Jak posadzić pestkę mango i wyhodować drzewko w warunkach domowych?

Dojrzałe owoce mango można zobaczyć na sklepowych półkach, ale drzewo, na którym rosną, tylko w krajach o klimacie tropikalnym. Za ojczyznę uważa się obszar od Pakistanu po Indonezję. Jednak nawet na północnych szerokościach geograficznych wyhodowanie mango z nasionka nie będzie trudne, jeśli pozna się wszystkie sekrety sadzenia tego egzota w warunkach domowych.

Gdzie i jak rośnie drzewo mango?

Drzewo mango należy do wiecznie zielonych i nigdy nie gubi liści. W naturze może osiągnąć wysokość 45 m, a średnica korony wynosić 10 m. Taką roślinę można wyhodować nie tylko w oranżerii: w sprzedaży są karłowe odmiany mango, którymi łatwiej się opiekować. Przy uprawie w domu wysokość rośliny wyniesie około 1,5 m.

Drzewo mango zdobią duże, jasnozielone liście o lancetowatym kształcie. Ich długość sięga 40 cm. Z wyglądu drzewo przypomina figowiec.

Jeśli zakupi się szczepioną sadzonkę, drzewo wyrośnie niskie, z rozwiniętą, uformowaną koroną. Jeśli zaś hoduje się mango samodzielnie, nie będzie wiadomo, jaka to odmiana, i z dużym prawdopodobieństwem szybko rosnącą koronę trzeba będzie formować. W tym celu roślinę przycina się 1–2 razy w roku, pozostawiając 3–4 gałązki do dalszego wzrostu.

Nieszczepione drzewo nie owocuje. Jeśli celem jest uzyskanie dojrzałych, aromatycznych owoców, drzewo trzeba zaszczepić. Owoce wyhodowane w domu będą nie mniej piękne, smaczne i aromatyczne niż te przywiezione z Indii, Malezji czy innego kraju.

Mango to drzewo długowieczne. Wiek niektórych okazów sięga 300 lat, a mimo to nadal wydają jadalne owoce. W Indiach jedno z takich drzew daje rocznie około 16 tysięcy owoców.

W tropikach mango najaktywniej owocuje na wysokości 1000 m. Mimo to, egzotyczne drzewo można wyhodować z pestki w warunkach domowych. Pomoże w tym instrukcja ze szczegółowym opisem procesu.

Uprawa mango w doniczce

Aby rozpocząć uprawę drzewa mango, wystarczy mieć pestkę z nasionem i minimalny zestaw narzędzi ogrodniczych.

Nasiona w sprzedaży są bardzo trudne do znalezienia. Kupione nasiono może być przesuszone – w takim przypadku nie ma co oczekiwać wschodów. Najpewniejszym rozwiązaniem jest zakup gotowej sadzonki, ale nie jest to tak interesujące, jak wyhodowanie mango z nasiona dojrzałego owocu.

Skąd wziąć pestkę do kiełkowania?

Do wyhodowania drzewka mango potrzebny jest dojrzały owoc.

Dojrzałe mango charakteryzuje się następującymi cechami:

• łatwe oddzielanie się szypułki od owocu, charakterystyczny aromat przy przełamaniu;
• niezbyt ścisłe przyleganie dojrzałego miąższu do pestki;
• miękkość i soczystość.

Po wybraniu najdojrzalszego owocu należy sprawdzić stan pestki. W tym celu trzeba oczyścić ją z miąższu i sprawdzić, jak ściśle przylegają połówki. Możliwe są następujące scenariusze:

• Połówki pestki są lekko otwarte. Oznacza to, że owoc jest w pełni dojrzały, a prawdopodobieństwo udanego kiełkowania wynosi 70%. Z łupiny należy wyjąć nasiono w kształcie fasoli, które powinno być wielkości ½ pudełka zapałek. Aby uniknąć uszkodzenia nasiona przez szkodliwe mikroorganizmy, należy je potraktować fungicydem ochronnym (np. „Topazem”, „Skorem”).
• Połówki są zamknięte. W takim przypadku można użyć ostrego przedmiotu, na przykład noża, i lekko uchylić połówki pestki. Jeśli owoc jest dojrzały, nie powinno to stanowić większych trudności, ale nie należy powierzać tego procesu małym dzieciom. Najważniejsze, aby nie uszkodzić „fasolki” w środku.
• Połówki są bardzo mocno ściśnięte, a dalsze działania mogą doprowadzić do uszkodzenia nasiona. W takim przypadku należy wykiełkować pestkę: umieścić ją w szklance z wodą na okres do 2 tygodni; wodę wymieniać co drugi dzień. Alternatywną metodą jest umieszczenie pestki między wilgotnymi warstwami waty. Po pewnym czasie połówki same zaczną się otwierać i pojawi się mały kiełek.

