Czego nie wolno podgrzewać w kuchence mikrofalowej: lista zakazanych naczyń i produktów

Przed użyciem nowego urządzenia zaleca się najpierw dokładne zapoznanie z instrukcją. Producent zawsze ostrzega, jakich naczyń nie można wkładać do mikrofalówki. Przede wszystkim przeciwwskazane są kryształ, melamina i metal. Umieszczenie wewnątrz pojemników wykonanych z wymienionych materiałów może spowodować ich uszkodzenie lub unieruchomienie samego urządzenia. Zachęcamy do zapoznania się z pełną listą zakazanych naczyń, produktów, a także do zapamiętania ogólnych środków ostrożności podczas gotowania w kuchence mikrofalowej.

Jak działa mikrofalówka?

Co ciekawe, kuchenka mikrofalowa jest starsza od wielu obecnie żyjących osób. Została opatentowana w odległym 1945 roku przez Percy'ego Spencera, amerykańskiego inżyniera. W tamtym czasie pracował on w wojskowo-przemysłowej firmie Raytheon i zajmował się produkcją radarów. Pewnego dnia, przez roztargnienie, Spencer położył kanapkę na włączonym magnetronie (urządzeniu elektrycznym generującym mikrofale) i odkrył, że się nagrzała. Już w następnym roku uzyskał patent na mikrofalówkę, a w 1947 roku jego wynalazek ujrzał światło dzienne.

Przez długi czas kuchenki mikrofalowe budziły nieufność, kosztowały dużo i dlatego nie cieszyły się popytem. Do dziś wokół tego urządzenia krąży wiele mitów. Na przykład, że promieniowanie mikrofalowe rzekomo zmienia strukturę włókien pokarmowych lub wody, przekształcając je w niebezpieczne substancje rakotwórcze. W rzeczywistości zasada działania mikrofalówki polega na dielektrycznym ogrzewaniu substancji zawierających cząsteczki polarne. Energia mikrofal jest niewystarczająca do niszczenia wiązań chemicznych. Fale elektromagnetyczne powodują ruch cząsteczek, a powstałe tarcie między nimi naturalnie podnosi temperaturę substancji. Innymi słowy, w mikrofalówkach następuje zwykłe podgrzewanie – i nic więcej.

Kuchenki mikrofalowe do użytku domowego działają na częstotliwości 2450 MHz (w widmie absorpcji wody). Źródłem promieniowania jest magnetron o mocy 500 W lub większej. Kieruje on i skupia fale o wysokiej częstotliwości w metalowej komorze, w której umieszcza się naczynia z jedzeniem w celu podgrzania lub ugotowania.

Dlaczego nie wszystkiego można podgrzewać w mikrofalówce?

Kuchenka mikrofalowa wymaga szczególnego traktowania i przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Podczas pracy do komory podawane jest promieniowanie wysokiej częstotliwości, które działa zupełnie inaczej niż znany wielu osobom ogień. Mikrofale odbijają się od metalu, co prowadzi nie tylko do jego nagrzania, ale także do powstania łuku elektrycznego (błyskawicy, trzaskania, wyładowania). Drugim tabu dla kuchenki mikrofalowej są hermetycznie zamknięte pojemniki. Pod wpływem fal elektromagnetycznych bardzo szybko odparowuje wilgoć, co powoduje wzrost ciśnienia w zamkniętej przestrzeni i wybuch. Wybuchać mogą torby, pojemniki z pokrywką, a nawet produkty (jajka i inne).

Lista zakazanych materiałów

Istnieją tylko 3 rodzaje naczyń, których kategorycznie nie wolno wkładać do mikrofalówki:

Metalowe. Jak już wspomniano, metal (mosiądz, żelazo, miedź, żeliwo, stal) nie przepuszcza mikrofal i powoduje wyładowania iskrowe. Używanie takich naczyń do podgrzewania lub gotowania w mikrofalówce jest niezwykle niebezpieczne!
Kryształowe. W krysztale znajduje się dość dużo domieszek ołowiu, srebra i innych metali. W mikrofalówce materiał silnie się nagrzewa i rozpada na kawałki.
Melaminowe. Naczynia z melaminy są bardzo podobne do porcelanowych, przy tym niedrogie i bardzo lekkie. Niestety, szybko się topią i, notabene, są niebezpieczne dla zdrowia. Do użytku w mikrofalówce kategorycznie się nie nadają.

Jak to bywa, każde zasady mają wyjątki. W płytkim metalowym pojemniku można gotować, jeśli nie włącza się trybu mikrofal – na grillu, konwekcji lub ich kombinacji.

Do mikrofalówki nie wolno wkładać nie tylko talerzy, garnków i patelni z wyżej wymienionych materiałów. Ważne jest, aby upewnić się, że przypadkowo nie pozostała w niej łyżka lub inny sztuciec.

Materiały budzące kontrowersje

Niektóre naczynia są dopuszczone do użytku w kuchence mikrofalowej warunkowo lub zakazane warunkowo. Wiele zależy od technologii produkcji, dodatkowych właściwości ochronnych, grubości ścianek. Osobnym punktem należy zaznaczyć obecność farby, metalowych elementów dekoracyjnych. Nawet całkowicie zwykły z wyglądu barwnik bez połysku może zawierać w swoim składzie metal. Takie naczynia w kuchence mikrofalowej będą się silnie nagrzewać lub iskrzyć, a ich zawartość pozostanie zimna. Często grzeszą tym kubki do kawy i talerze z wzorami.

