Jaką patelnię z powłoką nieprzywierającą najlepiej wybrać do domowej kuchenki gazowej?

Powłoka nieprzywierająca staje się coraz popularniejsza. To nie tylko wygoda gotowania, ale także troska o zdrowie domowników. Nawet właściciele prostych i dość „powolnych” kuchenek gazowych mogą dzięki odpowiednio dobranej patelni gotować szybko i smacznie. Jednak mnogość modeli i marek może wprawić gospodynię w zakłopotanie: jak wybrać patelnię z powłoką nieprzywierającą do kuchenki gazowej, aby spełniała oczekiwania?

Do czego kupowana jest patelnia?

Zanim wybierzesz patelnię z powłoką nieprzywierającą, musisz określić podstawowe parametry: materiał korpusu, materiał powłoki, przeznaczenie. Od tego zależą rozmiary, kształt i właściwości potrzebnego modelu.

Jakie mogą być patelnie ze względu na przeznaczenie? Główne rodzaje są następujące:

• Bratfanka. Ciężkie, głębokie naczynie z grubym dnem, najczęściej żeliwne. Produkty w nim są równomiernie podgrzewane i nie przypalają się. Bratfanka nadaje się zarówno do smażenia, jak i duszenia na kuchence, a także do pieczenia w piekarniku.
• Patelnia grillowa. Ma żebrowane dno, przypominające ruszt. Produkty w takiej patelni nie nasiąkają olejem, ponieważ pozostaje on poniżej ich poziomu.
• Patelnia wok. Stożkowaty kształt, z małym dnem i wysokimi ściankami, przypominający dużą miskę. Jej ścianki są cienkie, co szybko nadaje produktom chrupiącą skórkę, zachowując ich soczystość i wartości odżywcze. Składniki należy kroić bardzo cienko, a podczas gotowania stale mieszać.
• Rondel. To hybryda patelni i garnka, odpowiednia do kuchenki i piekarnika. Rondel jest idealny do dań wymagających długiego duszenia lub gotowania, ponieważ zapewnia równomierne ogrzewanie i długo utrzymuje ciepło.
• Patelnia do naleśników. Zazwyczaj ma małą średnicę i niskie krawędzie. Często wyposażona jest we wskaźnik nagrzewania, co jest szczególnie ważne w przypadku naleśników. Najpopularniejszym materiałem korpusu dla takiej patelni jest aluminium, ponieważ trzymanie w ręku ciężkiego naczynia przez dłuższy czas jest bardzo niewygodne.
• Patelnia do ryb. Ma również niskie krawędzie, ale jej kształt jest owalny lub prostokątny – tak wygodniej układać rybę.

Z czego wykonany jest korpus?

Materiał, z którego wykonana jest patelnia, wpływa na jej właściwości i cenę. Obecnie najpopularniejsze są żeliwo, stal nierdzewna i aluminium. Wszystkie nadają się do kuchenki gazowej, ale każdy ma swoje specyficzne cechy.

• Żeliwo jest w stanie równomiernie nagrzewać się na całej powierzchni i powoli stygnąć, dlatego wszystko się w nim piecze i smaży, nie przypalając się. Ale patelni żeliwnej lepiej nie wybierać do potraw, przy przygotowywaniu których naczynia trzeba często podnosić i trzymać w powietrzu: ten materiał jest dość ciężki. Żeliwo nie ulega odkształceniom, nie boi się agresywnych chemikaliów ani materiałów ściernych.
• Aluminium to całkowite przeciwieństwo żeliwa. Szybko się nagrzewa i stygnie, jest bardzo lekkie, może ulegać uszkodzeniom przez zasady lub metalowe szczotki, jest podatne na odkształcenia, ponieważ jest bardzo miękkie. Nawiasem mówiąc, właśnie dlatego, w przeciwieństwie do kuchenki gazowej, aluminium nie nadaje się do płyty ceramicznej: mogą pozostawiać prawie nieusuwalne ślady.
• Stal nierdzewna pod względem swoich właściwości jest materiałem pośrednim między tymi dwoma "biegunami": jest lżejsza od żeliwa, ale cięższa od aluminium, nie boi się detergentów, ale ulega uszkodzeniom przez materiały ścierne. Patelnie ze stali nierdzewnej długo utrzymują ciepło, nie rdzewieją, praktycznie się nie odkształcają.

Skład powłoki

Jednak główne zastrzeżenia przy wyborze patelni z powłoką nieprzywierającą do kuchenki gazowej (i każdej innej) dotyczą właśnie powłoki nieprzywierającej: jej materiałów, grubości, liczby warstw, trwałości.

