Jak szybko i prawidłowo wykiełkować pestkę mandarynki w warunkach domowych?

Znajdując pestki w cytrusach, wiele osób po prostu wyrzuca je do kosza. A szkoda, bo jeśli dowiesz się, jak wykiełkować pestkę mandarynki, w warunkach domowych możesz wyhodować zgrabne drzewko – będzie zdobić parapet już po kilku miesiącach. Jej liście są soczyste, błyszczące, jaskrawozielone i bardzo aromatyczne. Wyhodowana od podstaw mandarynka to powód do dumy. Postępuj zgodnie z instrukcją, a wszystko się uda!

Czy można wyhodować drzewo z pestki?

Uprawa mandarynki jest możliwa nawet dla początkujących miłośników roślin doniczkowych. Pestka mandarynki kiełkuje w około 80% przypadków. Wielu po prostu zakopuje ją w doniczce z innym kwiatkiem, a po miesiącu lub dwóch z ziemi wyłania się zielony pęd.

Oczywiście, lepiej od razu posadzić kilka nasion. Zwiększy to nie tylko szanse na uzyskanie sadzonki, ale również pozwoli później wybrać najsilniejszy, najbardziej żywotny okaz.

Do kiełkowania pestki lepiej wybrać mandarynkę jednej z następujących odmian:

• Abchaska wczesna,
• Soczińska 23,
• Uzbekistan,
• Unshiu,
• Agudzera,
• Kowano-Wase,
• Miho-Wase.

Są dobre, ponieważ dorastają do 2 metrów wysokości. Ponadto charakteryzują się dużymi i słodkimi owocami.

Instrukcja kiełkowania pestki

Nasionko mandarynki szybko traci zdolność kiełkowania na świeżym powietrzu. Do kiełkowania należy przystąpić natychmiast po oddzieleniu go od miąższu owocu. Postępuj zgodnie z prostą instrukcją:

1. Opłucz nasiona pod bieżącą wodą, aby usunąć resztki miąższu.
2. Weź gazę, złóż w 2 warstwy i lekko zwilż. Zawiń w nią pestki mandarynki i umieść na spodeczku w ciepłym miejscu. Codziennie płucz gazę z pestkami. Dla mandarynki odpowiednia jest również opcja namaczania w hydrożelu. Należy umieścić nasionka między kuleczkami, uprzednio nasączonymi wodą. Czas namaczania może wynosić od 2 do 5 dni. W tym czasie nasiona obudzą się i napęcznieją. Jeśli nie zależy Ci na szybkim uzyskaniu pędów, ten krok można pominąć.
3. Przygotuj doniczkę z systemem drenażu: otworami i keramzytem lub jego odpowiednikiem na dnie. Objętość lepiej wybrać niewielką (do 0,2 l). Do kiełkowania można użyć skrzynki rozsadowej lub jednorazowych kubeczków (w dnie należy zrobić otwory rozgrzanym drutem).
4. Ziemię można kupić w sklepie, oznaczoną jako „do cytrusów”. Wskazane jest znalezienie takiej, która nie zawiera torfu, w przeciwnym razie podłoże będzie się zakwaszać, szybko wysychać i nie zapewni odpowiedniego zapasu składników odżywczych. Do kiełkowania mandarynki dobrze nadaje się również mieszanka gleby wykonana samodzielnie z ziemi darniowej, ziemi liściowej, piasku rzecznego i przekompostowanego obornika krowiego (proporcje – 3:1:1:1).
5. Nie należy zbytnio zagłębiać pestek, wystarczy 3–4 cm. Ważne jest zachowanie odstępu między nimi co najmniej 4–5 cm, w przeciwnym razie siewki splątają się korzeniami, a późniejsze ich oddzielenie będzie trudne.
6. Mandarynka będzie kiełkować przez 2–3 tygodnie. Przez cały ten czas gleba musi być wilgotna i ciepła. Najszybciej kiełki pojawiają się podczas kiełkowania na kaloryferze i pod foliowym tunelkiem, który utrzymuje wilgoć. Jednak w takich warunkach roślina przyzwyczaja się do folii i może obumrzeć, jeśli zostanie ona gwałtownie usunięta. Osłonę usuwa się stopniowo przez 1–2 tygodnie: najpierw pozostawia się pędy odkryte na 1 godzinę, następnie na 2 godziny dziennie i tak dalej.

