Jak wykiełkować nasiona cytryny w warunkach domowych?

Każdy wie o korzyściach cytryny dla zdrowia i odporności. Wielu uważa ją za egzotyczny owoc, który nie może rosnąć w strefie klimatu umiarkowanego. Ale każdy może wykiełkować pestkę cytryny w domu: potrzebuje do tego tylko doniczki i odrobiny cierpliwości.

Czym jest drzewko cytrynowe?

W naturalnych warunkach cytryna to wiecznie zielone drzewo cytrusowe, dorastające do 2–3 metrów. Ma rozgałęzioną koronę, ciemnozielone, błyszczące liście o takim samym zapachu jak owoce. Kwitnie małymi białymi kwiatami o delikatnym, przyjemnym zapachu. Owocuje zazwyczaj obficie, miąższ w owocach jest miękki, jasnożółty i bardzo kwaśny.

Cytryna rośnie w krajach o klimacie subtropikalnym. Jej ojczyzną uważa się terytorium Indii, Chin i Pakistanu. Jest rozpowszechniona w Azerbejdżanie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, uprawiana na Kaukazie i Krymie. Rośnie także w Meksyku – ten kraj jest liderem w produkcji cytrusów.

Uprawa w warunkach domowych

Aby więc zaopatrzyć się w tego uniwersalnego uzdrowiciela, należy postępować według prostych wskazówek dotyczących sadzenia.

Lepiej wyhodować cytrynę z pestki niż z sadzonki. Dzięki temu stanie się bardziej odporna i dostosuje się do warunków pokojowych. Owocowanie powinno rozpocząć się po 3–4 latach.

Algorytm sadzenia

Aby z powodzeniem wyhodować drzewko cytrynowe, należy wybrać wysokiej jakości pestki. Nadają się dojrzałe owoce bez oznak chorób, ciemnych plam i pleśni. Nasiona powinny być całe i nieuszkodzone. Ponadto lepiej od razu posadzić 10–15 pestek, ponieważ owoce z targów i supermarketów mają niską zdolność kiełkowania. Z tej ilości wykiełkuje 40–60%, a tylko połowa z nich przetrwa szczepienie. W ten sposób otrzymamy 3–5 dorosłych drzewek cytrynowych.

Po wyborze nasion przystępujemy do sadzenia.

W sklepie należy kupić uniwersalną ziemię lub znaleźć specjalną glebę dla cytrusów. Można ją również przygotować z piasku, próchnicy i czarnoziemu w proporcjach 1:1:2. Ziemię umieszcza się w doniczkach lub plastikowych kubkach z dziurkowanym dnem.
Przed sadzeniem glebę należy podlać i zanurzyć w niej nasiono. Głębokość sadzenia powinna wynosić 2,5–3,5 centymetra.
Dołki przysypuje się ziemią i stawia doniczki w ciepłym, ale nie gorącym miejscu. Zimą można umieszczać je niedaleko kaloryferów, ale nie dopuszczać do przegrzania. Latem odpowiednie będzie okno od słonecznej strony.
Do czasu wykiełkowania doniczki można przykryć folią spożywczą, aby zapobiec wysychaniu.
Nasiona podlewa się mniej więcej co 5–6 dni, w razie potrzeby częściej lub rzadziej. Nie można dopuszczać do całkowitego wyschnięcia gleby, ani do nadmiernej wilgotności.

Sadzonki powinny pojawić się w ciągu 20–25 dni. Doniczki z nasionami, które nie wykiełkowały, należy usunąć. Folię spożywczą trzeba zdjąć natychmiast po pojawieniu się pędów, aby mogły oddychać. Jeśli z jednego pestki wyrosły dwa pędy, należy poczekać, aż uformuje się silniejszy, a słabszy usunąć.

Pielęgnacja sadzonek

Po wykiełkowaniu małe cytryny są bardzo wrażliwe i wymagają starannej opieki. Należy zapewnić im komfortowe warunki do wzrostu.

