyczaj w uprzednio wywiercony otwór. Trzpień jest w 2/3 pokryty ostrym gwintem o drobnym skoku.

Trzpień wkrętu samogwintującego jest całkowicie pokryty gwintem o szerokim skoku. Koniec trzpienia wkrętu samogwintującego jest świdrowy, aby podczas wkręcania tworzył się gwint wewnętrzny w łączonym przedmiocie. W większości przypadków wkręca się go bezpośrednio w materiał. Stosowany do płyt gipsowo-kartonowych, drewna, metalu i innych powierzchni.

Charakterystyka porównawcza

Podobieństwo konstrukcji prowadzi do nieporozumień wśród nieprofesjonalistów. Oba rodzaje łączników wyglądają prawie identycznie, wkręca się je za pomocą tego samego zestawu narzędzi (wkrętarka, wiertarka lub śrubokręt).

Te łączniki składają się z następujących elementów:

• łeb do oparcia przy wkręcaniu;
• rowki-szlice na łbie;
• pręt gwintowany;
• końcówka trzpienia.

Wykonuje się je ze stali węglowej, stali nierdzewnej i mosiądzu. Do ochrony przed korozją stosuje się powłokę cynkową i malowanie proszkowe, a także hartowanie obróbką cieplną. W poniższej tabeli przedstawiono główne różnice, na podstawie których można określić rodzaj łącznika.

Czym jest wkręt?

Wkrętem nazywa się łącznik, na którego trzpieniu gwint spiralny jest naniesiony od świdra na stożkowym końcu do 2/3 jego długości. Różnica w stosunku do wkrętów samogwintujących jest widoczna podczas montażu – uprzednio wierci się otwór o głębokości od połowy do całej długości trzpienia.

Nadaje się do łączenia elementów z relatywnie miękkich materiałów. Wytrzymuje większe (w porównaniu z wkrętem samogwintującym) obciążenia. Zalecane do montażu w punktach o dużym obciążeniu konstrukcji szkieletowych. Dopuszczalne jest wkręcanie wiertarką z opcją regulacji obrotów.

Czym jest wkręt samogwintujący?

Wkręt samonacinający, czyli wkręt do blachy, jest w stanie wywiercić otwór swoim świdrem. Słabo wytrzymuje obciążenia falowe i poprzeczne. Obróbka termiczna zwiększa odporność na korozję, ale zwiększa kruchość metalu. Dopuszczalny montaż w drewnie, metalu, betonie i innych materiałach.

Istnieją uniwersalne wkręty samonacinające z gwintem dwuzwojowym, odpowiednie do drewna i wyrobów metalowych. Długość trzpienia określa się na podstawie grubości łączonej konstrukcji. Należy wybrać łącznik nieco krótszy, aby świder nie przewiercił powierzchni na wylot. Przed wkręcaniem w drewno zaleca się wykonanie kilku obrotów wstecznych.

Co lepiej wybrać

Nie można wybrać, który z dwóch rodzajów łączników jest lepszy, każdy spełnia swoje funkcje. Właściwościami wkręt do drewna różni się od wkrętu samonacinającego specyfiką gwintu i zastosowania. Jeśli mówić o normach GOST, znajduje się w nich definicja „wkręt samonacinający”. Zatem z profesjonalnego punktu widzenia wkręt samonacinający jest odmianą wkrętów przeznaczonych do łączenia konstrukcji bez wstępnego wiercenia.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego wkręt obraca się w miejscu?

Cechy gwintu wkręta do drewna powodują, że przy ponownym wkręcaniu w to samo miejsce (jeśli łącznik się ześlizgnął lub nie trafiono w głębokość otworu za pierwszym razem) połączenie gwintowe ulega zerwaniu i wkręt obraca się w miejscu. Trzeba będzie dobrać łącznik o większej średnicy lub wypróbować następujące sposoby:

1. Trzpień obficie zanurzyć w kleju PVA, następnie w drobnych wiórach drewnianych, i włożyć do otworu. Po stwardnieniu wokół gwintu utworzy się uszczelniająca warstwa.
2. Do otworu wbija się ciasno drewniany kołek o odpowiednim rozmiarze, a następnie wkręca wkręt (nie należy celować prosto w środek kołka, aby nie uległ on wykruszeniu).

Jak wykręcić wkręt samogwintujący z zerwanym łbem?

Wkręty samonacinające nie wytrzymują dużych obciążeń na zginanie, dlatego rzemieślnicy często spotykają się z oderwaniem łebka. Nie uda się go wykręcić wkrętarką ani śrubokrętem. Jeśli trzpień wystaje ponad płaszczyznę materiału, należy mocno chwycić go szczypcami i spróbować wykręcić, obracając narzędzie w lewo. Jeśli nie udało się uchwycić odłamka, trzeba będzie rozwiercić otwór na niewielką głębokość (do trzpienia wkrętu samonacinającego) lub poszerzyć go od góry za pomocą dłuta.

Gdy łebek łącznika jest na swoim miejscu, ale nacięcie jest zerwane, mały kawałek gumy mocno dociska się do góry i przykłada śrubokręt. Dodatkowe sprzęgnięcie z powierzchnią pozwala wykręcić element. Za pomocą szlifierki kątowej można również pogłębić jedną z bruzd nacięcia, aby wykręcić go ręcznym śrubokrętem.

Czy wkręt samogwintujący utrzyma się w płytach gipsowo-kartonowych?

Ze względu na kruchość płyt kartonowo-gipsowych wkręty można wkręcać, ale tylko z zachowaniem prawidłowej techniki pracy, w przeciwnym razie łączniki przedziurawiają warstwę kartonu. Lepiej użyć wkrętarki, najpierw wkręcając łącznik do połowy na maksymalnych obrotach. Następnie zmniejszyć prędkość do minimalnej i dokręcić lub płynnie wkręcać ręcznym wkrętakiem.

Różnica między wkrętem a wkrętem samogwintującym na pierwszy rzut oka jest niewielka, ale wpływa na właściwości i sposoby montażu tych łączników. Wkręty samogwintujące mają szersze zastosowanie, natomiast wkręty są bardziej wytrzymałe na zginanie i ścinanie. Należy wybierać łączniki w zależności od rodzaju prac i materiału przykręcanej konstrukcji.