Zasady pielęgnacji i rozmnażania selaginelli

Selaginella z wyglądu przypomina mech i paproć, ponieważ jest wieloletnią, zielną rośliną okrywową. Delikatne, drobne listki wyglądają bardzo jasno i pięknie, dlatego polubiło je wielu hodowców. Jednocześnie selaginella jest kapryśna i wymaga starannej pielęgnacji, w przeciwnym razie podziwianie jej atrakcyjnego wyglądu raczej się nie uda.

Opis

Selaginella nie należy ani do paproci, ani do roślin liściastych, chociaż jest do nich podobna, a należy do rodziny widliczkowatych i jest zielną rośliną zarodnikową, jedyną w swoim rodzaju.

Formy naziemne i epifityczne, które występują w rodzinie o płożących lub wznoszących się pędach, mają wiele cienkich korzeni. Gałązki, rozgałęzione i dość krótkie, pokryte są bardzo małymi listkami o długości zaledwie 5 mm. Dzięki nim roślina ma ażurowy kształt, pędy pokryte są liśćmi jak łuskami.

Kolorystyka listków może być różnych odcieni — od sałatkowego do ciemnozielonego, rzadko spotyka się gatunki o listkach niebieskawym lub metalicznym odcieniu. Czasami gałązki selaginelli kończą się małymi kłoskami, w których dojrzewa kilka dużych lub wiele małych zarodników.

Selaginella nie kwitnie, jej piękno wynika z jasnej zieleni, ale atrakcyjny wygląd roślina ma tylko przy odpowiedniej pielęgnacji. Rodzina selaginelli obejmuje około 300 gatunków, jako rośliny ozdobne i doniczkowe hoduje się tylko 25.

Gatunki doniczkowe

Największe rozpowszechnienie w uprawie doniczkowej uzyskały następujące gatunki selaginelli:

• Dżori. Wyróżnia się niewielkimi rozmiarami, ma wzniesione pędy, które są jasnozielone, na brzegach listków złocista obwódka.

• Łuskowata. Ma nietypowy kształt, przypominający z wyglądu duży kwiat, dzięki czemu gatunek zyskał inną nazwę — Róża Jerycha. Pędy wyrastają średnio na długość 10-15 cm, w okresie suszy zwijają się wraz z listkami do środka, tworząc w ten sposób kłębek. W sprzedaży selaginella łuskowata często wystawiona jest w postaci kuleczki absolutnie pozbawionej życia, wyglądającej jak sucha trawa. Gdy taka kulka trafi do wody — w ciągu doby ożywa, rozkwita puszystymi gałązkami, staje się intensywnie zielona.

• Martensa. Są to niskie krzewinki, pokrywające ziemię gęstym dywanem. Z wyglądu przypominają mech. Łodygi wzniesione, wysokości do 20 cm. Roślina rozwija się doskonale przy odpowiedniej wilgotności i rozproszonym świetle. Najczęściej gatunek jest używany do tworzenia małych oranżerii.

• Beznożkowa. Ma wygląd ozdobnej trawy z krótkimi łodygami, gęsto pokrytymi bardzo małymi, delikatnymi listkami. Przy optymalnej pielęgnacji (wilgotności powietrza i podlewaniu) tworzy miękki, puszysty dywan na powierzchni podłoża.

Pielęgnacja w warunkach domowych

Częstym problemem przy uprawie selaginelli w warunkach domowych jest niewystarczająca wilgotność. Z tego powodu roślina najlepiej czuje się w warunkach szklarniowych.

Jak dbać o selaginellę:

Oświetlenie. Selaginella będzie równie dobrze rozwijać się w jasnym naturalnym świetle, jak i przy oświetleniu sztucznym. Nie należy do roślin cieniolubnych i czuje się niekomfortowo w głębokim cieniu, za to doskonale rośnie zarówno w lekkim półcieniu, jak i w jasnym, rozproszonym świetle. Roślinę należy chronić przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Główną zaletą selaginelli jest to, że doskonale znoszą wahania nasłonecznienia, dlatego nie ma potrzeby dodatkowego doświetlania w miesiącach zimowych.

Wskazówka
Proszę postawić kwiat na parapecie okna wychodzącego na północną stronę lub w głębi pokoju.

