Dlaczego kuchenka mikrofalowa nie podgrzewa jedzenia: przyczyny, rozwiązania i profilaktyka usterek

Przyczyny, dla których kuchenka mikrofalowa nie grzeje, mogą być bardzo różnorodne. Nie zawsze problem leży w samym urządzeniu, gdy ulegnie awarii jakaś ważna część. Zdarza się, że wynika to z nieprawidłowej eksploatacji lub pod wpływem czynników zewnętrznych – na przykład przy niewystarczającym napięciu w sieci. Niektóre przyczyny właściciel może usunąć samodzielnie, inne natomiast wymagają profesjonalnej naprawy.

Zasada działania kuchenki mikrofalowej

Aby łatwiej ustalić przyczynę, dla której kuchenka mikrofalowa przestała podgrzewać jedzenie, warto najpierw poznać jej budowę i ogólnie przyjrzeć się, jak działa.

Ustawianie, uruchamianie i anulowanie trybów odbywa się z zewnętrznego panelu sterowania. Może on być elektromechaniczny (z przyciskami i okrągłymi przełącznikami) lub cyfrowy (z panelem dotykowym). W obu przypadkach polecenia są przekazywane za pomocą przewodów.

Oświetlenie komory roboczej kuchenki mikrofalowej odbywa się za pomocą żarówki. Najczęściej umieszcza się ją wewnątrz kanału wentylacyjnego.

Podgrzewanie odbywa się za pomocą mikrofal wytwarzanych przez magnetron. To małe urządzenie umieszczone za panelem sterowania. Jego zasilanie zapewniają transformator, kondensator i dioda. W wielu modelach częścią tego obwodu jest również wysokonapięciowy bezpiecznik, chroniący transformator przed przeciążeniem.

Magnetron podczas pracy nagrzewa się i wymaga chłodzenia. W tym celu przewidziano wentylator. W ten sposób ciepłe powietrze wytwarzane przez magnetron jest przekazywane do komory roboczej urządzenia, co przyspiesza podgrzewanie żywności. Powstająca przy tym para jest odprowadzana przez specjalne otwory wraz z nadmiarem powietrza.

Kuchenki mikrofalowe włączają się tylko przy szczelnie zamkniętych drzwiczkach – zapewniają to mikroprzełączniki. W zależności od modelu urządzenia może ich być od 2 do 5 sztuk. Przy zamykaniu drzwiczek następuje naciśnięcie przycisków mikroprzełączników, obwód się zamyka, rozpoczyna się podawanie zasilania i uruchamiany jest cykl pracy. Dopóki przyciski nie są odpowiednio dociśnięte, piekarnik nie uruchomi się.

Proste przyczyny usterki

Na początek omówmy przypadki, gdy kuchenka mikrofalowa przestaje podgrzewać jedzenie nie z powodu awarii kluczowych elementów, ale z innych przyczyn. Poniżej wymieniono czynniki, które mogą zakłócać prawidłowe działanie urządzenia.

Niewystarczające napięcie w sieci

Do prawidłowej pracy magnetronu oraz skutecznego podgrzewania/rozmrażania produktów wymagane jest napięcie 220 V. Jeśli jest ono choćby nieznacznie niższe, temperatura będzie wzrastać wolniej, co wpłynie na intensywność ogrzewania. Uniknąć takich „skoków” napięcia pomoże stabilizator.

Inną przyczyną niedoboru napięcia może być podłączenie do tej samej linii innych urządzeń o dużym poborze mocy. Przy ich jednoczesnej pracy może wystąpić deficyt napięcia, co również sprawi, że kuchenka będzie słabo grzać. Rozwiązanie tego problemu jest proste – należy podłączyć pozostały sprzęt do innego obwodu lub, jeśli to możliwe, nie włączać go podczas pracy mikrofalówki.

Uszkodzenie przewodu lub gniazdka

Kuchenka mikrofalowa nie włączy się, jeśli przewód jest uszkodzony lub brakuje kontaktu w gniazdku. Pierwszą przyczynę łatwo zidentyfikować – wystarczy obejrzeć przewód wizualnie pod kątem naruszenia jego ciągłości. Jeśli nie ma widocznych uszkodzeń, warto sprawdzić go multimetrem.

Gdy przewód jest sprawny, ale kuchenka nie działa, należy sprawdzić gniazdko. Aby upewnić się, że problem leży właśnie w nim, wystarczy podłączyć mikrofalówkę do innego źródła zasilania. Jeśli urządzenie zacznie działać, oznacza to, że w gniazdku, z którego wcześniej korzystało, wystąpiła awaria.

Wybrany nieprawidłowy tryb pracy

Oprócz podgrzewania, kuchenki mikrofalowe pełnią również szereg innych funkcji. Jeśli wewnątrz urządzenia świeci się światło, obraca się talerz i wydaje ono normalny dźwięk, ale jedzenie pozostaje zimne, możliwe, że włączono niewłaściwy tryb (np. rozmrażanie). W takiej sytuacji wystarczy sprawdzić ustawienia i aktywować odpowiednią funkcję.

