Jaki klej do tkanin wybrać i czy można go przygotować samodzielnie?

Przy produkcji odzieży, akcesoriów lub tekstyliów domowych czasami trzeba nie tylko szyć, ale także kleić kawałki materiału. Do takich prac potrzebne jest specjalne środki klejące, za pomocą których można zabezpieczyć podwinięcie spodni, przykleić aplikację, naprawić rozdarcie na rękawie kurtki lub ozdobić torebkę dzierganymi kwiatami. Klej do tkanin jest w stanie zapewnić trwałe połączenie kawałków materiału nie tylko ze sobą, ale także z każdą inną powierzchnią, na przykład z drewnem, żelazem lub szkłem. Najważniejsze to wybrać odpowiedni skład kleju i wykonać pracę zgodnie z instrukcją.

Jak wybrać klej do tkanin?

Wybór kleju tekstylnego zależy przede wszystkim od charakteru powierzchni, na którą będzie nakładany materiał, oraz przeznaczenia obrabianego przedmiotu. Jeśli jest to odzież lub tekstylia domowe, które trzeba często prać, odpowiedni będzie wodoodporny klej tworzący trwały, nierozpuszczalny szew.

Podczas sklejania elementów odzieży wierzchniej stosuje się kleje odporne na zmiany temperatury i wahania wilgotności. Ponieważ odzież wierzchnia jest zwykle poddawana czyszczeniu chemicznemu, klej musi wytrzymać działanie reagentów chemicznych.

Przy wyborze kleju do tkanin bardzo ważne jest uwzględnienie możliwości kontaktu wyrobu z odsłoniętymi partiami skóry człowieka. Do takich prac nie nadają się kompozycje zawierające substancje toksyczne i szkodliwe dla zdrowia.

Szczególnie często trzeba sklejać elementy z tekstyliów w rękodziele. Przy produkcji pluszowych zabawek, kolorowych paneli, narzut i poduszek w stylu patchworku niezbędny jest przezroczysty klej do tkanin. Nie powinien on zastygać natychmiast, aby osoba zajmująca się rękodziełem miała możliwość poprawienia przesuniętego elementu.

Idealny klej do tekstyliów ma następujące właściwości:

• nie ma koloru i zapachu, nie pozostawia na wyrobie plam i smug;
• nie rozlewa się po powierzchni materiału;
• tworzy elastyczną warstwę, która nie pęka przy rozciąganiu materiału;
• wodoodpornością — wytrzymuje pranie w gorącej wodzie z proszkiem do prania;
• termo odpornością — nie topi się podczas prasowania wyrobu gorącym żelazkiem.

Klej tekstylny jest uniwersalny, ponieważ może być używany do sklejania tkanin naturalnych, syntetycznych i sztucznych.

Cechy zastosowania kleju tekstylnego

Istnieje kilka składów nadających się do sklejania materiału, które różnią się między sobą nie tylko właściwościami, ale także sposobami użycia.

• 
  Kauczukowy. Klej na bazie kauczuku stosuje się przy pracy z ciężkimi, gęstymi tkaninami, a także do przyklejania materiału do szkła, drewna i gumy. Aby uzyskać trwałe połączenie, obie powierzchnie smaruje się klejem i pozostawia do wyschnięcia na godzinę. Następnie powstałą warstwę zwilża się acetonem, powierzchnie mocno dociska do siebie i umieszcza pod obciążeniem na 5 minut. Produkt będzie gotowy do użytku po 10–12 godzinach.
• 
  Poliuretanowy. Ten środek klejący ma syntetyczną bazę i stosuje się go do sklejania tkanin różniących się strukturą. Technika nakładania kleju jest bardzo prosta: obie powierzchnie smaruje się preparatem, przykłada do siebie i dociska obciążeniem na 6 godzin.
• 
  Perchlorowinylowy. Aby połączyć dwa kawałki materiału lub przykleić tkaninę do gumy, drewna, żelaza czy kartonu, odpowiedni będzie klej perchlorowinylowy. Na powierzchnie nakłada się cienką warstwę kleju, a po 10 minutach ponownie smaruje się detale. Czeka się kolejne 3–5 minut, po czym wałkuje się szew wałkiem i dociska prasą. Produktem można posługiwać się po 48 godzinach.
• 
  Nitrocelulozowy. Specjalny klej używany do łączenia tkaniny ze skórą. Sklejane powierzchnie smaruje się substancją klejącą i pozostawia pod obciążeniem na 6 godzin.
• 
  PVA. Uniwersalny klej, który można kupić w każdym sklepie budowlanym. Szybko wysycha, nie przepuszcza wilgoci, nie boi się niskich temperatur i jest łatwy w użyciu. Aby uzyskać trwałe połączenie, wystarczy posmarować powierzchnie preparatem, po 2–3 minutach połączyć je ze sobą i przytrzymać pod obciążeniem przez 6 godzin.
• 
  Klej do decoupage'u. Jest to przezroczysty klej do tkanin, używany w rękodziele przy tworzeniu ozdobnych paneli, produkcji maskotek i innych rodzajach domowej twórczości. Klej do decoupage'u można kupić w każdym sklepie z artykułami do rękodzieła. Aby klej 'związał', potrzeba nieco czasu. Jest to bardzo wygodne, ponieważ rękodzielnik ma możliwość skorygowania położenia przyklejanego elementu. Jednak przedmiotów wykonanych za pomocą kleju do decoupage'u nie można prasować ani prać, co jest dużą wadą tego środka.
• 
  «Sekunda». Ze szczególną ostrożnością należy sklejać nim materiały o naturalnym składzie. Klej «Sekunda» został opracowany specjalnie do pracy z wełną, lnem i bawełną. Mimo że początkowo ma biały kolor, po wyschnięciu tworzy całkowicie przezroczysty szew i dobrze nadaje się do cienkich tkanin. Czas roboczy wynosi 5 minut.