Temperatura. Większości gatunków selaginelli idealnie odpowiada zakres temperatur od +15 do +21°C. O nieodpowiedniej dla uprawy kwiatu zbyt wysokiej temperaturze świadczy ciemnienie i obumieranie listków. Ponadto selaginelle źle znoszą przeciągi. Upał i zbyt niska temperatura negatywnie wpływają na wygląd rośliny. Poniżej +12° słupek rtęci w pomieszczeniu, w którym znajduje się selaginella, nie powinien opadać, ponieważ roślina zginie.

Wskazówka
Proszę nie wynosić rośliny z pokoju na świeże powietrze.

Wilgotność powietrza. W naturalnych warunkach selaginelle rosną w zwykłym podłożu, na glebach bagiennych i przy nadmiernym nawodnieniu, mogą znosić nawet całkowite zanurzenie w wodzie. Wilgotność powietrza w pomieszczeniu, w którym uprawiany jest kwiat, powinna wynosić około 70-80%, minimum – 60%. Aby utrzymać optymalną wartość, proszę spryskiwać roślinę 4-5 razy w ciągu dnia, ustawić obok spodeczki z wodą lub mokrym keramzytem.

Wskazówka
Magazyn czystosc.decorexpro.com zwraca Państwa uwagę: im wyższa wilgotność w pokoju, tym lepsza powinna być wentylacja.

W miesiącach zimowych proszę umieścić doniczkę z rośliną w maksymalnej odległości od urządzeń grzewczych i kaloryferów. Cechą charakterystyczną selaginelli jest to, że w warunkach uprawy domowej praktycznie traci zdolność przystosowywania się do warunków o różnej wilgotności.

Podlewanie. Selaginella potrzebuje obfitego podlewania, niezależnie od pory roku. Nie wolno dopuścić do przesuszenia bryły korzeniowej, podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Proszę podlewać roślinę miękką, odstaną wodą o temperaturze pokojowej przez podstawkę. W takim przypadku podłoże wchłonie tyle wilgoci, ile będzie potrzebne.

Nawożenie. Dwa razy w miesiącu lub raz na 3 tygodnie od kwietnia do września kwiat należy nawozić. Do tego celu doskonale nadaje się nawóz wieloskładnikowy przeznaczony dla roślin liściastych doniczkowych. Zimą należy nawozić rzadziej — nie częściej niż raz na 6 tygodni.

Proszę stosować połowę dawki zalecanej na opakowaniu, a najlepiej na 1 część nawozu wziąć 3 części wody (w przypadku nawożenia zimowego proporcje powinny wynosić 1 do 4). Do zasilania selaginelli idealne są nawozy przeznaczone dla storczyków.

Podłoże. Mieszanka glebowa, w której będzie uprawiana selaginella, powinna mieć odczyn obojętny lub lekko kwaśny, być dość luźna i dobrze zatrzymywać wilgoć. Odpowiednie będzie podłoże zawierające w równych ilościach piasek rzeczny, ziemię liściową i torf. Przed wymieszaniem torf i ziemię liściową należy włożyć na kilka godzin do zamrażarki.

Zalecane mieszanki glebowe do uprawy selaginelli:

• 1 część ziemi liściowej, 2 części ziemi darniowej, 1 część ziemi torfowej, piasek (dopuszcza się zastąpienie go rozdrobnionym torfowcem);
• w równych proporcjach: darń, torf, kawałki węgla drzewnego, pocięty mech torfowiec.

W doniczce, w której uprawiana jest selaginella, obowiązkowa jest warstwa drenażu, ponieważ jeśli do korzeni nie będzie dopływało powietrze, roślina będzie się słabo rozwijać i najprawdopodobniej zginie.

Rozmnażanie i przesadzanie

W naturalnym środowisku selaginelle rozmnażają się przez zarodniki. W warunkach domowych ta metoda jest stosowana niezwykle rzadko, nawet przez profesjonalnych ogrodników. Znacznie łatwiej jest rozmnożyć roślinę przez zwykły podział krzewów, czyli wegetatywnie.

Wiosną lub latem należy podzielić część kłącza o długości około 5 cm (nie ma znaczenia, czy są na nim pędy) i przesadzić do doniczek z torfem, po 5 sztuk w każdej. Do momentu pojawienia się pierwszych wschodów należy trzymać doniczkę w stałej temperaturze +20° C, przykrytą folią celofanową. Sadzonki powinny się pojawić po około miesiącu. Podłoże musi być cały czas wilgotne.

