Oszczędzam na ogrzewaniu: jak zrobiłem ekran odbijający ciepło za grzejnikiem
Ciepło w domu jednorodzinnym lub mieszkaniu w mieście to ważny element komfortowego życia. Aby zachować kilka stopni w mroźną zimę (a przy okazji zaoszczędzić nieco na opłatach za ogrzewanie), pomocny będzie ekran odbijający ciepło za grzejnikiem. Opowiem, jak samodzielnie wykonałem takie odbłyśniki w każdym pokoju mojego domu, a nawet zdradzę, ile udało się zaoszczędzić dzięki temu prostemu urządzeniu.
Co to jest ekran odbijający ciepło?
Ciepło w mieszkaniu miejskim lub domu jednorodzinnym zimą zapewnia system grzewczy. Gorąca woda lub para, krążąc w rurach, przepływa przez grzejniki, rozgrzewając metal. Grzejnik oddaje ciepło masom powietrza w pomieszczeniu, które nieustannie mieszają się dzięki prądom konwekcyjnym.
Aby zapewnić jak najefektywniejszą cyrkulację, zaleca się umieszczenie grzejnika dokładnie na osi środkowej otworu okiennego.
Główną wadą tego schematu jest to, że część ciepła ucieka przez szczeliny w oknach, otwarte okna, a także jest tracona na ogrzewanie ścian (a przez nie – ulicy). Pomysł oszczędzania ciepła za pomocą ekranu odbijającego polega na zwróceniu do pomieszczenia tego ciepła, które idzie od grzejnika w stronę ściany zewnętrznej.
Cienka warstwa folii metalowej może odbić co najmniej 95% ciepła, redukując straty.
Nie wystarczy jednak przykleić folię do betonu lub cegły. Metal ma dobrą przewodność cieplną, więc folia zacznie się nagrzewać, a następnie ogrzewać ścianę. Aby temu zapobiec, między ścianą a metalem musi znajdować się warstwa materiału o niskiej przepuszczalności ciepła. Dlatego zdecydowałem się wykonać ekran z foliowanego penofolu.
Czy gra jest warta świeczki: „za” i „przeciw” montażu ekranu
Na forach poświęconych kwestiom ogrzewania domów nieustannie toczy się polemika między zwolennikami a przeciwnikami montażu ekranów odbijających za grzejniki. Jedni uczestnicy tych debat twierdzą, że ekrany zapewniają realny wzrost temperatury i oszczędność środków wydawanych na ogrzewanie. Przedstawiciele drugiego obozu są przekonani, że ekrany mają raczej efekt psychologiczny.
Zebrałem główne argumenty obu stron w tabeli:
| Argumenty „za” | Argumenty „przeciw” |
|---|---|
| Koszty odbłyśnika (jeśli montaż wykonamy samodzielnie) są niewielkie. Przy cenie rolki izolacji o powierzchni 18 m² wynoszącej 60 zł, wyposażenie całego domu w ekrany można zrealizować za 80–120 zł. | Ze względu na niską efektywność ekranu, koszty jego wykonania to pieniądze wyrzucone w błoto. |
| Wykonanie ekranu jest proste, poradzi sobie z tym osoba bez specjalistycznych umiejętności. | Jeżeli nie wiadomo, co i jak należy robić, można zakłócić przepływ powietrza i zmniejszyć efektywność grzejnika. |
| Ekran oszczędza 5–7% energii emitowanej przez grzejnik. | Ekran chroni tylko 5% zewnętrznej ściany pomieszczenia. Przez pozostałą powierzchnię, niechronioną odbłyśnikiem, ulica nadal jest ogrzewana. |
| Temperatura w pomieszczeniu wyposażonym w odbłyśnik ciepła będzie wyższa o 2–3°C przy pozostałych warunkach bez zmian. | Często nie ma obiektywnych dowodów oszczędności, a wszystkie rozmowy o efektywności opierają się na «efekcie placebo». |
Biorąc pod uwagę stosunek kosztów wykonania ekranu do wydatków na rachunki za gaz dla kotła w domku, opcja z tworzeniem odbłyśników za grzejnikami wydała mi się obiecująca. Dlatego postanowiłem jednak wydać pieniądze na jedną rolkę materiału izolacyjnego, zrobić ekrany w jednym lub dwóch pokojach, a następnie ocenić efektywność tego pomysłu.