Ze względu na rodzaj powłoki nieprzywierającej patelnie dzielą się na kilka typów.

Teflonowe

Teflon to najpopularniejsza powłoka nieprzywierająca. U różnych producentów może być nazywany inaczej: stalaflon, adgelast – ale w zasadzie wszystko to fluoroplast (lub, językiem chemii, politetrafluoroetylen).

Do niedawna wokół teflonu nie ustawały spory dotyczące jego toksyczności. Nie należy jednak podchodzić do nich z fanatyzmem: w mniejszym lub większym stopniu różne substancje podczas gotowania uwalnia każdy materiał naczyń kuchennych. Ponadto teflon staje się toksyczny w dość wysokich temperaturach: około 300 stopni. Co prawda temperatura działającego palnika kuchenki gazowej może przekraczać 800 stopni, ale nie oznacza to, że trzeba gotować na maksimum. Poza tym nowoczesny teflon jest znacznie udoskonalony, jego toksyczne właściwości zostały zredukowane dzięki wytrzymałości i wielowarstwowości powłoki. Istotną kwestią jest również fakt, że teflon jest zgodny z organizmem ludzkim, często wykonuje się z niego różne implanty.

O powłoce teflonowej należy wiedzieć jeszcze kilka faktów:

• Gotowanie całkowicie bez oleju na powłokach nieprzywierających jest niemożliwe. Olej i tak jest potrzebny, tylko w minimalnych ilościach, a to mocny argument na korzyść zwolenników zdrowego odżywiania.
• Pomimo wysokiej ceny, żywotność teflonu jest niewielka: zazwyczaj takie patelnie służą około roku, po czym efekt nieprzywierania zanika.
• Taki materiał boi się uszkodzeń mechanicznych: materiałów ściernych, metalowych łopatek, widelców, noży.

Marmurowe

Patelnia z powłoką marmurową pod względem właściwości nieco przewyższa zwykły teflon, chociaż głównym składnikiem takiej powłoki jest również fluoroplastik, ale z dodatkiem cząstek marmuru. Dlatego powłoka często nazywana jest kamienną.

Takie patelnie są nieco wytrzymalsze i trwalsze niż zwykłe teflonowe, mniej uszkadzają się przy użyciu metalowych przedmiotów lub przypadkowym uderzeniu (upadku), są nieco grubsze i wolniej stygną.

Ponadto patelnie marmurowe mają bardziej atrakcyjny design, co dla wielu gospodyń domowych ma znaczenie. Jednak często w zestawie z takim naczyniem nie ma pokrywki, co jest wyraźną wadą. Naprawdę trwały można nazwać tylko model, który ma co najmniej 5-warstwową powłokę marmurową. Ale to oczywiście odbija się na cenie.

Ceramiczne

Głównym składnikiem tego materiału jest zwykły piasek, dzięki czemu można go uznać za ekologiczny. Powierzchnia takiej patelni stwarza bardzo przyjemny efekt ślizgu, zmniejszając zużycie oleju. Patelnia ceramiczna jest nietoksyczna nawet w wysokich temperaturach, znacznie mniej boi się uszkodzeń mechanicznych podczas gotowania lub mycia, ale łatwo ulega uszkodzeniu przy upadku, gwałtownej zmianie temperatury (np. przy polewaniu zimną wodą zaraz po gotowaniu), myciu w zmywarce. Jednak właściwości nieprzywierające powłoki ceramicznej są jednymi z najlepszych.

Tytanowa, diamentowa, granitowa

Te kompozytowe powłoki są produkowane w nanotechnologii. Są one najbardziej odporne, niezawodne, trwałe, wytrzymałe. Jeśli kupi się patelnię tytanową, można zapomnieć o wymianie naczyń nieprzywierających na wiele lat.

Ale powłoki z tej grupy sprawiają, że naczynia są bardzo drogie, dostępne nie dla wszystkich kupujących. A tanie podróbki najczęściej zawierają w składzie nikiel, który podczas podgrzewania staje się niebezpieczny.

Na co jeszcze zwracać uwagę przy wyborze?

A więc główne czynniki wpływające na cenę i jakość naczyń nieprzywierających to materiały, z których są wykonane. Ale wybór patelni to procedura 'kompleksowa'. Aby dokonać go prawidłowo, należy wziąć pod uwagę różne aspekty.

Oprócz przeznaczenia naczyń, trzeba dokładnie wiedzieć, dla ilu osób będzie się w nich gotować. Tak, dla jednej osoby wystarczy patelnia o średnicy do 24 cm, dla 2-3 osób odpowiedni będzie rozmiar 26 cm, dla dużej rodziny – 28 cm lub więcej.