Jeśli za pierwszym razem kiełkowanie się nie udało, należy spróbować ponownie i dokładniej wybrać owoc. Dobrej jakości siewki uzyskuje się ze świeżych, zielonkawych „fasolek”.

Po przygotowaniu pestki można przystąpić do jej sadzenia.

Sadzenie nasiona

Nasiono można posadzić w plastikowym kubku lub doniczce, uprzednio przygotowując podłoże najbardziej odpowiednie do uprawy drzewka mango.

Gleba do uprawy

Pestkę należy sadzić w uniwersalnym, neutralnym podłożu (pH około 7). Jest to najlepsze środowisko do odżywiania rośliny. W bardziej kwaśnej lub bardziej zasadowej glebie mango zginie. Alternatywnie można przygotować mieszankę z 2 części torfu i 1 części grubego piasku.

Warstwa drenażowa zapobiegnie gniciu, rozwojowi grzybów i chorobotwórczych bakterii, które prowadzą do obumarcia systemu korzeniowego.

Jako drenaż można użyć:

• keramzytu,
• skorup glinianych,
• gruboziarnistego piasku,
• otoczaków,
• tłuczonej czerwonej cegły,
• żwiru,
• styropianu.

Miłośnicy storczyków wiedzą, że jako warstwę drenażową można użyć kory sosnowej, jednak tworzy ona kwaśne środowisko i może zniszczyć sadzonkę mango.

Należy zaopatrzyć się w taką ilość drenażu, aby wypełnić doniczkę przynajmniej w ⅓ jej wysokości.

Po zasypce zaleca się odkazić wierzchnią warstwę gleby: przygotować roztwór 3–5 kryształków nadmanganianu potasu w 200 ml wody i spryskać nim ziemię w doniczce.

Do jakiej doniczki posadzić mango?

Drzewo mango charakteryzuje się dużymi rozmiarami i silnym systemem korzeniowym. W perspektywie należy je przesadzić do donicy o średnicy około 30 cm, jednak dla sadzonki można użyć mniejszej donicy – około 15 cm.

Nie należy od razu kupować dużej donicy dla drzewka. Utrudni to przesychanie podłoża. W efekcie gleba może zakwasić się, a korzenie obumrzeć.

Używając plastikowego kubka do kiełkowania, trzeba będzie przesadzić roślinę już po miesiącu. Może to negatywnie wpłynąć na stan jeszcze nie wzmocnionej siewki. Prawidłowo jest zaplanować pierwsze przesadzanie nie wcześniej niż po roku od wykiełkowania, dlatego lepiej od razu użyć donicy średniej wielkości.

Sadzenie nasiona mango

To odpowiedzialny moment – sadzenie. Jeśli kiełka jeszcze nie ma, nasiono należy wbić bokiem. Przy obecności małego kiełka nasiono umieszcza się poziomo.

Ważne, aby na powierzchni pozostała ¼ część nasiona. Należy upewnić się, że przypadkowo nie zostało przysypane ziemią. Następnie miejsce sadzenia obficie podlewa się odstaną wodą o temperaturze pokojowej.

Następnie należy:

• Stworzyć „efekt cieplarniany” – przykryć posadzone nasiono folią, spożywczą folią lub plastikową butelką z odciętym dnem.
• Zrobić w prowizorycznej szklarni mały otwór dla dostępu powietrza, w przeciwnym razie kiełek może zgnić.
• Postawić donicę w ciepłym pomieszczeniu. Okna powinny wychodzić na słoneczną stronę, ale jednocześnie należy unikać bezpośredniego światła słonecznego.
• Regularnie nawilżać ziemię w donicy. Raz na 2–3 dni wystarczy. Częstsze podlewanie może prowadzić do zabagnienia gleby.
• Wietrzyć szklarnię, unosząc folię (odkręcając zakrętkę plastikowej butelki) co 2 dni na 10–15 minut.
• Poczekać na pojawienie się silnego kiełka (może być ich kilka). Czas od posadzenia nasiona do pojawienia się kiełka wynosi 2–3 tygodnie.
• Po miesiącu zrobić w szklarni otwory o większej średnicy. Nie należy gwałtownie zdejmować osłony, w przeciwnym razie skok temperatury i wilgotności zniszczy roślinę.

Gdy zauważy się, że drzewko zaczęło rosnąć, szklarnię można usunąć.

Pierwsze wschody: jak pielęgnować drzewko

Mango potrzebuje dużo światła i ciepła. Drzewko będzie szybko zwiększać rozmiary, jeśli przestrzega się zasad pielęgnacji.

• Oświetlenie

Nie należy stawiać mango w palącym słońcu. Wystarczy umieścić donicę w pobliżu okna w jasno oświetlonym miejscu. Jeśli w zimie, przy skróceniu dnia świetlnego, roślina zacznie żółknąć i zrzucać liście, zaleca się zainstalowanie sztucznego źródła światła.