Nieszczelnie zamknięte lub uszkodzone drzwiczki

Jak wspomniano wcześniej, kuchenka mikrofalowa włącza się dopiero po całkowitym zamknięciu drzwiczek do charakterystycznego kliknięcia. Jednak przyczyną ich uchylenia nie zawsze jest nieuwaga użytkownika – czasami leży ona w uszkodzeniu zatrzasku. Zatrzask może „zawiesić się” w pozycji „otwarte”, co powoduje przerwanie obwodu zasilania i uniemożliwia rozpoczęcie procesu podgrzewania lub rozmrażania.

Zdarza się również sytuacja odwrotna, gdy zatrzask „zablokuje się” w pozycji zamkniętej. Wówczas obwód podgrzewania jest zamknięty, ale nie można włożyć ani wyjąć talerza z jedzeniem, ponieważ drzwiczki są zablokowane i nie dają się otworzyć.

W obu przypadkach problem można rozwiązać na dwa sposoby – wymienić uszkodzony zatrzask lub drzwiczki w całości.

Usterki wymagające naprawy

Chodzi o awarię kluczowych elementów systemu. W przypadku takich usterek właściciel często nie jest w stanie samodzielnie określić przyczyny i sposobu naprawy, wymagana jest pomoc profesjonalisty.

Przepalony bezpiecznik

Konstrukcyjnie element ten to szklana bańka z metalowymi nasadkami na brzegach. Wewnątrz znajduje się sprężyna druciana, jednym końcem przylutowana do styku nasadki. Podczas eksploatacji kuchenki mikrofalowej materiał lutowniczy stopniowo mięknie, siła sprężystości sprężyny „rozłącza” styki, a element ulega awarii.

W przypadku wystąpienia takiego problemu są dwa rozwiązania – przywrócić lutowanie, ostrożnie zdejmując nasadkę i przylutowując przewód na miejsce, lub całkowicie wymienić bezpiecznik. Ten element jest niedrogi i swobodnie dostępny w specjalistycznych sklepach. Aby jednak prawidłowo dobrać część, należy zabrać do sklepu uszkodzony bezpiecznik i kupić identyczny.

Uszkodzenie magnetronu

Jest to jeden z najdroższych elementów kuchenki mikrofalowej. Niektóre z uszkodzeń, na które jest narażony, można naprawić, ale są przypadki wymagające całkowitej wymiany magnetronu.

Do możliwych do naprawienia uszkodzeń, gdy konieczna jest wymiana tylko uszkodzonego elementu, należą:

• przepalenie nasadki anteny;
• osłabienie górnego magnesu.

Całkowita wymiana magnetronu jest konieczna w następujących przypadkach:

• zerwanie żarnika;
• rozszczelnienie elementu;
• naruszenie integralności kondensatora przejściowego;
• naturalne zużycie elementu.

Aby zrozumieć, że przyczyną jest magnetron, można przeprowadzić mały test:

1. Wlać do odpowiedniego naczynia 2 szklanki wody.
2. Zmierzyć temperaturę cieczy i zapisać dane.
3. Umieścić wodę w kuchence mikrofalowej, ustawiając naczynie dokładnie na środku obracającej się platformy, i włączyć tryb podgrzewania na 1 minutę przy maksymalnej mocy.
4. Ponownie zmierzyć temperaturę cieczy. Jeśli wartość wzrosła o 19–36°C, magnetron działa prawidłowo. Gdy temperatura wzrosła mniej niż o 19°C, oznacza to jego awarię.

Oprócz pogorszenia jakości ogrzewania, problemy z magnetronem mogą sygnalizować nietypowe dźwięki podczas pracy kuchenki mikrofalowej, a także iskry i dym.

Płytka mikowa

Ten element znajduje się na ścianie komory grzewczej. Jego funkcje to równomierne rozprowadzanie promieniowania i ochrona magnetronu oraz innych wewnętrznych części przed tłuszczem i okruchami jedzenia.

Płytka mikowa może ulec awarii z następujących powodów:

• silne zabrudzenie powierzchni;
• odkształcenie;
• pojawienie się pęknięć lub przepalenie na wylot.

W pierwszym przypadku wystarczy zdjąć element i ostrożnie oczyścić go z tłuszczu i resztek jedzenia. Natomiast w przypadku odkształcenia lub naruszenia integralności płytkę trzeba wymienić. Kontynuowanie eksploatacji kuchenki mikrofalowej w takim stanie doprowadzi do poważniejszych awarii.

Przepalony kondensator

Zadaniem kondensatora jest wyrównywanie skoków napięcia sieciowego. Gdy ulegnie awarii, kuchenka mikrofalowa nadal się włącza, talerz obraca się, ale jedzenie się nie nagrzewa i pojawia się obcy hałas.

Stan elementu można sprawdzić za pomocą testera:

• jeśli wskazówka zbliżyła się do oznaczenia „nieskończoność” – element działa prawidłowo;
• są niewielkie odchylenia – kondensator jest uszkodzony, przez co nie może pracować pełną mocą i wymaga wymiany;
• wskazówka się nie poruszyła – wystąpiła poważna awaria, w wyniku której element całkowicie uległ zniszczeniu.