Lista «spornych» naczyń do mikrofalówki:

Ceramiczne. Niezabezpieczona glazurą ceramika nagrzewa się nierównomiernie i pod wpływem mikrofal pęka. Używanie jej w kuchence mikrofalowej jest możliwe tylko wtedy, gdy glazura pokrywa naczynie w całości, włączając dno, oraz gdy nie ma żadnych odprysków i pęknięć.
Gliniana, fajansowa, porcelanowa. Podobnie jak ceramika, glina, fajans i porcelana są podatne na pękanie. Wewnątrz są niejednorodne i pełne wewnętrznych pęcherzyków. Szkliwo ratuje sytuację, ale podczas gotowania takie naczynia mocno się nagrzewają. Wyjmując potrawę z mikrofalówki, należy koniecznie używać rękawic kuchennych, aby się nie poparzyć.
Naczynia bambusowe. Producenci często oznaczają je jako nienadające się do użytku w kuchence mikrofalowej. Jednak wiele osób z powodzeniem podgrzewa w nich jedzenie… do pewnego czasu. Chodzi o to, że bambus doskonale wchłania wodę, która wewnątrz komory zbyt szybko odparowuje. Nawet lekko wilgotny talerz przy długim lub silnym ogrzewaniu może pęknąć.
Zwykłe szkło. Szkło lepiej niż inne materiały przepuszcza mikrofale i może być używane do podgrzewania jedzenia w kuchence mikrofalowej. Jednak jeśli ścianki naczynia będą zbyt cienkie, może ono pęknąć. Aby tego uniknąć, należy stawiać je na środku, z dala od ścianek komory.
Plastik. Plastik nie boi się zmian temperatury, wiele osób lubi go za to, że w takim pojemniku można podgrzewać jedzenie prosto z zamrażarki. Jednak nie wszystkie pojemniki nadają się do gotowania w kuchence mikrofalowej. Plastikowe naczynia muszą mieć odpowiedni symbol z mikrofalami i być termoodporne (wytrzymywać temperaturę 130–140 stopni).
Papierowe naczynia jednorazowe, torby polietylenowe. W kontakcie z gorącym jedzeniem takie materiały zaczynają wydzielać szkodliwe substancje – wosk, barwniki. Używanie takich pojemników do gotowania jest niebezpieczne dla zdrowia. Są to opcje w ostateczności, gdy trzeba szybko podgrzać lub rozmrozić jedzenie.
Folia. Zawiera metale i słabo przepuszcza mikrofale. Jedyną możliwą opcją użycia jest jako podkładka.

Jakich naczyń można używać?

Specjalnie do mikrofalówki produkowane są naczynia z hartowanego żaroodpornego szkła. W nich można gotować ile się chce i gdzie się chce. Nawet w zwykłym piekarniku elektrycznym lub gazowym.
Drugą zalecaną opcją są formy silikonowe. Wysokiej jakości silikon przepuszcza mikrofale i wytrzymuje temperatury od -40 do +240 stopni.
Dozwolone jest również używanie do gotowania w mikrofalówce papieru pergaminowego i specjalnego rękawa do pieczenia ryb i mięsa.

Jakich produktów nie można wkładać do kuchenki mikrofalowej?

Naczynia to nie jedyne tabu dla mikrofalówki. Nie można do niej wkładać niektórych produktów:

jajka w skorupce (wybuchają);
mleko i produkty mleczne fermentowane (nierównomiernie się podgrzewają, ścinają się);
wszelkie produkty w szczelnym opakowaniu (wybuchają);
gotową mieszankę mleczną dla dzieci (nierównomiernie się podgrzewa, ścina się)
grzyby i kurczaka (szybko się psują, w stanie zamrożonym podgrzewanie jest nierównomierne);
mrożone jagody (znikają cenne składniki odżywcze);
miód (w temperaturze 40 stopni produkt traci swoje właściwości).

Ogólne środki ostrożności

Oprócz listy zakazanych naczyń i produktów do kuchenki mikrofalowej, ważne jest, aby zapamiętać kilka kluczowych zasad jej użytkowania.

Czego nie wolno robić?

Stawiać naczynia bezpośrednio przy ściankach komory.
Gotować lub podgrzewać w naczyniu, które iskrzy. Urządzenie należy natychmiast wyłączyć i wyjąć talerz.
Dopuszczać do gwałtownych zmian temperatury – wkładać do piekarnika naczynia z lodówki, wyjmować gorące danie na zimną lub mokrą powierzchnię. Wyjątkiem są plastik i silikon.
Gotować lub podgrzewać jedzenie w szczelnie zamkniętym pojemniku. Należy przewidzieć otwór do ujścia pary.

Kuchenka mikrofalowa ułatwia i przyspiesza życie, ale ważne jest, aby używać jej prawidłowo. Na początku należy dobrać do niej odpowiednie naczynia. Nie trzeba kupować nowych – specjalnych. Wybierz stare szklane talerze z grubymi ściankami, białą ceramikę bez wzorów, termoodporny plastik, silikonowe formy, pergamin – i będziesz mógł prosto i bezpiecznie przygotować wiele smacznych dań.