Podczas pracy z substancjami klejącymi w postaci aerozolu należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa osobistego i chronić drogi oddechowe opaską lub respiratorem.

Marki i ceny kleju do tkanin

Wielu producentów środków klejących produkuje klej do tkanin, zarówno uniwersalny, jak i specjalistyczny, odpowiedni do łączenia konkretnych materiałów. Oto kilka najpopularniejszych preparatów:

• Fensol. Klej na bazie kauczuku, dostępny w formie aerozolu. Tworzy równomierny, elastyczny szew. Nadaje się do łączenia tkaniny z tkaniną, korkiem, szkłem, plastikiem. Opakowanie o pojemności 600 ml kosztuje 39,60 zł.
• Bison. W składzie tego kleju znajduje się lateks kauczukowy, dzięki czemu powstaje trwałe połączenie materiałów o wysokiej przyczepności, odporne na wilgoć i wahania temperatury. Blister o pojemności 25 ml kosztuje 9,60 zł.
  
• „Super PVA”. Stosowany do produkcji i naprawy odzieży roboczej, przeznaczonej do użytku w regionach o niskich temperaturach. Klej tworzy elastyczny szew, który nie ulega zniszczeniu podczas silnych mrozów. Opakowanie o wadze 125 g kosztuje 2,80 zł.
• Rexant. Szczególną popularnością wśród krawców cieszy się profesjonalny klej termotopliwy Rexant, dostępny w postaci wkładów. Łączenie kawałków tkaniny ze sobą, a także łączenie materiału z kartonem, drewnem lub plastikiem trwa zaledwie kilka sekund. Koszt jednego wkładu klejowego wynosi około 2,60 zł.
  
• „Super NN”. Niedrogi środek klejący na bazie poliuretanu. Klej jest odporny na wilgoć i wahania temperatury. Jeden litr kosztuje 16,60 zł.
  

Klej do tkanin zrób to sam: instrukcja

Nie zawsze jest możliwość zakupu kleju w sklepie, dlatego warto znać kilka przepisów na przygotowanie substancji klejącej do tkanin.

Klej można wytwarzać tylko w dobrze wentylowanych pomieszczeniach. W przypadku dostania się chemikaliów na skórę lub błony śluzowe należy przemyć je wodą i skontaktować się z lekarzem.

Klej żelatynowy

Do przygotowania kleju na bazie żelatyny potrzebne będą:

• żelatyna – 5 g;
• gliceryna – 5 g;
• mąka – 100 g;
• alkohol etylowy – 2 łyżeczki.

Żelatynę moczy się i doprowadza do spęcznienia. Do naczynia z żelatyną wsypuje się mąkę i umieszcza w kąpieli wodnej. Mieszając bez przerwy, doprowadza się mieszankę do wrzenia, a następnie dodaje alkohol i glicerynę.

Klej kazeinowy

Aby przygotować własnoręcznie klej do tkanin na bazie kazeiny, należy wziąć dwie substancje:

• woda – 100 g;
• kazeina – 200 g.

Cienkim strumieniem wlewa się wodę do naczynia z suchą kazeiną i, mieszając bez przerwy, doprowadza do uzyskania jednorodnej konsystencji.

Podczas pracy z klejem kazeinowym należy uwzględnić wysoką szybkość wiązania mieszanki. Należy przygotować dokładnie tyle substancji klejącej, ile będzie potrzebne do przyklejenia.

Kleje do tkanin znalazły szerokie zastosowanie w przemyśle tekstylnym. Są używane przy produkcji namiotów, plandek, toreb, plecaków oraz innych przedmiotów niezbędnych do uprawiania sportu i aktywnego wypoczynku. Nie obejdzie się bez specjalnego kleju podczas szycia odzieży i w domowym rękodziele. Wszędzie tam, gdzie to możliwe, igłę zastępuje wytrzymały klej do tkanin.