Jak prawidłowo dbać o fitonię w warunkach domowych

Prawidłowa pielęgnacja fitonii w warunkach domowych zapewnia dobry wzrost i rozwój rośliny. Najważniejsze jest utrzymanie stabilnej temperatury i wysokiej wilgotności w pomieszczeniu. Gwałtowne wahania temperatury oraz niewystarczająca wilgotność są dosłownie zgubne dla kwiatu. Roślina jest idealna do uprawy w „ogrodzie butelkowym”, fitoterrarium lub paludarium, które staną się oryginalnym i atrakcyjnym elementem wystroju wnętrza.

Opis

Rodzaj fitonia należy do rodziny akantowatych i obejmuje 4 gatunki roślin: 3 z nich mają płożące się pędy, 1 – wyprostowane. Ojczyzną fitonii są porośnięte bagnami ciepłe lasy Peru. Roślina nie charakteryzuje się szybkim wzrostem ani tolerancją na zacienienie, jest wymagająca co do warunków uprawy, dlatego uznawana jest za problematyczny kwiat.

Fitonia ma bardzo krótkie i cienkie, owłosione pędy. Kwiaty rośliny są niepozorne, małe, o siarkowo-żółtym odcieniu, siedzące, tworzą pojedyncze kłosowate kwiatostany. Piękny wygląd fitonii zapewniają liście, których długość waha się od 2 do 16 centymetrów, w zależności od gatunku. Blaszki liściowe mają jajowaty kształt, są ułożone na całej długości łodygi, zielone, z żyłkami w jaskrawych kolorach. Fitonie są zazwyczaj uprawiane jako rośliny wiszące lub okrywowe.

Rodzaje

W domowej uprawie kwiatów nie wszystkie znane gatunki fitonii są popularne. Jedynie 4 z nich zdobyły względną popularność:

• Fitonia Verszaffelta – roślina o owłosionych liściach i łodygach, okrywowa. Na zielonych liściach widoczne są różowe żyłki.

• Fitonia srebrzystołuskowata (srebrzystożyłkowa, białosrebrna) – wyprostowany krzaczek o owalnych, zielonych liściach, na których znajdują się srebrzystobiałe żyłki.

• Fitonia olbrzymia dorasta do 60 cm wysokości. Jest to wyprostowany krzew o liściach w ciemnozielonym kolorze. Na blaszkach liściowych widoczny jest wzór z karminowoczerwonych żyłek.

• Fittonia miks zakwita pod koniec czerwca lub na początku lipca małymi żółtymi kwiatkami. Główną ozdobą gatunku — czerwone, zielone, liliowe lub białe liście o owalnym kształcie i matowej powierzchni. Żyłki są dobrze widoczne i mogą być ciemnozielone, białe, różowe lub srebrzyste.

Oświetlenie

Idealnym do uprawy fittonii jest rozproszone, jasne światło. Należy chronić roślinę przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, ponieważ mogą ją one zniszczyć. Kwiat będzie dobrze czuł się na parapecie okna wychodzącego na zachód lub wschód. Dopuszczalne jest postawienie doniczki na północnym oknie.

W ciemnym kącie liście fittonii szybko stracą walory dekoracyjne, a pędy zaczną się wyciągać, ogólny wygląd będzie wiotki i mizerny. Dlatego w miesiącach zimowych konieczne jest doświetlanie rośliny fitolampami lub zwykłymi lampami dziennymi. Im uboższe oświetlenie, tym mniej wyraziste będą siateczki żyłek na liściach, silne zacienienie z dużym prawdopodobieństwem spowoduje całkowity zanik wzoru. Wzór będzie maksymalnie jaskrawy i kontrastowy tylko wtedy, gdy roślina jest uprawiana w miękkim, rozproszonym świetle.

Aby uzyskać idealne wybarwienie, optymalnym rozwiązaniem będzie połączenie światła naturalnego i sztucznego. Moc lampy dziennej powinna wynosić 36 W. Promienie zachodzącego słońca nie zaszkodzą roślinie.

Temperatura

Fittonia zaczyna chorować, jeśli słupki termometru w pomieszczeniu spadną poniżej +18°C, niezależnie od pory roku. W miesiącach letnich optymalna temperatura utrzymania wynosi od +22 do +25°C, zimą powinno być nieco chłodniej.

Kategorycznie zabrania się wynoszenia kwiatu na balkon lub na otwartą przestrzeń, ponieważ przeciągi i gwałtowne wahania temperatury spowodują opadanie liści, a w niektórych przypadkach nawet obumarcie rośliny. Połączenie wysokiej wilgotności i niskiej temperatury jest również zabójcze dla fittonii.

Rada
W czasie mrozów należy usunąć roślinę z parapetu.

Wychłodzenie kwiatu najczęściej zdarza się jesienią i wiosną, kiedy temperatura powietrza jest dość niska, a ogrzewanie jeszcze nie zostało włączone lub już wyłączone. Szczególnie wyraźnie objawia się to u roślin znajdujących się na parapecie. Fittonię przed wychłodzeniem uratuje doniczka owinięta materiałem termoizolacyjnym.