Jeśli zdecydował/a się Pan/Pani wykiełkować pestkę mandarynki, najlepiej zrobić to pod koniec grudnia lub na początku stycznia. Wtedy około lutego lub marca będzie można posadzić najsilniejszą sadzonkę w stałym miejscu. Przestrzeganie terminów sadzenia gwarantuje szybki wzrost i aktywny rozwój rośliny.

Jak rośnie mandarynka?

Przy odpowiedniej pielęgnacji siewka w ciągu pół roku osiągnie wysokość 10–15 cm, a w ciągu roku – 20–25 cm. Mniej więcej w tym samym czasie łodyga zacznie twardnieć i drewnieć.

Na mandarynce wyhodowanej z pestki, oprócz liści, mogą wyrastać kolce. W istocie są to zmodyfikowane liście, charakterystyczne dla każdej dzikiej cytrusy.

Po osiągnięciu wysokości 25–30 cm, czyli za około 1,5–2 lata, nadchodzi czas na formowanie. Drzewku formuje się piękną koronę przez kolejne 1–2 lata, po czym może zakwitnąć i wydać owoce. Kwiaty mandarynki są białe, delikatne i wydzielają niezwykły aromat.

Stymulacja kwitnienia

Po zakończeniu formowania korony można śmiało stymulować kwitnienie drzewka mandarynkowego. W tym celu należy owinąć drutem miedzianym pień tuż powyżej szyjki korzeniowej. Drut nie może po prostu wisieć, ale powinien ściskać roślinę, zakłócając przepływ soków. Po pół roku można go zdjąć, a uszkodzone miejsce zabezpieczyć maścią ogrodniczą. Przed tym zabiegiem mandarynka musi przezimować w chłodnym pomieszczeniu.

Doniczki z mandarynką nie można obracać wokół własnej osi, ponieważ roślina może zacząć gubić liście lub spowolnić wzrost. Obrót wykonuje się stopniowo. Co 2–3 tygodnie drzewko obraca się o 2–3 cm lub 10–15 stopni.

Specyfika pielęgnacji

Ogólnie rzecz biorąc, pielęgnacja drzewka mandarynkowego nie jest skomplikowana – pod tym względem praktycznie nie różni się od innych cytrusów. Mandarynki często uprawia się razem z cytryną, kumkwatem, grejpfrutem.

Pielęgnacja rośliny obejmuje następujące aspekty:

• Podlewanie. Mandarynkę należy podlewać umiarkowanie, nie dopuszczając do całkowitego wyschnięcia gleby. Latem zaleca się podlewanie co 2 dni, zimą – co 5–7 dni. Należy używać wyłącznie odstanej, ciepłej wody. W upały roślinę należy spryskiwać wodą rano i wieczorem.
• Temperatura. Do prawidłowego rozwoju mandarynka potrzebuje ciepłego lata i chłodnej zimy. W miesiącach letnich optymalna temperatura wynosi 18–22 stopnie, a zimą 12–15 stopni. Jeśli nie zapewnimy odpowiedniego zimowania, większość kwiatów na drzewie będzie bezpłodna. W upały warto przenosić doniczkę z drzewkiem na balkon lub na zewnątrz.
• Oświetlenie. Drzewko mandarynki zaleca się umieszczać na parapecie okna południowego lub wschodniego. Potrzebuje jasnego światła i długości dnia wynoszącej 9–10 godzin, także zimą. W okresie zimowym konieczne jest doświetlanie rośliny fitolampą.
• Nawożenie. Młode, aktywnie rosnące drzewko mandarynki wymaga regularnego nawożenia wiosną i latem. Rośliny cytrusowe potrzebują podwyższonej zawartości potasu i magnezu. Przy niedoborze składników odżywczych liście nabierają żółtawego odcienia. W takim przypadku na powierzchnię gleby wsypuje się 1–2 łyżeczki soli gorzkiej (magnezja, siarczan magnezu). Nawozy stosuje się co 10–15 dni, naprzemiennie: rozcieńczony wodą obornik (1:10), nawóz wieloskładnikowy z azotem, fosforem i potasem, popiół drzewny (3 łyżki stołowe na 1 litr wody).
• Przesadzanie. Drzewko należy przesadzać co roku do większej doniczki. Najlepiej robić to w marcu. Roślinę przenosi się bardzo ostrożnie wraz z bryłą korzeniową, aby nie uszkodzić korzeni.
• Przycinanie i formowanie korony. Gdy mandarynka osiągnie wysokość 25–30 cm, wierzchołek pędu przycina się lub uszczykuje. Jest to konieczne, aby drzewko się rozgałęziało, dobrze wyglądało i szybciej weszło w fazę owocowania. Pędy boczne – gałęzie pierwszego rzędu – uszczykuje się, gdy osiągną długość 20–25 cm. Gałązki drugiego, trzeciego, czwartego i piątego rzędu skraca się do 15–20 cm. Po rozpoczęciu owocowania, każdej wiosny przeprowadza się przycinanie pędów, na których wisiały owoce, pędów rosnących do wnętrza korony oraz zasychających końcówek.

Owoce u cytrusów pojawiają się tylko na gałęziach czwartego i piątego rzędu.

Owocowanie mandarynki wyhodowanej z pestki

Mandarynka z pestki rozwija się powoli i owocuje nie wcześniej niż po 10 latach. Do kwitnienia potrzebuje komfortowych warunków przez cały rok. Niektórzy doczekują się pierwszych owoców dopiero w 20. roku życia rośliny. W smaku są kwaśne („dziczka”).

Jeśli chcemy wyhodować nie tylko ładne drzewko, ale także owocujące, konieczne jest wykonanie szczepienia. Mandarynkę szczepi się pod koniec maja i na początku sierpnia, kiedy następuje przepływ soków. Jako podkładkę wykorzystuje się siewkę o średnicy pnia co najmniej 6 cm. Wykonuje się na niej nacięcie w kształcie litery T, w które wkłada się „szlachetną” owocującą mandarynkę (zraz), a szczepienie owija się folią. Na miesiąc roślinę umieszcza się w mini szklarence.

Należy wziąć pod uwagę fakt, że szczepienia cytrusów słabo się zrastają. Jeśli jednak wszystko się uda, owoce pojawiają się już w następnym roku i wyróżniają się dobrymi walorami smakowymi.

Dziś prawdziwe mandarynki praktycznie nie występują. W supermarketach i sklepach spożywczych często sprzedaje się pod ich nazwą hybrydy, na przykład klementynki, które bardzo przypominają pomarańcze w mniejszym rozmiarze. Hybrydowe mandarynki mają zupełnie inne właściwości. Wiele z nich doskonale znosi szczepienia i owocuje wcześniej.

Wyhodowanie pestki mandarynki w warunkach domowych wcale nie jest trudne. Najważniejsze jest przystąpienie do tego zaraz po jej wyjęciu z owocu. Aby kiełek pojawił się szybciej, nasionko można namoczyć. Niektórzy znawcy cytrusów zalecają nacięcie nożem i zdjęcie twardej osłonki-błonki. W każdym razie pestka będzie później kiełkować w ziemi, do czego należy podejść odpowiedzialnie. Gleba musi mieć neutralne pH, bez torfu, być luźna. Optymalna wilgotność i ciepło zrobią swoje, a kiełek mandarynki pojawi się po 10–20 dniach.