Należy jednak dostosować rozmiary do średnicy palników kuchenki gazowej. Dużą patelnię mały palnik będzie nagrzewał zbyt długo, co wydłuży gotowanie i doprowadzi do nadmiernego zużycia gazu, a stawianie małej patelni na dużym palniku jest niepraktyczne. Ponadto, na kuchence gazowej bardziej efektywne jest nagrzewanie patelni, jeśli jej dno ma rowki (podobnie jak płyta gramofonowa).

Liczba warstw powłoki to chyba najważniejszy parametr jakości i trwałości patelni nieprzywierającej. Powinno ich być co najmniej trzy, a najlepiej – nie mniej niż pięć. Niestety, gołym okiem nie da się tego określić. Dlatego lepiej kupować takie naczynia w firmowych sklepach sprawdzonych producentów. Wtedy ryzyko, że liczba warstw podana na etykiecie nie będzie zgodna z rzeczywistością, jest mniejsze.

Nie należy mylić grubości dna z liczbą warstw. Z dwóch patelni o tej samej grubości dna, ta z większą liczbą warstw powłoki jest znacznie lepszej jakości i trwalsza.

Jeśli w naczyniu planuje się piec potrawy w piekarniku, ważne jest, aby zwrócić uwagę na uchwyt: powinien być albo zdejmowany, albo mały i metalowy, bez plastiku. Do gotowania na płycie grzewczej praktyczniejsze są uchwyty lane, a nie przykręcane.

Pokrywka powinna mieć otwór do odprowadzania pary i uchwyt z materiałów żaroodpornych.

Aby kupić wysokiej jakości aluminiową patelnię nieprzywierającą, należy preferować aluminium lane (a nie tłoczone).

Nie bez znaczenia jest maksymalna dopuszczalna temperatura użytkowania patelni. Jeśli mięso smaży się w temperaturze 240 stopni, naczynie musi ją wytrzymać.

Należy również uwzględnić grubość dna i ścianek. Im są cieńsze, tym mocniej patelnia będzie smażyć, im grubsze – tym lepiej będzie piec i dusić.

Należy sprawdzić wagę patelni. Jeśli nie jest to patelnia do naleśników, powinna być dość ciężka, a przez to bardziej stabilna na płycie grzewczej i zapewniać bardziej równomierne nagrzewanie.

Wreszcie, aby kupić dobrą patelnię nieprzywierającą, należy przestrzegać jeszcze 3 ważnych zasad:

• wybierać znanego producenta;
• sprawdzać certyfikaty produktu;
• sprawdzać okres gwarancji.

Jeśli nie ma możliwości zakupu wysokiej jakości patelni z powłoką nieprzywierającą, skorzystaj ze starego babcinego sposobu: postaw na kuchence i rozgrzej z olejem roślinnym i solą starą, dobrą żeliwną patelnię.

Dzięki swojej porowatej strukturze żeliwo wchłonie olej, który utworzy cienką warstwę tłuszczu. Zaletą tej metody jest oczywista: jeśli powłoka przypadkowo ulegnie uszkodzeniu, wystarczy powtórzyć proces wygrzewania, aby odnowić warstwę. I znów można używać jak nowej patelni nieprzywierającej. No, prawie nieprzywierającej.

Zasady eksploatacji

Zalecenia dotyczące pielęgnacji kuchennej pomocniczki zwykle są podane na opakowaniu i należy się ich ściśle trzymać, aby przedłużyć żywotność naczynia. Podstawowa ogólna zasada dla niemal wszystkich rodzajów takich patelni: podczas gotowania należy używać wyłącznie drewnianych lub silikonowych łopatek, żadnego metalu.

Kupując taką patelnię, trzeba zdawać sobie sprawę, że jest to przedmiot nie wieczny: w niedalekiej przyszłości nieuchronnie trzeba będzie go wymienić, ponieważ powłoka nieuchronnie ulegnie zniszczeniu. Jak to rozpoznać?

• Na powłoce pojawiły się wybrzuszenia.
• Jedzenie zaczęło się przypalać.
• Wewnętrzna powierzchnia patelni popękała.
• Pojawiły się odpryski powłoki.

Przestrzeganie zasad użytkowania pomoże przedłużyć żywotność tak delikatnego przedmiotu kuchennego. Natomiast przy zakupie nowej patelni nie można oszczędzać: naczynia nieznanej marki w niskiej cenie najprawdopodobniej okażą się niebezpieczną i nietrwałą podróbką.