Podlewanie, zraszanie, wilgotność

Prawidłowe podlewanie zapewnia zdrowie i doskonały wzrost kwiatu. Zapotrzebowanie na wodę zależy od temperatury powietrza w pomieszczeniu i oświetlenia: im cieplej i jaśniej, tym obficiej należy podlewać. Najważniejsze — nie ilość wody, ale odstępy między podlewaniami. Należy wziąć pod uwagę rozmiar donicy: im jest większa, tym lepiej zatrzymuje wilgoć, a zatem podlewać trzeba rzadziej.

Rada
Należy obserwować fittonię od pierwszych dni pielęgnacji i zwracać uwagę, jak szybko wysycha gleba w doniczce. Średnio podlewać roślinę raz w tygodniu, aż nadmiar wilgoci przesiąknie do podstawki. Po pół godzinie usunąć nadmiar wody.

Od wiosny do jesieni podlewanie powinno być obfite, nie można dopuścić do przesuszenia bryły korzeniowej — powinna wyschnąć na 1-1,5 cm. Należy podlewać dobrze odstaną miękką wodą. Fittonia paruje wodę liśćmi, co zapewnia szybkie wysychanie podłoża. Korzenie są niezwykle wrażliwe na nadmiar i niedobór wilgoci. Nawet jeśli system korzeniowy przeschnie tylko raz, liście mogą opaść. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne i tylko nieco przesychać między podlewaniami.

Jesienią ilość i częstotliwość podlewania należy zmniejszyć, nawilżać podłoże co 2-3 dni, nie częściej. W miesiącach zimowych roślina nie ma wyraźnego stanu spoczynku, ale jej wzrost spowalnia. Przy niskiej temperaturze w pomieszczeniu podlewanie należy jeszcze ograniczyć.

Porada
Magazyn czystosc.decorexpro.com zaleca, aby nie przeprowadzać opryskiwania, ponieważ po nich na liściach pojawią się smugi i plamy, które psują wygląd rośliny. Aby utrzymać optymalną wilgotność powietrza, należy postawić doniczkę na podstawce, w której znajduje się mokry piasek lub keramzyt.

Zalanie rośliny jest możliwe przy podlewaniu „na zapas”. Nie należy również podlewać fittonii przez podstawkę.

Optymalna wilgotność powietrza jest gwarancją dobrego rozwoju kwiatu, powinna wynosić 70-75 %, niezależnie od pory roku. Przy tym konieczne jest okresowe wietrzenie i dobra wymiana powietrza; nie powinno być zastoju powietrza, ani przeciągów.

Nawożenie

Co 2 tygodnie od marca do października należy nawozić roślinę organicznymi lub kompleksowymi nawozami mineralnymi. Dawka powinna być połowiczna w stosunku do zalecanej dla innych roślin. Wynika to z faktu, że fittonia jest niezwykle wrażliwa na nadmiar składników odżywczych w podłożu.

Zimą nie należy przerywać nawożenia; należy je wykonywać nie częściej niż raz w miesiącu. Przy tym stężenie roztworu powinno być jeszcze niższe. Główna zasada nawożenia fittonii: lepiej niedożywić niż przenawozić.

Porada
Raz na 1-1,5 miesiąca należy spryskać roślinę roztworem regulatora wzrostu Epin-Ekstra, który ma szerokie spektrum działania. Stężenie roztworu powinno być bardzo słabe: na 1 litr wody należy wziąć 1-2 krople środka.

Dozwolone jest nawożenie rośliny naprzemiennie nawozami organicznymi i mineralnymi. Nie należy nawozić fittonii, jeśli bryła korzeniowa jest przesuszona. Najpierw należy zwilżyć podłoże, a dopiero następnego dnia podlać roztworem nawozów. W przeciwnym razie istnieje ryzyko poparzenia korzeni. Nie należy nawozić rośliny bezpośrednio po posadzeniu.

Przesadzanie

Fittonia wymaga corocznego przesadzania, które należy wykonać wiosną w marcu lub kwietniu. System korzeniowy rośliny znajduje się blisko powierzchni gleby, dlatego najlepszym wyborem do przesadzenia będzie szeroka, ale płytka donica.

Przesadzanie odbywa się metodą przeładunku, ponieważ łodygi rośliny są delikatne, a system korzeniowy łatwo uszkodzić. Dobrze sprawdzi się gotowe podłoże, np. „Fiołek”, „Azalia”, „Geranium”, które jest szeroko dostępne w kwiaciarni. Aby samodzielnie przygotować glebę dla fitonii, należy wziąć w równych ilościach ziemię liściastą i iglastą, torf oraz piasek. Inny wariant podłoża:

• 2 części ziemi darniowej;
• 2 części ziemi iglastej;
• 1 część torfu;
• 1 część piasku.