Sadzonki należy podlewać 2–3 razy w tygodniu. W zimne dni podlewa się rzadziej, w ciepłe – częściej. Jeśli ziemia jest jeszcze wilgotna, podlewanie jest bezwzględnie zabronione: korzenie mogą zgnić.
Gdy cytryny urosną do 6–7 centymetrów i wzmocnią się, liście należy przecierać z kurzu. Najlepiej robić to za pomocą wilgotnych wacików. Zabieg trzeba przeprowadzać niezwykle ostrożnie, aby nie uszkodzić pędów.
2–3 razy w tygodniu należy spryskiwać krzewy butelką z rozpylaczem, aby nawilżyć powietrze. Gdy działają grzejniki centralnego ogrzewania, spryskiwanie trzeba wykonywać częściej – cytryny nie lubią suchego powietrza.
Gdy sadzonki urosną do 12–15 centymetrów, należy je przesadzić do nowej doniczki. Powinna być nieco większa niż poprzednia – nie można gwałtownie zwiększać rozmiaru „mieszkania”. Przesadzanie najlepiej przeprowadzić wiosną, w ostateczności – jesienią.
Po miesiącu-dwóch od wschodów można zastosować pierwsze nawożenie. Jego ilość powinna być minimalna. Odpowiednie będą nawozy z cynkiem i manganem. W sklepie można kupić specjalne dodatki do cytrusów.

Aby cytryna wyglądała ładnie i nie zamieniała się w krzak, należy ją przycinać i uszczykiwać. Główny pęd przycina się ostrym sekatorem na wysokości 15–20 centymetrów. Odrosty usuwa się ponownie, gdy urosną do 10–15 centymetrów. Powtarza się to jeszcze dwa razy, po czym na drzewie pojawią się kwitnące pędy.

Szczepienie

Aby cytryna zaczęła owocować szybciej, należy ją szczepić. Do tego potrzebna będzie niewielka gałąź dorosłej cytryny, która już owocowała.

Ostrym nożem ostrożnie odcina się zraz – gałąź owocującego drzewa.
Sadzonkę, której średnica pnia wynosi 5–7 milimetrów, przeciera się wacikiem, aby do nacięcia nie dostała się infekcja.
Korę nacinamy nożem w kształcie litery T. Poziome nacięcie powinno być dłuższe.
Brzegi nacięcia ostrożnie odchyla się.
Na zrazie wycina się pąk w taki sposób, aby wokół niego pozostało trochę kory gałęzi.
Oczko wkłada się w nacięcie i dociska korą.
Następnie owija się je specjalną taśmą do szczepienia. Sprawdzi się również mały pasek naturalnej tkaniny, ale w tym przypadku nie można go mocno zaciskać.

Po zabiegu cytrynę należy obficie podlać i zapewnić jej komfortowe warunki:

szklarnia ze słoika lub torebki w pierwszym tygodniu (należy codziennie wietrzyć);
regularne nawożenie;
wilgoć;
temperatura +20–25 stopni.

Gdy zraz się przyjmie, a oczko wykiełkuje, sadzonkę można przyciąć na wysokości 10–12 centymetrów nad miejscem szczepienia. Aby przyrośnięty pęd ustawił się prawidłowo, w doniczce można umieścić gałązkę lub patyk i przywiązać do niego cytrynę. W takiej pozycji powinna pozostać przez 3–4 miesiące, aż pień się wyprostuje.

Jeśli wszystko zostanie wykonane prawidłowo, owocowanie rozpocznie się już po 1–2 latach.

Szkodniki i choroby

Mimo że cytryny doniczkowe są mało wymagające i odporne na warunki otoczenia, czasami atakują je szkodniki i choroby. Aby sadzonki nie zginęły, należy znać objawy chorób, wykrywać je na czas i rozpoczynać leczenie.

