5 powodów, dla których jabłka spadają z jabłoni niedojrzałe

Jabłoń rośnie praktycznie w każdym polskim ogrodzie. Uprawa drzewa owocowego wydaje się prosta i mało kosztowna. Dlatego wielu nie zadaje sobie trudu, aby zapoznać się z zasadami agrotechniki i cechami owocowania. Stąd też pojawia się częste pytanie: dlaczego jabłka spadają z jabłoni? Powodów jest kilka.

Naturalny proces samooczyszczania

Warto zacząć od tego, że opadanie części owoców jest charakterystyczne dla wszystkich drzew owocowych – jabłoni, gruszy, moreli, wiśni itd. Opadłe jabłka nazywamy opadłymi. Przy bliższym przyjrzeniu można w nich znaleźć różnorodne defekty: wżery, zniekształcenia, objawy chorób, robaczywienie.

Na roślinie zawsze zawiązuje się nadmierna liczba pąków kwiatowych. Natura zabezpiecza się na wypadek nieudanego zapylenia, silnego wiatru, gradu, uszkodzeń przez szkodniki. W określonym czasie nadmiar jest zrzucany.

Zrzucanie „nadmiaru” odbywa się w trzech etapach:

1. W maju, zaraz po kwitnieniu, opada znaczna część zawiązków. Dzieje się tak z powodu niskiego stopnia zapłodnienia i przemarznięcia gałązek.
2. Następny etap opadania zawiązków obserwuje się w czerwcu. W tym okresie jabłoń zrzuca owoce, na dojrzewanie których nie ma sił. Zazwyczaj opadają najsłabsze, wadliwe jabłuszka. Czasami opadanie zachodzi w 2–3 falach.
3. Ostatnie masowe opadanie owoców ma miejsce w okresie przedzbiorczym: u odmian letnich – w lipcu–sierpniu, u jesiennych – w sierpniu–wrześniu, u zimowych – we wrześniu–październiku. Na naturalność przyczyn opadania jabłek wskazuje duży rozmiar owoców, smak i kolor charakterystyczny dla odmiany, a także ciemny kolor nasion.

U niektórych odmian jabłka podczas dojrzewania nie wiszą na gałęziach, lecz od razu opadają („Majak”, „Desertnoje Isajewa”, „Gruszówka Moskiewska”, „Sołncedar”, „Mantet”). Dlatego owoce zbiera się niedojrzałe.

Opadanie wadliwych, niedojrzałych jabłek przynosi korzyść: pozostałe owoce otrzymują więcej składników odżywczych, wyrastają duże, piękne i smaczne.

Niedostateczne zapylenie

W czerwcu opadanie jabłek jest najobfitsze. Niemniej jednak czasami drzewo zrzuca prawie wszystkie owoce. Przyczyną takiego zjawiska jest słabe zapylenie.

Opadłe niedojrzałe jabłka bez pestek – oznaka, że kwiaty nie zostały zapylone.

Aby uniknąć tego problemu, w sadzie jabłoniowym sadzi się odmiany do zapylenia krzyżowego lub wykonuje się szczepienia w korony istniejących drzew.

Jeśli jest już za późno na działania profilaktyczne, do ratowania plonów stosuje się preparaty „Zawiąz” i „Pączek”. Stymulują one wzrost owoców z niezaplonionych kwiatów.

Niedobór wilgoci i składników odżywczych

Często drzewa owocowe przestają być regularnie podlewane i nawożone, gdy osiągają dużą wysokość. To duży błąd. W ciągu 5–7 lat skład gleby ubożeje. A w latach suchych naturalne opady nie wystarczają do odżywiania dużych roślin.

Jabłonie mogą pobierać składniki odżywcze jedynie z wilgotnej gleby. Jeśli na głębokości 30 cm ziemia jest sypka, roślina cierpi i zaczyna zrzucać owoce, a następnie liście.

Szczególnie ważne jest, aby nie dopuścić do przesuszenia gleby przed kwitnieniem, w okresie formowania zawiązków oraz jesienią przed przymrozkami. Ziemię nawilża się na głębokość 80 cm. W tym celu każde drzewo podlewa się 6–8 wiadrami wody.

Aby jabłoń dobrze rosła i owocowała, należy ją również nawozić.

Istnieją dwa sposoby stosowania nawozów:

• długoterminowy (na 5–7 lat);
• awaryjny.

W pierwszym przypadku na obrzeżu kręgu przy pniu wykopuje się 10–12 dołków o głębokości dokładnie 40 cm i do każdego dodaje się po 0,5 kg superfosfatu i siarczanu potasu, a także garść dodatku mikroelementowego. Po tym nie trzeba podlewać ziemi.