Selaginellę rozmnaża się również przez sadzonki. Należy pociąć pędy na kawałki o długości co najmniej 3 cm, będą to sadzonki. Należy wybierać tylko gałązki, które w rozwidleniach mają małe korzonki.

Należy umieścić sadzonki w pojemniku na powierzchni mieszanki piaskowo-torfowej lub perlitowo-torfowej i lekko przysypać ich końce podłożem. Proszę zrobić małą szklarnię, owijając pojemnik folią plastikową, co zapewni stałą wysoką wilgotność i temperaturę. Mini-szklarnię należy umieścić w miejscu z rozproszonym oświetleniem.

Gdy tylko pojawią się pędy, należy podzielić sadzonki (każdy kawałek powinien mieć korzenie) i posadzić w osobnych doniczkach po 5 kawałków w każdej. Takie sadzenie pozwoli w przyszłości uzyskać okazały, piękny krzew.

Selaginelle nie lubią przesadzania, dlatego nie zaleca się przeprowadzania zabiegu częściej niż raz na 2 lata. Głównym kryterium konieczności przesadzenia rośliny jest całkowicie wypełniony doniczkę system korzeniowy. Preferowany czas na zabieg to miesiące letnie.

Doniczka dla selaginelli powinna być szeroka, ale płytka, ponieważ system korzeniowy rośliny nie wnika głęboko w glebę.

Choroby i szkodniki

Optymalne warunki uprawy sprawiają, że selaginella jest praktycznie odporna na szkodniki i choroby. Naruszenie nawet jednej z zasad pielęgnacji sprzyja pojawieniu się, najczęściej, przędziorka, rzadziej — innych szkodników, które aktywnie rozwijają się w warunkach niskiej wilgotności. Aby zniszczyć szkodniki, spryskaj roślinę roztworem mydła.

Nadmiar wilgoci prowadzi do powstawania zgnilizny, dlatego jeśli temperatura w pomieszczeniu jest niższa niż +19°C, podlewanie powinno być umiarkowane.

Praktyczne porady

Zalecenia doświadczonych hodowców roślin pozwolą prawidłowo określić naruszenie zasad pielęgnacji na podstawie wyglądu rośliny i szybko je wyeliminować:

1. Końcówki pędów selaginelli stają się suche przy niedostatecznej wilgotności w pomieszczeniu.
2. Zżółknięte, zbrązowiałe i zaschnięte pędy są oznaką nadmiaru nawozu. W takim przypadku gałązki lepiej wykorzystać na sadzonki i w ten sposób rozmnożyć roślinę.
3. Jeśli brzeg blaszek liściowych nabrał brązowego odcienia i uległ deformacji, oznacza to, że oświetlenie kwiatu jest zbyt intensywne. Tak objawiają się oparzenia słoneczne. Wystarczy przenieść doniczkę w cień. Pod wpływem bezpośredniego światła słonecznego liście mogą blednąć i tracić kolor.
4. Mocno wyciągnięte pędy i liście o bladym zabarwieniu, skręcone i zbyt rzadkie, wskazują na niedostateczne oświetlenie.
5. Selaginella rośnie bardzo wolno przy niedoborze składników odżywczych w glebie.
6. Liście będą wiotkie i bardzo miękkie, jeśli do systemu korzeniowego dociera niewystarczająca ilość powietrza. Przesadź roślinę do luźnej gleby.
7. Liście stają się ciemne, czernieją i obumierają, jeśli temperatura w pomieszczeniu jest zbyt wysoka.
8. Wzrost selaginelli staje się bardzo powolny, gałązki nabierają brązowego zabarwienia i zaczynają gnić w niskiej temperaturze. Usuń uszkodzone pędy, przesadź kwiat do nowej doniczki z odpowiednią mieszanką gleby i umieść w wilgotnym, ciepłym miejscu.
9. Liście skręcają się, zwijają lub deformują, jeśli selaginella jest narażona na ciągłe przeciągi.
10. Jeśli mieszanka gleby nie jest odpowiednia do uprawy rośliny, jest zbyt zbita, liście staną się miękkie.