Jakie materiały nadadzą się do ekranu?
Pierwszym problemem, który trzeba było rozwiązać, był wybór materiału, z którego można zrobić ekran odbijający ciepło. A dokładniej dwóch materiałów: folii i spienionego polimeru.
Kryteriów wyboru folii odbijającej jest kilka:
- Stopień polerowania powierzchni. Im gładsza będzie warstwa metalu, tym więcej ciepła odbije się do pomieszczenia. Matowa folia nie nadaje się do ekranu.
- Obecność warstwy kleju. Odmiana samoprzylepna kosztuje więcej, ale nie trzeba będzie się martwić doborem i równomiernym nakładaniem kleju.
- Akceptowalna cena. Najlepiej pod względem stosunku ceny do jakości wziąć folię aluminiową.
Folii można zamontować jedną warstwę lub dwie (po obu stronach warstwy izolacyjnej). Zazwyczaj odległość od ściany do grzejnika nie pozwoli na umieszczenie dwóch warstw, a efektywność jednowarstwowego ekranowania nie będzie dużo gorsza od wariantu z dwiema warstwami.
Materiał izolacyjny
Zadaniem materiału izolacyjnego jest stworzenie bariery na drodze ciepła. Najskuteczniejszymi izolatorami są materiały porowate, w których komórkach znajduje się powietrze. W sprzedaży dostępnych jest wiele materiałów o takiej strukturze.
Wyboru dokonujemy, kierując się właściwościami:
- przewodność cieplna – w granicach 0,05 W/m*°C.
- grubość – od 0,5 cm do 1 cm. Cieńszy materiał nie stworzy niezawodnej bariery na drodze ciepła, a grubsza warstwa raczej nie zmieści się w ciasnej przestrzeni za grzejnikiem;
- wystarczająca plastyczność i elastyczność. Materiały płytowe (takie jak styropian czy wełna mineralna) będą niewygodne w użyciu.
Po przeanalizowaniu właściwości materiałów dostępnych na krajowym rynku budowlanym, zdecydowałem się na penofol oklejony z jednej strony folią. Jest to spieniony materiał w rolce na bazie polietylenu. Główną zaletą penofolu są zamknięte pory powietrzne (dzięki tej właściwości materiał nie wchłania wilgoci). Inne zalety:
- obecność warstwy folii;
- łatwość pracy z penofolem;
- przystępna cena za 1 m².
Istnieją zalecenia, aby przy wycinaniu penofolu do powierzchni grzejnika dodawać po 10% do każdego wymiaru. Ponieważ jednak wielu ekspertów twierdzi, że dodatkowe centymetry folii tylko psują wygląd, nie przynosząc oszczędności ciepła, postanowiłem wycinać ekrany ściśle według rozmiaru grzejników.
Jak zrobić powierzchnię odbijającą własnoręcznie?
Zdecydowałem się zamocować materiał odbijający za pomocą „płynnych gwoździ”. Po zakupie rolki penofolu, puszki kleju i pistoletu do pracy, przystąpiłem do działania. Montaż nie zajął wiele czasu.
Wszystkie czynności można opisać następującym algorytmem:
- Najpierw zdjąłem grzejniki ze ścian. Tę pracę lepiej wykonywać z pomocnikiem (pracowałem z siostrzeńcem).
- Przed montażem ekranu udało mi się dokładnie obejrzeć ściany. Znaleźliśmy kilka drobnych odprysków i pęknięć, które mój siostrzeniec wypełnił szpachlówką.
- Podczas gdy siostrzeniec szpachlował ściany, ja kroiłem penofol. Materiał łatwo tnie się nożem budowlanym.
- Na otynkowaną i oczyszczoną ścianę przykleiliśmy penofol na „płynne gwoździe”. We dwoje pracuje się wygodnie: jeden nakłada klej, drugi przykleja odbijacze.
Gdy klej wyschnął, trwale mocując ekran do ścian, pozostało jedynie zamontować wsporniki i powiesić z powrotem grzejniki.
Mam nadzieję, że moje doświadczenie okaże się dla Państwa przydatne w walce o oszczędności na ogrzewaniu. Życzę powodzenia w pracy!