Rozmnażanie

Rozmnażanie fitonii odbywa się na kilka sposobów:

1. Podział krzewu. Podczas corocznego przesadzania należy podzielić krzew na części, starając się nie uszkodzić systemu korzeniowego, i posadzić w osobnych doniczkach.
2. Sadzonki. Odcięte wierzchołki pędów (sadzonki), mające 3-5 listków, dobrze ukorzeniają się w wilgotnym piasku lub wodzie. Bez problemu przyjmuje się sadzonka, której długość nie przekracza 8 cm. Należy stworzyć mini szklarnię, przykrywając pojemnik szkłem lub folią. Temperatura powinna wynosić od +25 do +28° C. Ukorzenianie następuje w ciągu 30 dni.
3. Przez odkłady. Po krótkim czasie na częściach łodygi fitonii (jeśli są przysypane wilgotnym podłożem) pojawiają się korzonki, które należy następnie oddzielić i posadzić w innej doniczce. W niektórych przypadkach, gdy pojemnik jest szeroki, płożące się łodygi ukorzeniają się same.

Rada
Posadź w jednej doniczce kilka odkładów, zapewni to puszystość i zewnętrzną atrakcyjność krzewu w przyszłości.

Szkodniki i choroby

W letnie upały należy uważnie obserwować roślinę: jeśli osłabnie, stanie się bardzo atrakcyjna dla przędziorków i wciornastków. Te szkodniki uwielbiają osiedlać się w cieple i suchości.

Fitoń choruje rzadko, jednak przędziorki i tarczniki są dla niej szczególnie niebezpieczne. Pojawienie się brązowych plamek na listkach świadczy o porażeniu przez te drugie. Owady wysysają sok komórkowy, co powoduje wysychanie i obumieranie rośliny. Zniszczenie tarczników ułatwi przetarcie liści słabym roztworem mydła i oprysk insektycydem „Actellic”.

Inwazja przędziorków objawia się pojawieniem się pajęczyny na spodniej stronie liści. Od pasożytów uwolnią insektycydy „Fitoverm” i „Derris”.

Wciornastki najczęściej pojawiają się na młodych roślinach, wysysają sok, w wyniku czego na listkach pojawiają się małe żółte plamki, które z czasem powiększają się. Zniszczenie owadów ułatwi oprysk kwiatu preparatem „Actellic”.

Praktyczne porady

1. Listki fitonii bledną w jasnym świetle i przy niedostatecznym oświetleniu. Roślinę lepiej umieścić w jasnym miejscu, ale światło powinno być sztuczne.
2. Więdnięcie liści powoduje nadmierne podlewanie i przesuszenie bryły korzeniowej. Niedobór wilgoci koryguje się stopniowo zwiększając ilość podlewań, natomiast gnicia systemu korzeniowego w wyniku przelania nie da się zatrzymać. Roślinę z zgniłymi korzeniami uratuje tylko ukorzenienie wierzchołka lub sadzonkowanie.
3. Fittonię najlepiej uprawiać w doniczce o wysokości nie większej niż 7 cm. Jeśli doniczka jest wysoka, wystarczy wsypać do niej więcej drenażu.
4. Taka warstwa jest obowiązkowa i powinna zajmować co najmniej 1/3 wysokości lub więcej.
5. Do drenażu doskonale nadaje się keramzyt.
6. Umieszczając doniczkę na podstawce ze styropianu, chroni się roślinę przed wychłodzeniem zimą.
7. W zimnej porze roku należy usuwać kwiat z dala od urządzeń grzewczych, które silnie osuszają powietrze w pomieszczeniu, co jest niedopuszczalne dla fitonii.
8. Małe, nieładne, niedorozwinięte listki, które szybko więdną, wskazują na bardzo suche powietrze w pokoju. Tę samą pomyłkę w pielęgnacji można zauważyć po suchych końcach blaszek liściowych.
9. Roślina żółknie w wyniku obfitego i częstego podlewania.
10. Jeśli łodygi fitonii stały się nagie, roślina wymaga odmłodzenia. Po tym ponownie zyska puszystość i atrakcyjny wygląd.
11. Pomarszczone liście świadczą o zbyt jasnym oświetleniu w połączeniu z bardzo suchym powietrzem.
12. Fitonia nie zakwitnie przy niedoborze w glebie fosforu lub potasu.
13. Należy pamiętać, że na hybrydowych formach rośliny kwiaty w ogóle nigdy się nie pojawiają.

Rada
W celu odmłodzenia kwiatu odetnij wierzchołki pędów (następnie ukorzenisz je w tej samej doniczce lub posadzisz w innej donicy). Stare pędy usuwaj poprzez przycinanie.

Przesądy związane z fitonią

Peruwiańska piękność, jak się uważa, posiada szczególne właściwości energetyczne. Jeśli wierzyć przesądom, fitonia pozytywnie wpływa na pole informacyjne człowieka. Gatunki srebrnożyłkowe i Vershaffelta doskonale nadają się do uprawy w domu dla ludzi urodzonych pod znakiem Wodnika.