• Temperatura powietrza

Wiecznie zielone drzewo potrzebuje temperatury około +25°C. Jej obniżenie o więcej niż 7 stopni poniżej normy może prowadzić do pogorszenia stanu. Jeśli w pokoju z drzewkiem temperatura powietrza osiągnie +15°C, należy zainstalować urządzenia grzewcze.

Przy temperaturze +15°C drzewo „zasypia”. Krytyczna temperatura to +5°C. Chłód jest zgubny dla młodego drzewka.

• Nawóz

Odżywianie rośliny zapewnią nawozy. Dla mango odpowiedni będzie biohumus, nawozy zawierające azot. Można nabyć mieszanki odżywcze przeznaczone dla palm, cytrusów.

Latem nawożenie wykonuje się raz na 2 tygodnie poprzez podlewanie rośliny roztworami saletry, siarczanu amonu. Dobre jako nawóz są również nawozy organiczne (napary z odchodów, obornika, liści roślin).

Jeśli jako nawóz zdecydowano się użyć próchnicy, należy zrobić małe zagłębienie wzdłuż krawędzi doniczki, wsypać bionawóz i przykryć mini-rów ziemią. Taka odżywka zapewni roślinie aktywny wzrost na okres do pół roku.

Jak często podlewać?

Wilgotne tropiki – idealny klimat dla wzrostu mango. Aby odtworzyć możliwie najbardziej zbliżone warunki, należy:

• Kontrolować wilgotność powietrza w pomieszczeniu. Idealnie powinna wynosić co najmniej 70%.
• Podlewać roślinę nie rzadziej niż raz na 3 dni. W okresie letnim suchość powietrza wzrasta, dlatego podlewa się lepiej zwiększyć do 1 razu na 2 dni.
• Spryskiwać roślinę 1-2 razy dziennie lub przecierać liście wilgotną szmatką. Spryskiwania powinny być gwałtowne i krótkie. Przy nadmiernym zwilżeniu liści i łodygi istnieje wysokie ryzyko wystąpienia grzyba, który może zniszczyć koronę.

Najważniejsze – nie zapominać o podlewaniu i utrzymywać odpowiedni poziom wilgotności powietrza.

Formowanie korony

Gdy drzewo osiągnie 1,5 m wysokości, pora formować koronę. Mango bezboleśnie znosi przycinanie wierzchołka i z łatwością go odbudowuje.

Usuwać należy gałęzie tworzące niepotrzebne zagęszczenie. Gałąź centralną można przyciąć do pożądanego rozmiaru.

W razie chęci można nadać roślinie kształt piramidy, kuli, rozłożystego drzewka.

Miejsca cięć należy zabezpieczyć maścią sadowniczą. Można nabyć środek w sklepie lub przygotować go samodzielnie, mieszając równe części parafiny, kalafonii i oleju lnianego.

Przesadzanie

Aby przesadzanie było bezbolesne, należy postępować tak:

1. obficie zwilżyć ziemię w doniczce;
2. ostrożnie wyjąć roślinę wraz z bryłą korzeniową;
3. umieścić w doniczce o większym rozmiarze;
4. przysypać ziemią.

Aby roślina się przyjęła, należy umieścić ją w zacienionym miejscu na 3-5 dni, a następnie wynieść na światło.

Szczepienie mango

Egzotyczne drzewo będzie mogło owocować po szczepieniu. Można to zrobić samodzielnie:

1. Znaleźć pąk owocującego drzewa i odciąć go ostrym nożem (przy czym oprócz pąka należy uchwycić kawałek kory i drewna).
2. Na domowym mango u dołu pnia wykonać nacięcie w kształcie krzyża i ostrożnie odgiąć brzegi kory.
3. Wszczepić w miejsce nacięcia pąk.
4. Owinąć pień w miejscu mocowania pąka taśmą izolacyjną i pozostawić do momentu wykiełkowania.

Po tym jak pąk się przyjmie, mango będzie wydawać owoce. Jednak trzeba będzie poczekać.

Kiedy mango zaczyna owocować?

Kwiaty drzewa nie mają szczególnej wartości estetycznej, ale miłośnicy egzotycznych roślin oczekują ich pojawienia z dużym drżeniem. Domowe mango zaczyna kwitnąć i owocować dopiero po 6-10 latach od szczepienia.

Od momentu kwitnienia do pojawienia się owoców mija 3 miesiące, ale jak miło jest spróbować tak długo wyczekiwanego egzotycznego owocu, wyhodowanego w domu!

Zatem sukces w uprawie drzewka mango w domu w dużej mierze zależy od mikroklimatu. Im mniej światła i wilgotności, tym mniejsze szanse na sukces. Jednak wielu hodowcom udaje się osiągnąć cel – ich mieszkania zdobią egzotyczne rośliny z rozłożystą ciemnozieloną koroną, a czasem nawet z aromatycznymi soczystymi owocami.