Ważne! Podczas testowania kondensatora należy zachować środki ostrożności – element ten może utrzymywać ładunek elektryczny, co może doprowadzić do porażenia prądem.

Uszkodzenie diody

Dioda wysokiego napięcia pełni funkcję przekształcania prądu przemiennego na stały, a także przepuszcza ładunek w jednym kierunku i blokuje jego powrót. W przypadku awarii tego elementu kuchenka mikrofalowa, podobnie jak w poprzednim przypadku, uruchamia cykl pracy, obraca talerz, włącza podświetlenie, ale jedzenie się nie podgrzewa. Ponadto z powodu dużej ilości wydzielanego ciepła przegrzewa się kondensator.

Aby upewnić się, że przyczyną jest dioda, można użyć multimetru, mierząc opór w obu kierunkach. Badanie przeprowadza się ze źródłem zasilania o napięciu co najmniej 9 woltów. Jeśli część jest sprawna, wyniki będą następujące:

• na „+” dioda wykaże skończoną wartość oporu;
• na „-” przyrząd wskaże nieskończoność.

Warto zaznaczyć, że prawidłowe sprawdzenie diody wysokiego napięcia jest dość trudnym zadaniem. Z tego powodu w większości przypadków części się nie testuje, a od razu wymienia. Parametry nowej diody muszą przy tym w pełni odpowiadać poprzedniej.

Uszkodzenie falownika

Inwerter to inteligentny system zarządzania procesami pracy urządzenia. To on określa temperaturę produktu i odpowiedni stopień podgrzania. Działanie i kontrola odbywają się za pomocą czujników, które w przypadku awarii przekazują nieprawidłowe informacje. Może to spowodować, że kuchenka mikrofalowa przestanie podgrzewać jedzenie.

System nie podlega naprawie. Jeśli inwerter ulegnie awarii, zastępuje się go nowym.

Profilaktyka usterek

Można przedłużyć żywotność kuchenki mikrofalowej i uniknąć większości awarii, jeśli prawidłowo obchodzimy się z urządzeniem.

Podczas eksploatacji piekarnika ważne jest przestrzeganie następujących prostych zasad:

1. Podgrzewaj jedzenie i rozmrażaj produkty tylko w odpowiednich naczyniach. Najlepszym rozwiązaniem są specjalne plastikowe pojemniki do kuchenek mikrofalowych. Można jednak używać także zwykłych talerzy, ważne, aby nie miały metalowej powłoki, złotych i srebrnych wstawek, w przeciwnym razie urządzenie zacznie iskrzyć.
2. Podgrzewając jedzenie w pojemnikach, nie zamykaj ich szczelnie. Para powinna swobodnie wydostawać się z naczynia, a następnie być usuwana z komory roboczej przez specjalne otwory.
3. Należy używać specjalnego plastikowego kapturka, jeśli żywność jest podgrzewana w naczyniu bez pokrywki. Zabezpieczy to niektóre elementy kuchenki, takie jak płytka mikowa i zatrzaski drzwi, przed awarią spowodowaną zabrudzeniem tłuszczem i cząstkami jedzenia.
4. Umieszczać pojemnik z produktami dokładnie na środku obrotowej platformy. W ten sposób ciepło będzie równomiernie rozprowadzane po całej potrawie.
5. Rozmrażać i podgrzewać produkty w takich ilościach, aby nie utrudniały obrotu talerza. Na przykład duży kawałek mięsa lub długa ryba mogą zaczepiać o wewnętrzne powierzchnie i blokować ruch platformy.
6. Nie podgrzewać w kuchence napojów alkoholowych. Oparty etanolu, dostając się do elementów wewnętrznych, zwłaszcza tych, które nagrzewają się podczas pracy, może spowodować ich awarię. W przypadku mocnych alkoholi, np. wódki, pod wpływem silnego ciepła może dojść do zapłonu.
7. Nie używać rozgałęźników ani przedłużaczy. Kuchenka mikrofalowa powinna mieć własne, osobne gniazdko. W przeciwnym razie napięcie może być niewystarczające do jej prawidłowej pracy.
8. Nie stawiać ciężkich przedmiotów na obudowie urządzenia. Zwiększy to obciążenie wielu wewnętrznych elementów kuchenki i doprowadzi do ich przedwczesnej awarii.
9. Nie podgrzewać ani nie próbować 'gotować' w kuchence mikrofalowej jajek ani innych produktów, które nie nadają się do kuchenki mikrofalowej.
10. Nie włączać pustej kuchenki – szkodzi to urządzeniu.
11. Zamykać drzwiczki ostrożnie, bez trzaskania. W przeciwnym razie można uszkodzić zatrzaski, a kuchenka przestanie się włączać.

Należy również dbać o czystość powierzchni zewnętrznych i wewnętrznych oraz regularnie czyścić je z kurzu, tłuszczu i cząstek jedzenia. Osady i inne zanieczyszczenia dość często są przyczyną awarii różnych elementów urządzenia.