Na cytrynach mogą pojawić się głównie 3 rodzaje szkodników:

Mszyca. Małe czarne lub zielone owady gromadzą się na spodniej stronie liści i wydzielają lepką ciecz. Wysysają soki roślinne, przez co cytryny więdną. Porażone rośliny przestają rosnąć, a ich liście opadają.
Mączlik. Białe ćmy i ich larwy żyją pod liśćmi. Lubią atakować kwitnące cytryny. Wysysają sok z łodyg i zawiązków, przez co rośliny przestają owocować. Liście pokrywają się plamami, żółkną i opadają.
Przędziorki. Na liściach, ogonkach i łodygach pojawia się pajęczyna, w której siedzą małe brązowe owady. Przebijają liście i piją sok. Otwory gniją, stają się żółte, cytryny więdną, liście opadają.

W przypadku wykrycia tych szkodników należy przestrzegać algorytmu leczenia:

usunąć szkodniki z gałęzi za pomocą wacików i roztworu mydła;
spryskać drzewka cytrynowe opryskiwaczem;
potraktować je naparem z cebuli, gorczycy, tytoniu lub czosnku (80–100 gramów suchej substancji na litr wody);
w ciężkich przypadkach zastosować chemiczne insektycydy: „Zdravień”, „Rembek”, „Konfidor”;
powtarzać mycie co 5–7 dni aż do zniknięcia owadów.

Cytryny są również czasami narażone na choroby wirusowe i grzybicze.

Mozaika liści. Liście pokrywają się plamami, wzrost spowalnia. Chorą roślinę należy jak najszybciej odizolować od zdrowych, usunąć uszkodzone liście oraz zapewnić jej podlewanie i nawożenie.
Rak cytrusów. Liście, łodygi i owoce pokrywają się plamami i zmieniają kształt. Choroby nie da się wyleczyć, ale w celach profilaktycznych należy opryskiwać cytryny roztworem miedzi płynnej.
Parch. Liście pokrywają się plamami, po czym pojawiają się na nich szare narośla. Porażenie szybko rozprzestrzenia się na pędy i owoce. Zainfekowane części rośliny usuwa się i traktuje roztworem przeciwgrzybiczym.

Należy zaznaczyć, że cytryny chorują niezwykle rzadko. Aby były zdrowe, wystarczy regularnie je podlewać i stosować nawozy.

Korzyści z owoców cytryny

Cytryna jest ceniona jako roślina lecznicza. Zawiera dużą ilość korzystnych substancji:

witamina C;
witaminy B1, B2, B4, B5, B6, B7, B9;
witaminy A i E;
potas, wapń, miedź, żelazo;
beta-karoten;
aminokwasy;
flawonoidy;
kwas cytrynowy.

Owoc drzewa cytrynowego posiada wiele korzystnych właściwości:

wzmacnia układ odpornościowy;
leczy katar, przeziębienie, ból gardła i kaszel, ARVI;
obniża poziom cholesterolu, normalizuje poziom żółci;
obniża ciśnienie, wzmacnia naczynia krwionośne i odżywia komórki mózgu;
oczyszcza jelita z toksyn i wspomaga detoksykację organizmu;
wzmacnia kości, zapobiega i powstrzymuje rozwój artretyzmu i osteoporozy;
pomaga łagodzić objawy kamicy nerkowej, wspomaga jej leczenie;
powstrzymuje rozwój komórek nowotworowych.

Ponadto cytryna jest szeroko stosowana w kuchni. Poprawia smak wielu potraw: ryb, mięs, sałatek, soków owocowych i warzywnych.

Sok owoców wchodzi w skład smoothie, koktajli, dodaje się go do kompotu. Skórka sprawia, że wypieki i wyroby cukiernicze są o wiele smaczniejsze. Cytryny są nieodłącznym składnikiem wielu diet detoksykacyjnych do szybkiej utraty wagi.

Owoce cytrusowe pozwalają zachować i przywrócić zdrowie. Nie trzeba czekać, aż zostaną przywiezione z gorących krajów – można wykiełkować pestkę cytryny w warunkach domowych. Wymaga to trochę cierpliwości i troski, a będzie można cieszyć się smacznymi, zdrowymi owocami z własnego parapetu.