W drugim przypadku na obrzeżu łopatą wykonuje się szczeliny na szerokość bagnetu i wlewa do środka płynne nawozy. Najlepiej stosować nawozy wieloskładnikowe. W okresie zawiązywania owoców drzewa potrzebują potasu i fosforu.

Korzenie chłonne jabłoni znajdują się w obrębie rzutu korony. Dlatego prawidłowo nawozić i podlewać ją należy nie w kręgu przy pniu, ale w odległości 1–3 m.

Szkodniki i choroby

Największymi wrogami jabłoni są owocówka, piłecznica i zgnilizna owoców. Powodują one psucie się owoców, w wyniku czego opadają one jeszcze zielone w lipcu.

Główne objawy porażenia:

• robaczywe chodniki;
• wyjedzone nasiona i odchody w komorze nasiennej;
• brązowe miękkie plamy o okrągłym kształcie.

Aby uniknąć zgnilizny owoców, wczesną wiosną przeprowadza się cięcie sanitarne i oprysk cieczą bordoską. W okresie owocowania porażone owoce są na czas usuwane. W przeciwnym razie zgnilizna przenosi się na zdrowe jabłka.

Zwalczać gąsienice można na różne sposoby:

• Ustawić pułapki. W czasie aktywizacji motyli na gałęziach jabłoni i innych drzew owocowych wiesza się blaszane puszki lub plastikowe butelki z sfermentowanym sokiem (dżemem). Co kilka dni pułapki są czyszczone i napełniane nową porcją przynęty. Do ochrony jednego drzewa wystarczą 2–3 pułapki.
• Założyć na drzewo lepki pas. Na odwrotną stronę tektury falistej nakłada się grubą warstwę oleju technicznego i przymocowuje do pnia drzewa. Pasy są regularnie sprawdzane i usuwane są z nich szkodniki.
• Przykryć obszar ziemi pod jabłonią czarną włókniną. Pod koniec uczty owocówki przegryzają skórkę jabłka i spadają na ziemię, aby się przepoczwarzyć i wydać nowe potomstwo. Tkanina przeszkadza w ich planach i czyni je widocznymi dla ptaków. Ponadto włóknina spowalnia parowanie wilgoci i wzrost chwastów.

W okresie owocowania nie wolno stosować chemicznych insektycydów i fungicydów. Zwalczanie szkodników i chorób jabłoni jest możliwe wyłącznie metodami mechanicznymi i naturalnymi.

Starzenie się

Dojrzałe gałęzie drzew nie są tak elastyczne i pełne soków jak młode. Często nie są w stanie zapewnić pożywienia owocom.

Z gałęzi, których roczny przyrost jest mniejszy niż 15 cm, jabłka spadają na ziemię przedwcześnie.

Aby uniknąć spadku plonów, jabłonie należy odmładzać. Gałęzie przycina się corocznie.

Pytania i odpowiedzi

Czym padlina szkodzi jabłoniom?

Opadłe jabłka szybko zostają zaatakowane przez szkodniki i choroby. Takie siedlisko jest niebezpieczne dla wszystkich pobliskich roślin, a w szczególności jabłoni. Padlinę zbiera się wieczorem, przetwarza lub zakopuje z dala od sadu.

Jakie preparaty pomagają zatrzymać opadanie jabłek?

Stosunkowo niedawno naukowcom udało się zidentyfikować pierwiastki chemiczne odpowiedzialne za opadanie jabłek. Są to regulatory wzrostu – auksyny wytwarzane przez nasiona oraz etylen. Kiedy produkcja auksyn ustaje, a stężenie etylenu wzrasta, na szypułce tworzy się warstwa oddzielająca i owoc opada.

Aby zapobiec opadaniu jabłek przy normalnym obciążeniu drzewa, przeprowadza się zabiegi preparatami auksynowymi, na przykład „Obstaktyną”.

Każdy lubi jeść dojrzałe owoce i zbierać obfite plony. Aby jednak rośliny dobrze owocowały, potrzebują opieki. Duże jabłonie wymagają przycinania, nawożenia i podlewania. W przypadku wykrycia szkodników lub oznak choroby należy niezwłocznie podjąć działania. Nie należy jednak przesadzać z podlewaniem i nawożeniem. Nadmiar wilgoci prowadzi do gnicia korzeni, a jabłoń nie będzie w stanie pobierać wystarczającej ilości składników odżywczych. Należy również zachować ostrożność przy nawozach azotowych: powodują one wzmożony wzrost zielonej masy kosztem dojrzewania owoców. Jeśli jabłoń jest odpowiednio pielęgnowana, opadać będzie tylko nadmiar zielonych jabłek, a plonowanie pozostanie wysokie.